Ketoconazole HRA – tabletki 200 mg: edukacyjna informacja dla pacjenta

1. Nazwa leku i postać

Nazwa: Ketoconazole HRA

Postać: tabletki

Dostępne warianty opakowań:

• Ketoconazole HRA tabletki 200 mg – 60 tabletek

2. Substancja czynna

Ketokonazol (Ketoconazole). Jedna tabletka zawiera 200 mg ketokonazolu.

3. Wskazania do stosowania

Ketoconazole HRA jest stosowany w leczeniu endogennego zespołu Cushinga (nadmiernej produkcji kortyzolu przez organizm) u dorosłych i młodzieży w wieku ≥12 lat. Leczenie powinno być rozpoczynane i prowadzone przez lekarza doświadczonego w terapii zaburzeń endokrynologicznych.

Uwaga: doustny ketokonazol nie jest obecnie zalecany do leczenia zakażeń grzybiczych ze względu na ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby i licznych interakcji.

4. Dawkowanie i sposób podawania

Dawkę ustala lekarz indywidualnie na podstawie stężenia kortyzolu, odpowiedzi klinicznej i tolerancji.

• Dorośli: leczenie zwykle rozpoczyna się od 400–600 mg na dobę w 2–3 dawkach podzielonych. Dawkę można stopniowo modyfikować (najczęściej o 200 mg) w zależności od wyników badań i objawów. Maksymalna dawka dobowo zwykle nie przekracza 1200 mg.
• Młodzież ≥12 lat: zazwyczaj dawka początkowa 200–400 mg/dobę z ostrożną titracją pod kontrolą specjalisty.
• Zaburzenia wątroby: lek jest przeciwwskazany.

Sposób przyjmowania:

• Przyjmuj tabletki podczas posiłku, popijając wodą. Nie rozgryzaj.
• Unikaj soku grejpfrutowego (zwiększa stężenie leku).
• W razie pominięcia dawki: przyjmij jak najszybciej, chyba że zbliża się pora kolejnej – nie stosuj dawki podwójnej.

Monitorowanie: przed rozpoczęciem i w trakcie terapii konieczne są regularne badania krwi (zwłaszcza enzymów wątrobowych) oraz kontrola stężenia kortyzolu. Lekarz poinformuje o częstości badań i ewentualnej modyfikacji dawki.

5. Działania niepożądane

Jak każdy lek, Ketoconazole HRA może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego one wystąpią.

• Ze strony wątroby: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby, rzadko ciężkie uszkodzenie wątroby lub niewydolność wątroby. Objawy alarmowe: utrzymująca się nudność, brak apetytu, zmęczenie, ciemny mocz, jasne stolce, ból w prawym podżebrzu, zażółcenie skóry/oczu – w takiej sytuacji natychmiast skontaktuj się z lekarzem.
• Hormonalne/endokrynne: oznaki niedoczynności kory nadnerczy (nadmierne zmęczenie, zawroty głowy, nudności, spadek ciśnienia), zmniejszenie libido, zaburzenia miesiączkowania, ginekomastia.
• Żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka.
• Skórne: wysypka, świąd.
• Inne: ból głowy, zawroty głowy. Zaburzenia rytmu serca mogą wystąpić zwłaszcza w wyniku interakcji z innymi lekami (patrz Interakcje).

W razie wystąpienia objawów niedoczynności kory nadnerczy lub działań niepożądanych dotyczących wątroby, pilnie skontaktuj się z lekarzem; może być konieczna modyfikacja dawki lub przerwanie leczenia.

6. Przeciwwskazania

• Nadwrażliwość na ketokonazol lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
• Aktualna lub przebyta choroba wątroby, istotne nieprawidłowości w testach wątrobowych.
• Ciąża oraz karmienie piersią – stosowanie niezalecane/kontraindykowane; wymagane jest skuteczne zapobieganie ciąży w trakcie terapii.
• Jednoczesne stosowanie z niektórymi lekami metabolizowanymi przez CYP3A4 (patrz poniżej Interakcje – leki przeciwwskazane).

7. Interakcje z innymi lekami

Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i P‑gp oraz substratem CYP3A4. To oznacza, że może zwiększać stężenie wielu leków (ryzyko działań niepożądanych) oraz że jego stężenie może się zmniejszać przy jednoczesnym stosowaniu induktorów enzymatycznych.

Leki przeciwwskazane lub wymagające bezwzględnego unikania z ketokonazolem (przykłady):

• Niektóre leki przeciwarytmiczne: dofetylid, chinidyna, dronedaron (ryzyko ciężkich zaburzeń rytmu).
• Statyny metabolizowane przez CYP3A4: simwastatyna, lowastatyna (ryzyko rabdomiolizy).
• Benzodiazepiny podawane doustnie: midazolam, triazolam (nadmierna sedacja, depresja oddechowa).
• Alkaloidy sporyszu: ergotamina, dihydroergotamina (ryzyko ergotyzmu).
• Eplerenon, ranolazyna, niektóre leki przeciwhistaminowe starszej generacji (np. terfenadyna, astemizol – obecnie rzadko stosowane).

Leki wymagające ścisłej kontroli dawek/monitorowania:

• Immunosupresanty: cyklosporyna, takrolimus, syrolimus (konieczne monitorowanie stężeń).
• Opioidy: fentanyl, alfentanyl, metadon (zwiększone ryzyko depresji oddechowej).
• Leki przeciwzakrzepowe: warfaryna (wzrost INR).
• Blokery kanału wapniowego: werapamil, diltiazem.
• Inhibitory PDE5: syldenafil, tadalafil (nasilenie działań niepożądanych).
• Glikokortykosteroidy podawane ogólnoustrojowo, wziewnie lub donosowo (możliwa zmiana ekspozycji – konieczna kontrola lekarza).

Leki zmniejszające stężenie ketokonazolu (unikać łącznego stosowania): ryfampicyna, ryfabutyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, efawirenz, newirapina, preparaty z dziurawcem zwyczajnym.

Leki i produkty wpływające na wchłanianie: inhibitory pompy protonowej (np. omeprazol), antagoniści H2 (np. ranitydyna) i leki zobojętniające mogą zmniejszać wchłanianie ketokonazolu; o konieczności jednoczesnego stosowania i sposobie rozdzielenia dawek decyduje lekarz. Unikaj soku grejpfrutowego.

Zawsze poinformuj lekarza i farmaceutę o wszystkich przyjmowanych lekach (także dostępnych bez recepty i ziołowych) przed rozpoczęciem terapii Ketoconazole HRA.

8. Uwagi dla pacjenta

• Lek wymaga regularnych badań kontrolnych (wątroba, stężenie kortyzolu). Przestrzegaj terminów wizyt i zaleconych badań.
• Nie odstawiaj leku samodzielnie i nie zmieniaj dawki bez konsultacji z lekarzem.
• Przyjmuj tabletki z posiłkiem; unikaj alkoholu (dodatkowe obciążenie wątroby) oraz soku grejpfrutowego.
• Jeśli wystąpią objawy uszkodzenia wątroby lub niedoczynności kory nadnerczy, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.
• Kobiety w wieku rozrodczym: stosuj skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i skonsultuj się z lekarzem w sprawie najbezpieczniejszej metody.
• Możliwe są zawroty głowy lub senność – do czasu poznania reakcji organizmu zachowaj ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
• Przechowuj lek w oryginalnym opakowaniu, w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Nie stosuj po upływie terminu ważności.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Ten materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Ketoconazole HRA jest lekiem wymagającym specjalistycznego nadzoru i indywidualnego dostosowania dawki. W przypadku nagłych objawów uszkodzenia wątroby (np. żółtaczka, ciemny mocz, silne zmęczenie) lub objawów niedoczynności kory nadnerczy (np. omdlenia, znaczna słabość, nudności z wymiotami) pilnie skontaktuj się z lekarzem lub wezwij pomoc medyczną.