Betaloc ZOK 25 – edukacyjna ulotka dla pacjenta
Metoprolol bursztynian, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Informacje w przystępnej formie dla osób stosujących lek.
1. Nazwa leku i postać
Nazwa: Betaloc ZOK 25
Postać: tabletki o przedłużonym uwalnianiu (do stosowania doustnego)
Warianty opakowań dostępne na rynku:
- Betaloc ZOK 25 tabletki o przedłużonym uwalnianiu (23,75 mg) – 28 tabletek
Tabletki o przedłużonym uwalnianiu uwalniają substancję czynną stopniowo w ciągu doby, co zwykle umożliwia przyjmowanie leku raz na dobę.
2. Substancja czynna
Metoprolol w postaci bursztynianu (metoprololum succinatum) – tabletka zawiera 23,75 mg bursztynianu metoprololu w postaci o przedłużonym uwalnianiu, co odpowiada 25 mg metoprololu.
Metoprolol jest kardioselektywnym beta-adrenolitykiem (beta-1 blokerem). Zwalnia czynność serca, zmniejsza ciśnienie tętnicze, ogranicza zapotrzebowanie serca na tlen i stabilizuje rytm serca.
3. Wskazania do stosowania
Lek może być stosowany na zlecenie lekarza w następujących sytuacjach:
- Nadciśnienie tętnicze
- Dławica piersiowa (choroba wieńcowa)
- Przewlekła, stabilna niewydolność serca (jako element terapii skojarzonej)
- Niektóre zaburzenia rytmu serca, głównie nadkomorowe (np. migotanie/trzepotanie przedsionków – kontrola częstości)
- Profilaktyka po zawale serca
- Profilaktyka napadów migreny
- Kołatania serca o podłożu czynnościowym, drżenie
- Łagodzenie objawów nadczynności tarczycy (leczenie wspomagające)
O zastosowaniu i wskazaniu decyduje lekarz po ocenie stanu zdrowia.
4. Dawkowanie i sposób podawania
Dawkę ustala lekarz indywidualnie. Nie zmieniaj samodzielnie dawki i nie odstawiaj leku bez konsultacji.
Jak przyjmować
- Zwykle 1 raz na dobę, najlepiej o stałej porze (np. rano).
- Tabletki połykać w całości lub podzielone na połowy, popijając wodą. Nie żuć, nie kruszyć – to ważne dla prawidłowego, przedłużonego uwalniania.
- Można przyjmować z posiłkiem lub niezależnie od posiłków.
Przykładowe zakresy dawek (informacyjnie – ostatecznie decyduje lekarz)
- Nadciśnienie tętnicze: często 47,5 mg raz/dobę; w razie potrzeby zwiększanie do 95–190 mg raz/dobę.
- Dławica piersiowa: zwykle 95–190 mg raz/dobę.
- Zaburzenia rytmu (kontrola częstości): 47,5–95 mg raz/dobę.
- Przewlekła niewydolność serca: rozpoczyna się zwykle od 23,75 mg raz/dobę, a następnie dawkę stopniowo zwiększa się (np. do 47,5 mg, 95 mg, 190 mg) pod ścisłą kontrolą lekarza.
- Profilaktyka migreny: często 95–190 mg raz/dobę.
Szczególne grupy pacjentów
- Osoby starsze: zwykle brak konieczności modyfikacji dawki; decyzję podejmuje lekarz.
- Niewydolność nerek: na ogół bez potrzeby zmiany dawki.
- Niewydolność wątroby: może być konieczne zmniejszenie dawki.
- Dzieci i młodzież: stosowanie wyłącznie, jeśli zaleci lekarz (ograniczone doświadczenie kliniczne).
Jeśli zapomnisz przyjąć dawkę
- Przyjmij pominiętą dawkę, gdy tylko sobie przypomnisz, chyba że zbliża się pora kolejnej – wtedy pomiń zapomnianą.
- Nie przyjmuj dawki podwójnej.
Przerwanie leczenia
Nie odstawiaj nagle. Dawka powinna być zmniejszana stopniowo (zwykle przez 1–2 tygodnie) zgodnie z zaleceniem lekarza, aby uniknąć zaostrzenia objawów (np. nasilenia dławicy, skoków ciśnienia, zaburzeń rytmu).
5. Działania niepożądane
Jak każdy lek, Betaloc ZOK 25 może powodować działania niepożądane. Nie u każdego one wystąpią.
Częste
- Zwłaszcza na początku leczenia: zawroty głowy, ból głowy, zmęczenie, senność
- Bradykardia (zwolnienie akcji serca), obniżenie ciśnienia, uczucie zimnych dłoni i stóp
- Nudności, ból brzucha, biegunka lub zaparcia
Niezbyt częste/Rzadkie
- Kołatanie serca, nasilenie objawów niewydolności serca, blok przedsionkowo‑komorowy
- Zaburzenia snu, koszmary, obniżenie nastroju, niepokój
- Duszność, skurcz oskrzeli (zwłaszcza u osób z astmą/POChP)
- Wysypka, świąd, zaostrzenie łuszczycy
- Suche oczy (u osób noszących soczewki kontaktowe)
Ciężkie (wymagają pilnej pomocy medycznej)
- Objawy znacznego spadku ciśnienia (omdlenie), bardzo wolne tętno, nasilająca się duszność
- Objawy reakcji alergicznej: obrzęk twarzy, języka lub gardła, trudności w oddychaniu, pokrzywka
- Ból w klatce piersiowej, nowe lub nasilone zaburzenia rytmu
W przypadku niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
6. Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na metoprolol lub inne beta-blokery
- Ciężka bradykardia, zespół chorego węzła zatokowego (bez rozrusznika)
- Blok przedsionkowo‑komorowy II lub III stopnia (bez rozrusznika)
- Wstrząs kardiogenny, niestabilna/nieleczona niewydolność serca
- Ciężkie niedociśnienie tętnicze
- Ciężkie zaburzenia krążenia obwodowego
- Nieleczony guz chromochłonny (pheochromocytoma) – przed rozpoczęciem beta-blokera konieczna blokada alfa-adrenergiczna
- Ciężka astma lub skurcz oskrzeli w wywiadzie (szczególnie bez odpowiedniego leczenia)
Przed zastosowaniem poinformuj lekarza o wszystkich chorobach współistniejących.
7. Interakcje z innymi lekami
Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach (również bez recepty i ziołowych). Istotne interakcje:
- Leki obniżające ciśnienie i działające na serce:
- Werapamil, diltiazem (antagoniści kanału wapniowego) – ryzyko nasilonej bradykardii, bloku i hipotensji; nie łączyć z dożylnym werapamilem/diltiazemem
- Inne beta-blokery, amiodaron, digoksyna, leki przeciwarytmiczne klasy I (np. flekainid, propafenon) – ryzyko zaburzeń przewodzenia
- Nitraty i inne leki hipotensyjne – nasilenie spadków ciśnienia
- Leki wpływające na metabolizm metoprololu (CYP2D6):
- Inhibitory: paroksetyna, fluoksetyna, bupropion, chinidyna, terbinafina, celekoksyb – mogą zwiększać stężenie metoprololu
- Induktory: ryfampicyna, ziele dziurawca – mogą zmniejszać skuteczność
- Leki przeciwcukrzycowe (insulina, pochodne sulfonylomocznika) – beta-blokery mogą maskować objawy hipoglikemii (np. kołatanie); konieczna częstsza kontrola glikemii
- NLPZ (np. ibuprofen, diklofenak) – mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe
- Adrenalina i inne sympatykomimetyki – możliwe zmiany reakcji ciśnienia/tętna
- Leki znieczulające ogólnie – ryzyko nadmiernego spadku ciśnienia i tętna; poinformuj anestezjologa o terapii beta-blokerem
- Klonydyna – w razie odstawiania klonydyny i beta-blokera konieczna sekwencja zalecona przez lekarza (zwykle najpierw odstawia się beta-bloker)
- Alkohol – może nasilać działanie hipotensyjne i uspokajające
8. Uwagi dla pacjenta
- Astma/POChP: skonsultuj leczenie; miej przy sobie lek rozszerzający oskrzela. W razie nasilonej duszności pilnie skontaktuj się z lekarzem.
- Cukrzyca: kontroluj częściej poziom glukozy; objawy hipoglikemii mogą być maskowane.
- Nadczynność tarczycy: lek może maskować tachykardię; nie odstawiaj nagle.
- Łuszczyca: możliwe zaostrzenie – omów to z lekarzem.
- Noszenie soczewek: możliwa suchość oczu.
- Operacje i znieczulenie: poinformuj lekarza/anestezjologa o przyjmowaniu metoprololu.
- Ciśnienie i tętno: regularnie kontroluj w domu; zanotuj wartości dla lekarza.
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn: na początku leczenia lub przy zmianie dawki mogą wystąpić zawroty głowy i zmęczenie – zachowaj ostrożność.
- Ciąża i karmienie piersią: stosuj wyłącznie po ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza. Metoprolol przenika do mleka – obserwuj niemowlę (np. pod kątem senności, słabego ssania, bradykardii).
- Sportowcy: beta‑blokery mogą podlegać ograniczeniom antydopingowym w niektórych dyscyplinach – sprawdź aktualne przepisy.
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Niniejszy materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej ani oryginalnej ulotki producenta. Nie rozpoczynaj, nie zmieniaj i nie przerywaj leczenia bez konsultacji z lekarzem. W razie wystąpienia objawów niepożądanych lub wątpliwości dotyczących dawkowania skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.