1. Nazwa leku i postać

Nazwa: Keto-Diastix

Postać: test paskowy do badania moczu (wyrób medyczny do diagnostyki in vitro).

Warianty opakowań

• Keto-Diastix test paskowy – 50 szt.

2. Substancja czynna

Paski zawierają pola reakcyjne z odczynnikami chemicznymi, które zmieniają barwę w obecności badanych substancji:

• Glukoza: układ enzymatyczny glukoza-oksydaza i peroksydaza oraz wskaźnik barwny.
• Ciała ketonowe: nitroprusydek sodu (reakcja z kwasem acetooctowym).

Uwaga: test na ketony nie wykrywa głównego ciała ketonowego beta-hydroksymaślanu, który w niektórych stanach (np. kwasica ketonowa) może być podwyższony.

3. Wskazania do stosowania

Paski Keto-Diastix są przeznaczone do samokontroli lub użytku profesjonalnego w:

• monitorowaniu glukozy i ciał ketonowych w moczu u osób z cukrzycą, zwłaszcza podczas choroby, gorączki, odwodnienia lub w razie podejrzenia kwasicy ketonowej,
• ocenie obecności ketonów u osób na dietach niskowęglowodanowych/ketogenicznych (wyłącznie w celach informacyjnych),
• wstępnej ocenie nieprawidłowości metabolicznych – wynik zawsze należy interpretować w kontekście objawów i zaleceń personelu medycznego.

4. Dawkowanie i sposób podawania

Częstość wykonywania testu

O częstotliwości decyduje lekarz lub edukator diabetologiczny. Typowo:

• ketony: w razie złego samopoczucia, gorączki, wymiotów, wysokich wyników cukru, ciąży u kobiet z cukrzycą,
• glukoza: zgodnie z planem samokontroli (pamiętaj, że oznaczenie glukozy we krwi jest dokładniejsze niż w moczu).

Instrukcja krok po kroku

1. Umyj ręce i przygotuj czysty, suchy pojemnik na próbkę moczu.
2. Pobierz świeżą próbkę moczu. Najlepiej wykonaj test niezwłocznie po pobraniu.
3. Wyjmij jeden pasek, natychmiast zamknij szczelnie pojemnik z paskami (ochrona przed wilgocią i światłem).
4. Zanurz pola reakcyjne paska na sekundę w próbce moczu, tak aby zostały całkowicie zwilżone.
5. Wyjmij pasek i delikatnie strząśnij nadmiar moczu krawędzią paska.
6. Odczekaj czas podany w instrukcji producenta dla każdego pola (zwykle ok. 15 sekund dla ketonów i ok. 30 sekund dla glukozy; zawsze kieruj się czasami z etykiety opakowania).
7. Porównaj zabarwienie pól paska z wzornikiem barw na etykiecie opakowania, w dobrym, białym świetle. Odczytaj wynik w odpowiadającym przedziale (np. „negatywny”, „+”, „++”).

Przechowywanie i ważność

• Przechowuj w oryginalnym, szczelnie zamkniętym pojemniku z pochłaniaczem wilgoci, w temp. zwykle 15–30°C; chroń przed wilgocią, ciepłem i światłem. Nie zamrażaj.
• Nie dotykaj palcami pól reakcyjnych. Nie używaj pasków po upływie terminu ważności ani po 6 miesiącach od otwarcia (jeśli tak zaleca producent).
• Nie przenoś wzornika barw i nie przechowuj pasków poza pojemnikiem.

Interpretacja wyników – wskazówki

• Glukoza w moczu: dodatnia reakcja może wskazywać na hiperglikemię; wynik ujemny nie wyklucza wahań glikemii w ciągu dnia.
• Ketony w moczu: wynik „średni” lub „wysoki” (np. ++ lub więcej) wymaga pilnego kontaktu z lekarzem, zwłaszcza przy objawach jak nudności, wymioty, ból brzucha, senność, szybki oddech.
• Test moczu nie zastępuje pomiaru glukozy we krwi ani gazometrii w ocenie kwasicy ketonowej.

5. Działania niepożądane

Paski testowe stosowane zgodnie z instrukcją są na ogół dobrze tolerowane. Możliwe są:

• podrażnienie skóry lub oczu w razie bezpośredniego kontaktu z odczynnikami; w takim przypadku przemyj obficie wodą i skontaktuj się z lekarzem,
• reakcje alergiczne u osób nadwrażliwych na składniki odczynników (bardzo rzadkie),
• błędna interpretacja koloru prowadząca do niewłaściwych decyzji zdrowotnych – w razie wątpliwości skonsultuj wynik z personelem medycznym.

6. Przeciwwskazania

• Znana nadwrażliwość na którykolwiek składnik odczynników.
• Nie stosować do diagnostyki krwi ani innych płynów niż mocz.
• Nie używać pasków uszkodzonych, zawilgoconych lub po terminie ważności.
• Dzieci powinny stosować test pod nadzorem osoby dorosłej.

7. Interakcje z innymi lekami

Niektóre substancje obecne w moczu mogą wpływać na wynik:

• Witamina C (kwas askorbinowy) w dużych dawkach – może zaniżać wynik glukozy i ketonów (wyniki fałszywie ujemne).
• Leki barwiące mocz (np. fenazopirydyna) i barwniki – mogą utrudniać odczyt koloru.
• Lewodopa i niektóre inne związki mogą powodować zafałszowania odczytu ketonów.
• Wysokie stężenie kwasu salicylowego lub niektórych antybiotyków może wpływać na odczyt; interpretuj wyniki ostrożnie.
• Parametry próbki: bardzo rozcieńczony lub mocno stężony mocz, wysoki lub niski odczyn pH, długie przechowywanie próbki – mogą zniekształcać wyniki.

Zawsze poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach i suplementach. W razie wątpliwości co do wiarygodności wyniku wykonaj powtórny test na świeżej próbce lub skonsultuj się z personelem medycznym.

8. Uwagi dla pacjenta

• Paski służą do wstępnej oceny i samokontroli. Nie stanowią samodzielnej podstawy rozpoznania ani modyfikacji leczenia bez konsultacji.
• Wyniki zapisuj wraz z datą, godziną, objawami i przyjętymi lekami – ułatwi to interpretację lekarzowi.
• W chorobie, przy wysokich glikemiach lub w ciąży (u osób z cukrzycą) regularnie kontroluj ketony.
• Jeśli wynik ketonów jest średni lub wysoki (np. ++ lub więcej) albo masz objawy odwodnienia lub kwasicy ketonowej (nudności, wymioty, ból brzucha, przyspieszony oddech, senność, charakterystyczny zapach acetonu z ust) – pilnie skontaktuj się z lekarzem lub zadzwoń po pomoc medyczną.
• Nie połykaj pasków. Przechowuj w miejscu niedostępnym dla dzieci.
• Rozważ okresowe użycie roztworów kontrolnych (jeżeli są dostępne) do sprawdzenia poprawności działania pasków.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Ten materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani diagnostą. W razie niepokojących wyników, nasilenia objawów lub pytań dotyczących leczenia skontaktuj się z profesjonalistą medycznym. W sytuacji zagrożenia życia (np. podejrzenie kwasicy ketonowej) wezwij pomoc pod numerem alarmowym.