Kaletra – ulotka edukacyjna dla pacjenta: zastosowanie, dawkowanie, działania niepożądane
Kaletra to lek przeciwretrowirusowy stosowany w leczeniu zakażenia HIV-1 u dorosłych i dzieci, zawsze w skojarzeniu z innymi lekami. Poniższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarza.
1. Nazwa leku i postać
Nazwa: Kaletra
Postać: tabletki powlekane.
Warianty opakowań
- Kaletra tabletki powlekane (100 mg + 25 mg) – 60 tabletek.
2. Substancja czynna
Każda tabletka zawiera dwie substancje czynne:
- lopinawir – 100 mg
- rytonawir – 25 mg
Lopinawir jest inhibitorem proteazy HIV. Rytonawir wzmacnia jego działanie poprzez wpływ na metabolizm (inhibicja CYP3A).
3. Wskazania do stosowania
Kaletra jest stosowana w leczeniu zakażenia wirusem HIV-1 u dorosłych i dzieci, w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi. Lek:
- hamuje namnażanie wirusa HIV,
- pomaga obniżyć wiremię i poprawić parametry immunologiczne (np. liczbę limfocytów CD4).
Kaletra nie leczy zakażenia HIV całkowicie i nie zapobiega w pełni przenoszeniu wirusa na inne osoby. Należy stosować zalecane metody zapobiegania zakażeniu.
4. Dawkowanie i sposób podawania
Dawkę i schemat leczenia ustala lekarz, biorąc pod uwagę wiek, masę ciała, wyniki badań i inne przyjmowane leki.
- Tabletki połykać w całości, popijając wodą. Nie kruszyć, nie żuć, nie dzielić.
- Tabletki można przyjmować z posiłkiem lub niezależnie od jedzenia. Przyjmowanie z jedzeniem może zmniejszyć dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
- Kaletra jest zawsze stosowana razem z innymi lekami przeciwretrowirusowymi.
Pominięcie dawki
- Jeśli przypomnisz sobie w ciągu kilku godzin – przyjmij pominiętą dawkę jak najszybciej.
- Jeśli zbliża się pora kolejnej dawki – pomiń zapomnianą dawkę i wróć do zwykłego schematu.
- Nie stosuj dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej.
Przedawkowanie
W razie zastosowania większej dawki niż zalecana – niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś się do szpitala. Zabierz ze sobą opakowanie leku.
5. Działania niepożądane
Jak każdy lek, Kaletra może powodować działania niepożądane. Nie u każdego one wystąpią.
Częste
- Biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha, wzdęcia.
- Wzrost stężenia tłuszczów we krwi (cholesterolu, triglicerydów).
- Wzrost aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST).
- Bóle głowy, osłabienie, wysypka.
Niezbyt częste / rzadkie, ale istotne klinicznie
- Zapalenie trzustki (silny ból brzucha promieniujący do pleców, nudności, wymioty).
- Ciężkie zaburzenia wątroby, w tym zapalenie wątroby i niewydolność wątroby (zażółcenie skóry/oczu, ciemny mocz, świąd, utrata apetytu).
- Hiperglikemia i/lub nasilenie cukrzycy.
- Zmiany w rozmieszczeniu tkanki tłuszczowej (lipodystrofia).
- Wydłużenie odstępów PR/QT w EKG, zaburzenia rytmu (kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia).
- Zespół reaktywacji immunologicznej po rozpoczęciu terapii antyretrowirusowej.
W razie wystąpienia ciężkich objawów (np. silny ból brzucha, żółtaczka, trudności w oddychaniu, obrzęk twarzy/języka, wysypka pęcherzowa) przerwij stosowanie i pilnie skontaktuj się z lekarzem.
6. Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na lopinawir, rytonawir lub którykolwiek składnik leku.
- Ciężka niewydolność wątroby.
- Jednoczesne stosowanie niektórych leków silnie wpływających na CYP3A lub metabolizowanych przez CYP3A, których stężenie może niebezpiecznie wzrosnąć lub spaść (patrz „Interakcje z innymi lekami”).
O przeciwwskazaniach i środkach ostrożności decyduje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka.
7. Interakcje z innymi lekami
Kaletra wchodzi w liczne interakcje, ponieważ rytonawir silnie hamuje CYP3A, a niektóre leki mogą zmniejszać jej skuteczność. Zawsze poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, także dostępnych bez recepty i preparatach ziołowych.
Leki przeciwwskazane lub zasadniczo niewskazane
- Ryfampicyna, ziele dziurawca (Hypericum perforatum) – ryzyko nieskuteczności leczenia (spadek stężenia lopinawiru).
- Midazolam (doustny), triazolam – ryzyko silnej sedacji i depresji oddechowej.
- Pimozyd, lurazydon – ryzyko ciężkich zaburzeń rytmu.
- Alkaloidy sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina) – ryzyko ciężkich działań naczynioskurczowych.
- Symwastatyna, lowastatyna – ryzyko miopatii/rabdomiolizy (rozważ statyny o mniejszym ryzyku, np. prawastatyna w dostosowanej dawce).
- Dronedaron, amiodaron – ryzyko zaburzeń rytmu (zazwyczaj przeciwwskazane).
Leki wymagające ostrożności i modyfikacji dawki
- Inne leki przeciwretrowirusowe – konieczna indywidualizacja schematu.
- Leki przeciwdrgawkowe (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) – mogą zmniejszać stężenia lopinawiru.
- Antykoagulanty i przeciwpłytkowe (warfaryna, DOAC) – możliwa zmiana stężeń; kontrola INR/parametrów krzepnięcia.
- GKS wziewne/nazalne (flutikazon, budezonid) – ryzyko zespołu Cushinga i zahamowania kory nadnerczy; rozważ alternatywy.
- Immunosupresanty (takrolimus, cyklosporyna, syrolimus) – wymagają ścisłego monitorowania stężeń.
- Leki na zaburzenia erekcji (sildenafil, tadalafil, wardenafil) – większe ryzyko działań niepożądanych; wymagane obniżenie dawki i ostrożność.
- Metadon – możliwe obniżenie jego stężenia (objawy odstawienne); konieczna korekta dawki.
- Douste środki antykoncepcyjne z etynyloestradiolem – możliwe obniżenie skuteczności; zalecana dodatkowa metoda barierowa.
- Leki wydłużające odstęp QT/PR – zwiększone ryzyko arytmii; kontrola EKG w razie potrzeby.
To nie jest pełna lista interakcji. Zawsze konsultuj łączenie leków z lekarzem lub farmaceutą.
8. Uwagi dla pacjenta
- Stosuj lek dokładnie tak, jak zalecił lekarz. Nie przerywaj terapii bez konsultacji – grozi to opornością wirusa.
- Regularnie wykonuj zlecane badania (m.in. poziomy tłuszczów, glikemię, próby wątrobowe, EKG w razie wskazań).
- W razie objawów problemów z wątrobą, trzustką lub silnych działań niepożądanych – skontaktuj się z lekarzem.
- HIV nadal może być przenoszony – stosuj prezerwatywy, nie współużywaj igieł/sprzętu, rozważ profilaktykę dla partnera (PrEP) po konsultacji.
- Ciąża i karmienie piersią: poinformuj lekarza o planach ciąży lub ciąży. Osoby żyjące z HIV nie powinny karmić piersią ze względu na ryzyko transmisji wirusa.
- Prowadzenie pojazdów/obsługa maszyn: zachowaj ostrożność, jeśli występują zawroty głowy lub zmęczenie.
- Przechowywanie: przechowuj w temperaturze zgodnej z zaleceniami producenta, w oryginalnym opakowaniu, poza zasięgiem dzieci i z dala od wilgoci.
- Nie udostępniaj leku innym osobom. Lek był przepisany wyłącznie dla Ciebie.
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Informacje w tym materiale mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty. O dawkowaniu, przeciwwskazaniach, interakcjach i możliwych działaniach niepożądanych zdecyduje specjalista, biorąc pod uwagę Twoją sytuację kliniczną. W razie wątpliwości skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.