Abasaglar – roztwór do wstrzykiwań (insulina glargine 100 j.m./ml)
Materiał edukacyjny przygotowany z myślą o pacjentach. Nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.
1. Nazwa leku i postać
Nazwa: Abasaglar
Postać: roztwór do wstrzykiwań do podawania podskórnego.
Warianty opakowań:
- Abasaglar, roztwór do wstrzykiwań 100 j.m./ml – 10 wkładów po 3 ml (wkłady do stosowania z kompatybilnym penem wielokrotnego użytku).
2. Substancja czynna
Insulina glargine 100 j.m./ml – długodziałający analog insuliny ludzkiej, zapewniający stabilne obniżanie stężenia glukozy przez około 24 godziny.
3. Wskazania do stosowania
Leczenie cukrzycy (typu 1 i typu 2), gdy konieczne jest stosowanie insuliny:
- u dorosłych,
- u młodzieży,
- u dzieci w wieku od 2 lat.
Nie jest przeznaczony do leczenia nagłych stanów, takich jak cukrzycowa kwasica ketonowa (DKA) – w takich sytuacjach zazwyczaj stosuje się insulinę krótkodziałającą dożylnie w warunkach szpitalnych.
4. Dawkowanie i sposób podawania
Dawkę zawsze ustala lekarz, indywidualnie, w oparciu o wyniki pomiarów glikemii, masę ciała, dietę i aktywność fizyczną.
Jak i kiedy podawać Abasaglar
- Najczęściej podaje się raz na dobę, o tej samej porze (np. wieczorem). W niektórych planach leczenia lekarz może zalecić inną porę.
- Wstrzyknięcia wykonuje się podskórnie w okolicę brzucha, udo lub ramię; rotuj miejsca wstrzyknięć, aby zmniejszyć ryzyko zmian skórnych.
- Nie podawać dożylnie ani domięśniowo.
- Nie mieszać ani nie rozcieńczać z innymi insulinami lub lekami.
- Wkłady stosuj wyłącznie z kompatybilnym penem wielokrotnego użytku; używaj nowej igły do każdego wstrzyknięcia i nie udostępniaj pena innym osobom.
Krótka instrukcja podania
- Sprawdź nazwę leku na etykiecie i termin ważności.
- Roztwór powinien być przezroczysty, bezbarwny, bez cząstek. Jeśli jest mętny lub zabarwiony – nie używaj.
- Zamontuj nową igłę, odpowietrz/„zaprime’uj” pen zgodnie z instrukcją producenta.
- Wybierz dawkę zaleconą przez lekarza, wstrzyknij powoli podskórnie i przytrzymaj igłę w skórze kilka sekund, aby zapewnić pełne podanie dawki.
- Usuń igłę i bezpiecznie ją zutylizuj.
Pominięta dawka
- Sprawdź poziom glukozy. Jeśli od zwykłej pory minęło niewiele czasu, podaj dawkę jak najszybciej i wróć do normalnego harmonogramu następnego dnia.
- Jeśli minęło dużo czasu lub nie wiesz, co zrobić – skontaktuj się z lekarzem/pielęgniarką diabetologiczną. Nie podwajaj dawki, by uzupełnić pominiętą.
Przedawkowanie
- Może wywołać hipoglikemię (zbyt niski poziom cukru). Objawy: drżenie, poty, głód, kołatanie serca, ból głowy, zaburzenia widzenia, splątanie.
- Postępowanie: szybko przyjmij cukry proste (np. tabletki glukozy, słodzony napój), a następnie zjedz posiłek/przekąskę z węglowodanami złożonymi. W ciężkiej hipoglikemii potrzebny może być glukagon lub pomoc medyczna.
Zmiana rodzaju insuliny lub schematu
Zmiany typu insuliny, dawki lub pory podawania wykonuj wyłącznie pod kontrolą lekarza i z częstszymi pomiarami glikemii.
Dodatkowe wskazówki
- Nie używaj w pompach insulinowych.
- Choroba, stres, intensywny wysiłek lub zmiany diety mogą wymagać modyfikacji dawki – konsultuj się z zespołem leczących.
- Podróże przez strefy czasowe: zaplanuj z wyprzedzeniem dostosowanie godzin wstrzyknięć.
5. Działania niepożądane
Jak każdy lek, Abasaglar może powodować działania niepożądane. Najczęściej są one łagodne i przemijające.
- Bardzo często: hipoglikemia. Rozpoznawaj i lecz jak w sekcji „Przedawkowanie”.
- Często: reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, zaczerwienienie, świąd), lipohipertrofia (zgrubienia pod skórą) – zapobiegaj, rotując miejsca wkłuć; obrzęki, niewielki przyrost masy ciała, wysypka/świąd.
- Niezbyt często: zaburzenia widzenia (zwykle przejściowe przy poprawie glikemii), pokrzywka.
- Rzadko: ciężka reakcja alergiczna (obrzęk twarzy/języka, duszność, uogólniona wysypka); wymaga pilnej pomocy medycznej.
Jeśli zaobserwujesz jakiekolwiek niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
6. Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na insulinę glargine lub którykolwiek składnik leku.
- Aktualna hipoglikemia (nie podawaj insuliny, gdy poziom cukru jest zbyt niski).
- Nie stosować dożylnie, domięśniowo, w pompach insulinowych ani do leczenia DKA.
7. Interakcje z innymi lekami
Wiele leków może nasilac lub osłabiać działanie insuliny, wpływając na dawki.
Leki mogące zwiększać ryzyko hipoglikemii
- Inne leki przeciwcukrzycowe (np. metformina, pochodne sulfonylomocznika, inhibitory DPP-4, agoniści GLP-1),
- Inhibitory ACE, ARB, beta-blokery (mogą też maskować objawy hipoglikemii),
- Salicylany (np. kwas acetylosalicylowy), fibraty, MAO-I, SSRI, pentoksyfilina,
- Alkohol (nasila i wydłuża działanie insuliny).
Leki mogące osłabiać działanie insuliny (zwiększać glikemię)
- Glikokortykosteroidy, leki moczopędne tiazydowe, sympatykomimetyki (np. adrenalina, salbutamol),
- Hormony tarczycy, estrogeny i progestageny (np. doustna antykoncepcja), danazol, somatropina,
- Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. olanzapina), inhibitory proteazy, ryfampicyna.
Inne istotne interakcje i ostrzeżenia
- Beta-blokery mogą maskować objawy niskiego cukru (np. kołatanie serca, drżenie).
- Klonidyna, lit – możliwe zmienne działanie na glikemię.
- Pentamidyna – ryzyko ciężkiej hipoglikemii, a następnie hiperglikemii.
- Pioglitazon w skojarzeniu z insuliną: ryzyko zatrzymania płynów i niewydolności serca – wymaga czujnej obserwacji.
Zawsze poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach i ziołach.
8. Uwagi dla pacjenta
Monitorowanie i styl życia
- Regularnie mierz poziom glukozy (glukometr/CGM) i wykonuj badania HbA1c zgodnie z zaleceniami.
- Ustal z dietetykiem plan żywieniowy; unikaj pomijania posiłków. Zaplanuj przekąski przy wzmożonej aktywności fizycznej.
- Noś przy sobie źródło szybko przyswajalnych węglowodanów oraz informację o cukrzycy.
Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
Hipoglikemia może upośledzać koncentrację i czas reakcji. Oceń ryzyko, mierz glikemię przed prowadzeniem i w czasie długiej jazdy.
Ciąża i karmienie piersią
- Insulina jest lekiem z wyboru w ciąży i podczas karmienia piersią, ale dawki zwykle wymagają częstych korekt. Skontaktuj się z diabetologiem już na etapie planowania ciąży.
Przechowywanie i utylizacja
- Przed pierwszym użyciem: przechowuj w lodówce (2–8°C). Nie zamrażać.
- W użyciu: można przechowywać do 28 dni w temperaturze pokojowej (zwykle do 25–30°C), z dala od ciepła i światła. Nie przechowuj z założoną igłą.
- Nie używać, jeśli roztwór był zamrożony, jest mętny, zabarwiony lub zawiera cząstki.
- Zużyte igły umieszczaj w pojemniku na odpady medyczne (ostre). Nie wyrzucaj luzem do śmieci domowych.
Skóra i miejsca wstrzyknięć
- Rotuj miejsca w obrębie tej samej okolicy anatomicznej, aby zapobiegać zgrubieniom i zanikom tkanki tłuszczowej.
- Nie wstrzykuj w miejsca zaczerwienione, podrażnione lub z widocznymi zgrubieniami.
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Niniejsza treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani farmaceutą. Nie zmieniaj dawki, schematu ani sposobu stosowania insuliny bez porady specjalisty. W razie nagłych objawów (np. ciężka hipoglikemia, objawy alergii) natychmiast skorzystaj z pomocy medycznej.