1. Nazwa leku i postać

Nazwa: Jylamvo

Postać: roztwór doustny

Warianty opakowań:

• Jylamvo roztwór doustny (2 mg/ml) – 1 butelka 60 ml

Roztwór doustny umożliwia precyzyjne odmierzanie dawki w mililitrach. W opakowaniu może znajdować się miarka lub strzykawka doustna ułatwiająca dawkowanie (sprawdź zawartość swojego opakowania).

2. Substancja czynna

Metotreksat – lek o działaniu przeciwzapalnym i immunomodulującym. Jest antagonistą kwasu foliowego; hamuje nadmierną aktywność układu odpornościowego, zmniejszając stan zapalny w chorobach reumatycznych i łuszczycy.

3. Wskazania do stosowania

Jylamvo (metotreksat) w małych dawkach, podawany raz w tygodniu, stosuje się zwykle w leczeniu:

• Reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) u dorosłych.
• Postaci wielostawowych młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów (MIZS/JIA).
• Ciężkiej, opornej łuszczycy oraz łuszczycowego zapalenia stawów u dorosłych.

O wskazaniu do terapii decyduje lekarz na podstawie Twojego stanu zdrowia i wyników badań.

4. Dawkowanie i sposób podawania

Bardzo ważne: Metotreksat w tych wskazaniach przyjmuje się wyłącznie raz w tygodniu, w tym samym dniu tygodnia. Nigdy nie przyjmuj go codziennie, chyba że lekarz wyraźnie zaleci inaczej.

Jak ustala się dawkę?

• Dawkę ustala lekarz indywidualnie (na podstawie masy ciała, powierzchni ciała u dzieci, chorób towarzyszących i tolerancji).
• Często dawka jest stopniowo zwiększana do osiągnięcia skuteczności i dobrej tolerancji.
• Wielu pacjentów otrzymuje dodatkowo kwas foliowy w dni inne niż dzień przyjęcia metotreksatu – zmniejsza to ryzyko działań niepożądanych. Stosuj zgodnie z zaleceniem lekarza.

Przeliczanie ml na mg (stężenie 2 mg/ml)

W butelce: 2 mg metotreksatu w 1 ml roztworu. Aby obliczyć objętość do podania:

Objętość (ml) = przepisana dawka (mg) ÷ 2

Przykład: 10 mg = 5 ml roztworu; 15 mg = 7,5 ml.

Jak przyjmować Jylamvo

• Odmierz przepisana objętość za pomocą dołączonej miarki/strzykawki doustnej.
• Przyjmuj z wodą, niezależnie od posiłku (chyba że lekarz zaleci inaczej).
• Nie zmieniaj postaci leku (np. z tabletek na roztwór lub odwrotnie) bez konsultacji – dawki mogą nie być równoważne.

Pominięta dawka

• Jeśli minęło mniej niż 2 dni: skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, czy przyjąć pominiętą dawkę.
• Jeśli zorientujesz się blisko kolejnej planowanej dawki: pomiń zapomnianą dawkę i wróć do zwykłego schematu. Nie przyjmuj dawki podwójnej.

Przedawkowanie

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś do SOR w razie przyjęcia zbyt dużej dawki albo codziennego przyjmowania przez pomyłkę. Objawy mogą obejmować ból jamy ustnej i gardła, ciężkie nudności, krwawienia, gorączkę, skrajną męczliwość.

5. Działania niepożądane

Nie każdy pacjent ich doświadcza. Część jest przejściowa i łagodna, inne wymagają pilnej konsultacji.

Częste lub możliwe działania niepożądane

• Nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, utrata apetytu.
• Zapalenie jamy ustnej, afty, ból gardła.
• Zmęczenie, bóle głowy, zawroty.
• Wzrost aktywności enzymów wątrobowych, wysypka, świąd, wypadanie włosów.

Poważne działania niepożądane – pilny kontakt z lekarzem

• Objawy zakażenia: gorączka, dreszcze, ból gardła, kaszel, duszność.
• Objawy uszkodzenia wątroby: silne zmęczenie, żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu.
• Problemy z krwią: bladość, skłonność do siniaków/krwawień, niezwykłe zmęczenie.
• Reakcje płucne: uporczywy suchy kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej.
• Poważne reakcje skórne: rozległa wysypka, pęcherze, złuszczanie, nadwrażliwość na słońce.
• Ciężkie bóle brzucha, krwiste wymioty lub stolce (krwawienie z przewodu pokarmowego).
• Reakcje alergiczne: obrzęk twarzy, języka, gardła, trudności z oddychaniem.

W razie wątpliwości skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

6. Przeciwwskazania

• Nadwrażliwość na metotreksat lub którykolwiek składnik leku.
• Przyjmowanie metotreksatu codziennie w tych wskazaniach – groźne dla życia.
• Ciąża, planowanie ciąży; karmienie piersią.
• Ciężkie choroby wątroby lub nerek, znaczne zaburzenia krwiotworzenia (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość).
• Poważne zakażenia, ciężkie stany niedoboru odporności.
• Alkoholizm, przewlekłe nadużywanie alkoholu.
• Owrzodzenia jamy ustnej lub przewodu pokarmowego, ciężkie odwodnienie.

Powiedz lekarzowi o wszystkich chorobach współistniejących przed rozpoczęciem terapii.

7. Interakcje z innymi lekami

Metotreksat wchodzi w interakcje z wieloma lekami. Zawsze informuj lekarza o wszystkich stosowanych preparatach (na receptę, bez recepty, ziołowych, suplementach).

• Antybiotyki: trimetoprim/sulfametoksazol i inne antyfoliany (ryzyko ciężkiej supresji szpiku); penicyliny; tetracykliny.
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) i kwas acetylosalicylowy – mogą zwiększać stężenie metotreksatu; nie stosuj bez zgody lekarza.
• Leflunomid, retinoidy, azatiopryna – nasilone ryzyko hepatotoksyczności lub supresji szpiku.
• Inhibitory pompy protonowej (omeprazol, pantoprazol), diuretyki pętlowe, probenecyd – mogą zwiększać stężenie metotreksatu.
• Alkohol oraz inne leki hepatotoksyczne – zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby.
• Szczepionki żywe (np. MMR, ospa wietrzna, żółta febra) – nie zaleca się podczas terapii; omów kalendarz szczepień z lekarzem.
• Kwas foliowy/folinian wapnia – zwykle zalecane w celu zmniejszenia działań niepożądanych, ale przyjmuj wyłącznie zgodnie z planem ustalonym przez lekarza (nie w dniu metotreksatu, o ile lekarz nie zaleci inaczej).

8. Uwagi dla pacjenta

• Monitorowanie: przed i w trakcie leczenia potrzebne są regularne badania krwi (morfologia, próby wątrobowe, kreatynina), a według potrzeby również badania obrazowe i ocena płuc. Zgłaszaj wszystkie niepokojące objawy.
• Antykoncepcja: metotreksat działa toksycznie na płód. Kobiety i mężczyźni powinni stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii i przez co najmniej 3–6 miesięcy po jej zakończeniu (zgodnie z zaleceniem lekarza). Nie zachodź w ciążę i nie poczynaj dziecka w tym czasie.
• Karmienie piersią: przeciwwskazane podczas leczenia metotreksatem.
• Alkohol: unikaj lub zdecydowanie ogranicz spożycie – ryzyko uszkodzenia wątroby rośnie.
• Słońce i UV: stosuj ochronę przeciwsłoneczną; metotreksat może nasilać reakcje skórne.
• Infekcje: w razie gorączki lub objawów zakażenia skontaktuj się z lekarzem; metotreksat może obniżać odporność.
• Prowadzenie pojazdów: jeśli odczuwasz zawroty głowy, zmęczenie – nie prowadź i nie obsługuj maszyn.
• Przechowywanie: trzymaj w oryginalnym opakowaniu, poza zasięgiem dzieci, zgodnie z temperaturą zalecaną na etykiecie. Po otwarciu zużyj w czasie wskazanym przez producenta.
• Utylizacja: niewykorzystany lek oddaj do apteki; nie wylewaj do kanalizacji.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Niniejszy opis ma charakter informacyjny, nie promocyjny. Nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani lektury oryginalnej ulotki producenta. W razie pytań dotyczących Jylamvo (metotreksat) roztwór doustny 2 mg/ml, dawkowania raz w tygodniu, interakcji czy działań niepożądanych – skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.