1. Nazwa leku i postać

Nazwa: Libmeldy

Postać farmaceutyczna: dyspersja do infuzji (produkt komórkowy autologiczny, podawany dożylnie po przygotowaniu przez ośrodek leczniczy).

Warianty opakowań

• Libmeldy, dyspersja do infuzji (2–10 × 10⁶ komórek/ml) – 1 worek 50 ml

2. Substancja czynna

Atidarsagene autotemcel – są to własne (autologiczne) komórki krwiotwórcze CD34+ pacjenta, zmodyfikowane w laboratorium za pomocą wektora lentiwirusowego tak, aby wprowadzić prawidłową kopię genu kodującego enzym arylosulfatazę A (ARSA). Celem jest trwałe przywrócenie aktywności ARSA i spowolnienie lub zahamowanie postępu MLD.

3. Wskazania do stosowania

Libmeldy jest wskazany do leczenia metachromatycznej leukodystrofii (MLD) spowodowanej niedoborem arylosulfatazy A, u wybranych pacjentów pediatrycznych. Zwykle dotyczy to dzieci z postacią późno niemowlęcą lub wczesnodziecięcą (ang. late-infantile, early-juvenile), u których choroba nie dała jeszcze objawów lub pojawiły się bardzo wczesne objawy bez istotnego pogorszenia funkcji poznawczych.

O kwalifikacji do leczenia decyduje zespół specjalistów (neurolog, genetyk, hematolog/transplantolog) po analizie wyników badań genetycznych, enzymatycznych, neurologicznych i obrazowych.

4. Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie jest indywidualne i określane przez ośrodek transplantacyjny na podstawie liczby komórek wytworzonych dla danego pacjenta. Zwykle Libmeldy podaje się jednorazowo w postaci infuzji dożylnej.

Jak przebiega leczenie

1. Kwalifikacja i plan leczenia – potwierdzenie rozpoznania MLD, ocena stanu klinicznego, pobranie krwi do badań.
2. Pobranie komórek (leukafereza) – od pacjenta pobiera się komórki krwiotwórcze CD34+, które następnie są modyfikowane genetycznie w laboratorium.
3. Przygotowanie do przeszczepienia (kondycjonowanie) – przed podaniem Libmeldy pacjent otrzymuje leczenie mieloablacyjne (np. busulfan), aby zrobić miejsce dla zmodyfikowanych komórek. Wymaga to hospitalizacji i ścisłego monitorowania.
4. Infuzja Libmeldy – produkt jest rozmrażany bezpośrednio przed podaniem i podawany dożylnie przez cewnik żylny. Czas podania i ewentualną premedykację (np. przeciw reakcjom na nośnik krioprotekcyjny DMSO) ustala zespół medyczny.
5. Okres po podaniu – monitorowana jest „engraftment” (odnowa krwiotworzenia), liczba krwinek, parametry wątroby, nerek, ewentualne infekcje. Konieczne są regularne wizyty kontrolne przez lata.

Samodzielna modyfikacja „dawki” przez pacjenta nie jest możliwa. Całe leczenie odbywa się w ośrodku wyspecjalizowanym.

5. Działania niepożądane

Nie u każdego wystąpią działania niepożądane, jednak z uwagi na charakter terapii (kondycjonowanie + produkt komórkowy) pewne objawy są częste. Poinformuj lekarza o każdym niepokojącym objawie.

Możliwe działania niepożądane

• Reakcje związane z infuzją i DMSO: gorączka, dreszcze, nudności, wymioty, ból głowy, zmiana ciśnienia tętniczego, wysypka, nieprzyjemny smak/zapach czosnkowy.
• Skutki kondycjonowania (mieloablacji): neutropenia, trombocytopenia, anemia; ryzyko gorączki neutropenicznej i ciężkich zakażeń; zapalenie błon śluzowych jamy ustnej, biegunka, nudności, wymioty, zmęczenie.
• Zaburzenia czynności wątroby (wzrost enzymów), rzadziej zespół niedrożności zatok wątrobowych; zaburzenia elektrolitowe.
• Krwawienia (np. z nosa, z przewodu pokarmowego) w związku z małopłytkowością.
• Opóźniona regeneracja krwiotworzenia, niewydolność przeszczepu (rzadkie).
• Reakcje nadwrażliwości.
• Ryzyko nowotworów układu krwiotwórczego (np. zespoły mielodysplastyczne/białaczka) związane z integracją materiału genetycznego – ryzyko uważane za niskie, ale wymaga długotrwałej obserwacji.
• Możliwy wpływ na płodność z powodu kondycjonowania (szczególnie busulfan) – omówienie zabezpieczenia płodności przed leczeniem.

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem w razie: wysokiej gorączki, dreszczy, duszności, silnych krwawień, silnego bólu brzucha, zażółcenia skóry/oczu, drgawek, nagłego pogorszenia samopoczucia.

6. Przeciwwskazania

• Nadwrażliwość na składniki produktu lub substancje pomocnicze (w tym DMSO) – decyzję podejmuje lekarz.
• Ciężkie, aktywne zakażenia, których nie można opanować przed kondycjonowaniem.
• Istotna niewydolność narządowa (np. wątroby, serca, płuc) uniemożliwiająca bezpieczne przeprowadzenie kondycjonowania.
• Ciąża i karmienie piersią – terapia nie jest przeznaczona dla kobiet w ciąży/karmiących; wymagana jest skuteczna antykoncepcja zgodnie z zaleceniami ośrodka.
• Zaawansowana MLD z wyraźnym upośledzeniem funkcji poznawczych może nie kwalifikować do terapii – ocenia zespół specjalistów.

7. Interakcje z innymi lekami

Sam produkt komórkowy ma ograniczony potencjał interakcji farmakokinetycznych, jednak kluczowe są interakcje dotyczące leczenia przygotowawczego (np. busulfanu) oraz profilaktyki przeciwdrgawkowej i przeciwzakaźnej.

Na co zwrócić uwagę

• Leki mogące nasilać toksyczność busulfanu lub zmieniać jego stężenie (przykłady: niektóre azolowe leki przeciwgrzybicze, metronidazol). Lekarz może dostosować terapię i monitorowanie.
• Paracetamol w dużych dawkach może wpływać na klirens busulfanu – stosowanie tylko według zaleceń lekarza.
• Leki przeciwdrgawkowe – dobór środka profilaktycznego (np. lewetyracetam) ustala ośrodek, aby zminimalizować interakcje.
• Szczepionki żywe – należy ich unikać do czasu odtworzenia odporności po leczeniu; o terminach szczepień decyduje lekarz.
• Inne leki mielosupresyjne – mogą zwiększać ryzyko supresji szpiku i zakażeń.

Zawsze poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach i ziołach.

8. Uwagi dla pacjenta

• Leczenie odbywa się w wyspecjalizowanych ośrodkach i wymaga długoterminowej obserwacji (morfologia, biochemia, badania neurologiczne, ocena funkcjonowania).
• Noś przy sobie kartę pacjenta/alert medyczny informującą o przebytej genoterapii.
• Unikaj kontaktu z osobami chorymi i stosuj się do zaleceń dotyczących zapobiegania zakażeniom w okresie neutropenii.
• Nie oddawaj krwi, narządów, tkanek ani komórek po otrzymaniu Libmeldy.
• Szczepienia: unikaj szczepionek żywych do czasu zgody lekarza; szczepienia inaktywowane według planu ośrodka.
• Płodność/ciąża: porozmawiaj z lekarzem o możliwościach zachowania płodności przed leczeniem; wymagane jest stosowanie skutecznej antykoncepcji przez zalecany czas po terapii.
• Objawy wymagające pilnego kontaktu z ośrodkiem: gorączka ≥38°C, dreszcze, duszność, krwawienia, silny ból, oznaki żółtaczki, nagłe pogorszenie neurologiczne.
• Efekt leczenia i tempo postępu choroby są indywidualne; wczesna kwalifikacja zwiększa szansę na korzyść.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Ten materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Nie służy do samodzielnej diagnostyki ani podejmowania decyzji terapeutycznych. O kwalifikacji do leczenia Libmeldy, przygotowaniu i monitorowaniu decyduje wyłącznie doświadczony zespół medyczny w ośrodku specjalistycznym. W przypadku pytań skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.