Kora kasztanowca – zioła do zaparzania (ulotka edukacyjna dla pacjenta)
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza lub farmaceuty.
1. Nazwa leku i postać
Nazwa: Kora kasztanowca
Postać: zioła do zaparzania (surowiec roślinny do sporządzania naparów/odwarów, głównie do stosowania zewnętrznego)
Warianty opakowań
- Kora kasztanowca, zioła do zaparzania – 1 opakowanie 50 g
2. Substancja czynna
Suszona kora kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum L.). Naturalnie zawiera m.in. saponiny triterpenowe (escyna/aescyna), kumaryny (eskulina), garbniki i flawonoidy.
Właściwości tych związków wiązane są tradycyjnie z działaniem ściągającym, przeciwobrzękowym i wspierającym naczynia żylne.
3. Wskazania do stosowania
Kora kasztanowca jest tradycyjnie stosowana jako roślinny surowiec leczniczy:
- zewnętrznie: do okładów, przemywań, kąpieli (np. nasiadówek) w celu łagodzenia uczucia ciężkości nóg i drobnych dolegliwości związanych z niewielkimi zaburzeniami krążenia żylnego (pajęczaki, skłonność do obrzęków),
- zewnętrznie: pomocniczo przy dolegliwościach okolicy odbytu (np. hemoroidy) – w formie krótkich nasiadówek lub przemywań.
Stosowanie doustne (picie) kory kasztanowca nie jest zazwyczaj zalecane z uwagi na obecność związków mogących wywołać działania niepożądane. Doustne użycie wyłącznie po konsultacji z lekarzem.
4. Dawkowanie i sposób podawania
Do stosowania zewnętrznego (zalecane)
Przygotowanie odwaru (do okładów/przemywań):
- 1–2 łyżki rozdrobnionej kory (ok. 3–6 g) zalać 200 ml zimnej wody.
- Doprowadzić do wrzenia i gotować na małym ogniu 10–15 minut.
- Odstawić do przestudzenia, przecedzić.
Stosowanie: nasączyć gazę/kompres i przykładać na nieuszkodzoną skórę 1–3 razy dziennie przez 10–20 minut. Unikać kontaktu z oczami i błonami śluzowymi.
Przygotowanie do nasiadówek/kąpieli miejscowych:
- 10–20 g kory (ok. 2–4 łyżki) na 1 litr wody, przygotować odwar jak wyżej.
- Po przecedzeniu rozcieńczyć w ciepłej wodzie do objętości 2–3 litrów.
Stosowanie: 10–15 minut, 1 raz dziennie przez 5–7 dni, następnie w razie potrzeby rzadziej.
Stosowanie doustne
Nie zaleca się samodzielnego stosowania doustnego kory kasztanowca. Jeżeli lekarz zaleci inaczej, postępować zgodnie z jego wskazaniami. Nie przekraczać zaleceń i czasu stosowania bez kontroli medycznej.
Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 7 dni, nasilają się lub dołączają się ból, zaczerwienienie, stan zapalny, krwawienie czy zakrzep, skontaktuj się z lekarzem.
5. Działania niepożądane
Jak każdy produkt ziołowy, kora kasztanowca może wywołać działania niepożądane:
- miejscowe: podrażnienie skóry, zaczerwienienie, świąd, wysypka, kontaktowe zapalenie skóry,
- rzadko (zwłaszcza po przypadkowym wypiciu): nudności, ból brzucha, biegunka, zawroty głowy, ból głowy, reakcje nadwrażliwości,
- bardzo rzadko: zaburzenia czynności wątroby zgłaszane dla niektórych przetworów z kasztanowca (w razie zażółcenia skóry, ciemnego moczu, bólów w prawym podżebrzu – przerwij stosowanie i skonsultuj się z lekarzem).
W razie wystąpienia reakcji alergicznej lub silnego podrażnienia przerwij stosowanie i zasięgnij porady medycznej.
6. Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość (alergia) na kasztanowiec lub którykolwiek składnik surowca.
- Stosowanie na uszkodzoną skórę, otwarte rany, skórę zakażoną lub zmienioną zapalnie.
- Ciąża i karmienie piersią – nie zaleca się stosowania bez konsultacji lekarskiej.
- Dzieci i młodzież poniżej 12 lat – nie stosować bez porady specjalisty.
- Stosowanie doustne – przeciwwskazane bez wyraźnego zalecenia lekarza (z uwagi na obecność eskuliny i ryzyko działań niepożądanych).
- Ciężkie choroby wątroby lub nerek – stosować wyłącznie po uzgodnieniu z lekarzem.
7. Interakcje z innymi lekami
Przy stosowaniu zewnętrznym ryzyko interakcji jest niewielkie. W przypadku ewentualnego stosowania doustnego (wyłącznie na zlecenie lekarza) należy zachować szczególną ostrożność:
- leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe (np. warfaryna, acenokumarol, klopidogrel, ASA) – możliwe nasilenie ryzyka krwawień,
- NLPZ (np. ibuprofen, naproksen) – potencjalne sumowanie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego,
- leki przeciwcukrzycowe – istnieją doniesienia o możliwym wpływie wyciągów z kasztanowca na glikemię; wymaga kontroli,
- inne zioła wpływające na krzepliwość (np. miłorząb, czosnek w dużych dawkach, imbir) – ostrożnie.
Przed jednoczesnym stosowaniem z lekami skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
8. Uwagi dla pacjenta
- Produkt przeznaczony głównie do użytku zewnętrznego. Nie połykać odwaru, chyba że lekarz zaleci inaczej.
- Wykonaj próbę na małym fragmencie skóry (np. przedramię) przed pierwszym użyciem.
- Unikaj kontaktu z oczami i błonami śluzowymi. Po użyciu umyj ręce.
- Nie stosuj długotrwale bez konsultacji (zwykle do 1–2 tygodni, chyba że lekarz zaleci inaczej).
- Jeśli dolegliwości nasilają się, wystąpi silny ból, nagły obrzęk, zaczerwienienie, gorączka, sączenie z rany lub krwawienie – niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.
- Przechowuj w suchym miejscu, w temperaturze pokojowej, chronić od światła. Trzymać poza zasięgiem dzieci.
- Nie używać po upływie terminu ważności podanego na opakowaniu.
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Niniejszy materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady medycznej. Preparaty roślinne również mogą wywoływać działania niepożądane i wchodzić w interakcje z lekami. W przypadku chorób przewlekłych, ciąży, karmienia piersią lub równoległego stosowania leków skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą przed użyciem kory kasztanowca.