Menveo – edukacyjna ulotka dla pacjenta
Szczepionka przeciw meningokokom serogrup A, C, W i Y (ACWY)
1. Nazwa leku i postać
Nazwa: Menveo
Postać: proszek i roztwór do sporządzenia roztworu do wstrzykiwań (1 dawka po rekonstytucji)
Warianty opakowań:
- Menveo, proszek i roztwór do sporządzenia roztworu do wstrzyknięć (1 dawka) – 1 fiolka + ampułko‑strzykawka (rozpuszczalnik) – 1 dawka
Po przygotowaniu przez personel medyczny uzyskuje się jedną dawkę 0,5 ml do podania domięśniowego.
2. Substancja czynna
Każda dawka zawiera oczyszczone polisacharydy otoczkowe meningokoków (Neisseria meningitidis) serogrup A, C, W i Y, skoniugowane z białkiem nośnikowym CRM197 (pochodna toksoidu błoniczego). Połączenie z białkiem nośnikowym pomaga wytworzyć silniejszą i trwalszą odpowiedź odpornościową.
3. Wskazania do stosowania
Menveo jest szczepionką przeznaczoną do czynnego uodpornienia przeciw inwazyjnej chorobie meningokokowej wywołanej przez serogrupy A, C, W i Y.
Może być stosowana u niemowląt, dzieci, młodzieży i dorosłych (w tym podróżujących do regionów o zwiększonym ryzyku, osób z określonymi chorobami zwiększającymi ryzyko zakażeń meningokokowych oraz pracowników laboratoriów).
Uwaga: Menveo nie chroni przed zakażeniami wywołanymi przez meningokoki serogrupy B.
4. Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie (schematy szczepień ACWY)
- Niemowlęta 2–6 miesięcy: zwykle 4 dawki – w 2., 4., 6. i 12. miesiącu życia.
- Dzieci 7–23 miesiące: zwykle 2 dawki, przy czym druga dawka podawana jest po ukończeniu 12. miesiąca życia (z zachowaniem zalecanego odstępu – co najmniej 2 miesiące między dawkami, zgodnie z decyzją lekarza).
- Dzieci 2–10 lat: zwykle 1 dawka.
- Młodzież i dorośli: zwykle 1 dawka.
- Dawkę przypominającą można rozważyć u osób z utrzymującym się narażeniem (np. zaburzenia dopełniacza, asplenia, ciągłe narażenie zawodowe, planowane wyjazdy do stref wysokiego ryzyka) – zgodnie z zaleceniem lekarza (często po 3–5 latach u dzieci i co około 5 lat u młodzieży i dorosłych).
Sposób podawania
- Wyłącznie domięśniowo (i.m.).
- Zalecane miejsce: u niemowląt przednio‑boczna część uda; u starszych dzieci, młodzieży i dorosłych mięsień naramienny (okolica barku).
- Nie podawać dożylnie, podskórnie ani śródskórnie. Nie mieszać z innymi produktami w jednej strzykawce.
- Przygotowanie szczepionki (rekonstytucja) wykonuje wyłącznie wykwalifikowany personel medyczny bezpośrednio przed podaniem.
Pełną ochronę uzyskuje się zwykle po upływie około 2 tygodni od zakończenia zalecanego schematu szczepień w danej grupie wiekowej.
5. Działania niepożądane
Jak każda szczepionka, Menveo może powodować działania niepożądane. Większość z nich ma charakter łagodny i ustępuje samoistnie w ciągu 1–3 dni.
Bardzo częste i częste
- Miejsce wstrzyknięcia: ból, tkliwość, zaczerwienienie, niewielki obrzęk, stwardnienie.
- Ogólne: gorączka, zmęczenie, złe samopoczucie, dreszcze.
- U niemowląt/dzieci: drażliwość, senność lub pobudzenie, zmniejszony apetyt, płaczliwość.
- U starszych dzieci/dorosłych: ból głowy, nudności, bóle mięśni lub stawów.
- Objawy żołądkowo‑jelitowe: wymioty, biegunka (częściej u małych dzieci).
Niezbyt częste i rzadkie
- Omdlenie lub zawroty głowy bezpośrednio po szczepieniu (warto pozostać pod obserwacją przez około 15 minut).
- Reakcje alergiczne, w tym ciężka reakcja nadwrażliwości (anafilaksja) – bardzo rzadko; wymaga pilnej pomocy medycznej.
- Drgawki (w tym gorączkowe) – rzadko, głównie u małych dzieci.
- Powiększenie węzłów chłonnych, wysypka.
W razie niepokojących objawów (np. trudności w oddychaniu, silny obrzęk twarzy/ gardła, wysoka gorączka, uporczywy ból) natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Działania niepożądane można zgłaszać do lekarza lub bezpośrednio do krajowego systemu nadzoru nad bezpieczeństwem szczepień.
6. Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość (alergia) na którykolwiek składnik szczepionki, w tym na białko nośnikowe CRM197 (pochodna toksoidu błoniczego), lub ciężka reakcja alergiczna po wcześniejszej dawce szczepionki przeciw meningokokom ACWY.
- Ciężka, ostra choroba przebiegająca z gorączką – szczepienie należy odroczyć do czasu wyzdrowienia.
W przypadku zaburzeń krzepnięcia lub małopłytkowości poinformuj lekarza – może być konieczny szczególny sposób podania/ucisku miejsca wstrzyknięcia.
7. Interakcje z innymi lekami
- Leki i stany obniżające odporność (np. leczenie immunosupresyjne, wrodzone niedobory odporności) mogą zmniejszyć odpowiedź na szczepienie.
- U osób przyjmujących inhibitory dopełniacza (np. ekulizumab, rawulizumab) ryzyko choroby meningokokowej pozostaje podwyższone mimo szczepienia – konieczna czujność i szybkie zgłaszanie objawów zakażenia.
- Menveo można podawać w tym samym dniu co inne szczepionki, w oddzielne miejsca wstrzyknięcia. Jednoczesne szczepienie może zwiększać ryzyko przejściowej gorączki, zwłaszcza u niemowląt.
- Nie mieszać Menveo w jednej strzykawce z innymi produktami leczniczymi.
Zawsze poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach (w tym bez recepty) i przebytych szczepieniach.
8. Uwagi dla pacjenta
- Menveo nie chroni przed wszystkimi typami meningokoków (brak ochrony przed serogrupą B) ani innymi bakteriami wywołującymi zapalenie opon mózgowo‑rdzeniowych.
- Pełna odpowiedź ochronna rozwija się zwykle w ciągu około 2 tygodni po szczepieniu (lub po zakończeniu serii u niemowląt).
- Po szczepieniu pozostań pod obserwacją przez 15 minut (ryzyko omdlenia).
- W razie gorączki lub tkliwości w miejscu wkłucia pomocne mogą być płyny, odpoczynek i leki przeciwgorączkowe według zaleceń lekarza.
- Jeśli planujesz podróż do regionu o wysokim ryzyku (np. Afryka Subsaharyjska, pielgrzymki), zaplanuj szczepienie co najmniej 2 tygodnie wcześniej.
- Ciąża i karmienie piersią: decyzję o szczepieniu podejmuje lekarz, oceniając korzyści i ryzyko.
- Po szczepieniu możesz prowadzić pojazdy, o ile nie odczuwasz zawrotów głowy, senności czy złego samopoczucia.
- Przechowywanie i przygotowanie szczepionki odbywa się w placówce medycznej (temperatura 2–8°C; nie zamrażać).
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Niniejszy materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej ani oficjalnej ulotki producenta. O schemacie szczepień, wskazaniach do dawek przypominających oraz ewentualnych przeciwwskazaniach decyduje lekarz. W przypadku nagłych, ciężkich objawów po szczepieniu natychmiast skontaktuj się z numerem alarmowym lub zgłoś się do najbliższego SOR.