1. Nazwa leku i postać

Nazwa: Korzeń Goryczki (Gentianae radix)

Postać: zioła do zaparzania (surowiec zielarski do przygotowania naparu lub maceratu)

Warianty opakowań:

• Korzeń Goryczki zioła do zaparzania (-) – 1 op. 50 g

2. Substancja czynna

Substancją czynną jest wysuszony i rozdrobniony korzeń goryczki, tradycyjnie z goryczki żółtej (Gentiana lutea L.).

Korzeń goryczki zawiera naturalne związki gorzkie (m.in. gentiopikrozyd, amarogentynę – glikozydy sekoirydoidowe) oraz inne składniki roślinne. To właśnie „gorycze” odpowiadają za działanie wspomagające trawienie i apetyt.

3. Wskazania do stosowania

Korzeń goryczki to tradycyjny surowiec zielarski stosowany krótkotrwale w łagodnych dolegliwościach trawiennych, takich jak:

• przejściowa utrata apetytu,
• uczucie pełności po posiłku,
• wzdęcia, niestrawność o niewielkim nasileniu.

Jeśli objawy są silne, nawracające, towarzyszą im ból o dużym nasileniu, spadek masy ciała, krwawienia z przewodu pokarmowego, gorączka lub inne objawy alarmowe – skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem.

4. Dawkowanie i sposób podawania

Wyłącznie do stosowania doustnego po przygotowaniu naparu lub maceratu.

Dorośli i młodzież powyżej 12 lat

Zalecana dawka dobowa surowca: zwykle 2–4 g (w podzielonych porcjach).

Jak przygotować:

• Napar (na ciepło): 1 łyżeczka rozdrobnionego surowca (ok. 1,5–2 g) na 150 ml wrzątku; parzyć pod przykryciem 5–10 minut, przecedzić.
• Macerat (na zimno – łagodniejszy smak): 1 łyżeczka (ok. 1,5–2 g) na 150 ml przegotowanej, chłodnej wody; odstawić na 30–60 minut, przecedzić.

Pić 2–3 razy na dobę 30 minut przed posiłkiem. Nie przekraczaj 4 g surowca na dobę bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Szczególne grupy pacjentów

• Dzieci poniżej 12 lat: nie zaleca się stosowania ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa.
• Osoby w podeszłym wieku: zwykle jak dorośli; w razie wątpliwości skonsultuj dawkowanie z farmaceutą.
• Ciąża i karmienie piersią: patrz Przeciwwskazania.

Pominięcie dawki: przyjmij kolejną o zwykłej porze; nie stosuj dawki podwójnej.

Czas stosowania: jeżeli po 7–14 dniach nie odczuwasz poprawy lub objawy się nasilają, skontaktuj się z lekarzem.

5. Działania niepożądane

Jak każdy produkt ziołowy, korzeń goryczki może powodować działania niepożądane, zwłaszcza u osób z wrażliwym przewodem pokarmowym:

• Często: zgaga, pieczenie za mostkiem, uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu, nudności.
• Niezbyt często: ból brzucha, wymioty, biegunka, nasilenie objawów refluksu.
• Rzadko: ból głowy, zawroty głowy, reakcje nadwrażliwości (np. wysypka, świąd), podrażnienie żołądka.

Przerwij stosowanie i pilnie skontaktuj się z lekarzem, jeśli wystąpią objawy uczulenia (wysypka, obrzęk twarzy, trudności w oddychaniu), wymioty z domieszką krwi, smoliste stolce, silny ból brzucha lub utrzymujące się wymioty.

6. Przeciwwskazania

• Nadwrażliwość (alergia) na korzeń goryczki lub inne rośliny z rodziny goryczkowatych (Gentianaceae).
• Choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy, zapalenie żołądka, nadkwaśność, czynna choroba refluksowa przełyku (GERD).
• Ciąża i karmienie piersią – nie zaleca się stosowania z powodu braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa.
• Dzieci poniżej 12 lat.

Zachowaj szczególną ostrożność przy kamicy żółciowej lub innych chorobach dróg żółciowych – skonsultuj użycie z lekarzem.

7. Interakcje z innymi lekami

• Leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego (inhibitory pompy protonowej, np. omeprazol; antagoniści H2, np. famotydyna) oraz leki zobojętniające – mogą osłabiać odczuwane działanie goryczki; jednoczesne stosowanie wymaga oceny zasadności przez lekarza.
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. ibuprofen, ketoprofen, naproksen) – możliwe zwiększenie ryzyka podrażnienia błony śluzowej żołądka.
• Alkohol – może nasilać podrażnienie żołądka i zgagę.

Brak jest danych o istotnych interakcjach metabolicznych, jednak dla bezpieczeństwa poinformuj lekarza lub farmaceutę o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach, zwłaszcza gdy leczysz się z powodu chorób przewodu pokarmowego.

8. Uwagi dla pacjenta

• Napar/macerat przyjmuj 30 minut przed posiłkiem. Smak jest bardzo gorzki – to naturalne. W razie potrzeby możesz dodać niewielką ilość miodu po przestudzeniu naparu, pamiętając, że nadmierne dosładzanie może osłabić odczucie goryczy.
• Nie stosuj długotrwale bez konsultacji medycznej. Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie, nasilają się lub pojawiają się objawy alarmowe (ból w nadbrzuszu, smoliste stolce, krwiste wymioty, niewyjaśniona utrata masy ciała, trudności w połykaniu, gorączka, żółtaczka) – zgłoś się do lekarza.
• W chorobie refluksowej, nadkwaśności, po zabiegach żołądkowo-jelitowych lub przy skłonności do wrzodów – nie stosuj (patrz Przeciwwskazania).
• Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn: korzeń goryczki nie powinien wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów.
• Przechowywanie: przechowuj w suchym, chłodnym miejscu, w szczelnym opakowaniu, z dala od światła i wilgoci; trzymaj poza zasięgiem dzieci.
• Styl życia przy niestrawności: jedz częściej, a mniejsze porcje; unikaj bardzo tłustych, pikantnych potraw, alkoholu i nadmiaru kawy; nie kładź się bezpośrednio po posiłku.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Niniejszy materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Korzeń goryczki (Gentiana lutea) – zioła do zaparzania – jest tradycyjnym surowcem roślinnym do krótkotrwałego stosowania w łagodnych dolegliwościach trawiennych. Nie jest przeznaczony do leczenia poważnych chorób układu pokarmowego. W razie wątpliwości dotyczących stosowania, dawkowaniu lub możliwych interakcji skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Nie przekraczaj zalecanych dawek.