Mixtard 50 Penfill – zawiesina do wstrzykiwań: informacje dla pacjenta

1. Nazwa leku i postać

Mixtard 50 Penfill, zawiesina do wstrzykiwań (insulina ludzka dwufazowa 50/50), przeznaczona do podawania podskórnego w wielorazowych wstrzykiwaczach na wkłady.

Warianty opakowań dostępne w obrocie:

• Mixtard 50 Penfill zawiesina do wstrzykiwań (100 j.m./ml) – 5 wkładów po 3 ml

2. Substancja czynna

Insulina ludzka (Insulinum humanum) 100 j.m./ml w postaci mieszanki dwufazowej: 50% insuliny rozpuszczalnej (o szybkim początku działania) oraz 50% insuliny izofanowej – NPH (o pośrednim czasie działania).

3. Wskazania do stosowania

Mixtard 50 Penfill jest stosowany w leczeniu cukrzycy wymagającej terapii insuliną:

• cukrzyca typu 1;
• cukrzyca typu 2, gdy leczenie dietą, aktywnością fizyczną i lekami doustnymi jest niewystarczające;
• inne stany wymagające czasowej insulinoterapii (np. w ciąży, po operacjach – według zaleceń lekarza).

Uwaga: w ostrych stanach, takich jak kwasica ketonowa, stosuje się zwykle krótko działające insuliny w warunkach szpitalnych – mieszanki premiksowane (jak Mixtard 50) nie są odpowiednim wyborem do leczenia tych stanów.

4. Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie ustala lekarz indywidualnie, na podstawie glikemii, masy ciała, diety i aktywności fizycznej. Całkowita dobowa dawka insuliny u dorosłych często mieści się w zakresie 0,3–1,0 j.m./kg mc., ale może się różnić.

Jak podawać Mixtard 50 Penfill:

• Podanie podskórne (s.c.) – w tkankę podskórną brzucha, uda, pośladka lub ramienia; nie podawać dożylnie ani domięśniowo.
• Zwykle 1–2 wstrzyknięcia na dobę, zwykle w ciągu 30 minut przed posiłkiem (dokładny schemat ustala lekarz).
• Rotuj miejsca wstrzyknięć w obrębie tej samej okolicy, aby zmniejszyć ryzyko zmian skórnych (lipoatrofii/lipohipertrofii).
• Przed wstrzyknięciem delikatnie rolluj i odwracaj wkład (zgodnie z instrukcją producenta), aż zawiesina stanie się równomiernie mleczna. Nie używaj, jeśli w zawiesinie są kłaczki, grudki lub niejednorodne warstwy po dokładnym wymieszaniu.
• Stosuj wyłącznie z kompatybilnymi wstrzykiwaczami na wkłady; każdorazowo używaj nowej igły. Nie udostępniaj swoich igieł ani wstrzykiwacza innym osobom.

Pominięta dawka/za duża dawka:

• Jeśli pominiesz dawkę, sprawdź poziom cukru i postępuj zgodnie z planem ustalonym z lekarzem. Nie podawaj podwójnej dawki. Zabezpiecz posiłek/posiłek ratunkowy i monitoruj glikemię częściej.
• W przypadku podejrzenia przedawkowania (objawy hipoglikemii) natychmiast spożyj szybko przyswajalne węglowodany; w ciężkich przypadkach konieczny może być glukagon lub wlew glukozy – wezwij pomoc.

5. Działania niepożądane

Jak każdy lek, Mixtard 50 Penfill może powodować działania niepożądane. Najczęstsze i najważniejsze to:

• Hipoglikemia (zbyt niski poziom cukru) – najczęstsze działanie niepożądane. Objawy: zimne poty, drżenie, głód, kołatanie serca, ból głowy, zaburzenia koncentracji, senność; ciężka hipoglikemia może prowadzić do utraty przytomności lub drgawek.
• Reakcje w miejscu wstrzyknięcia – ból, zaczerwienienie, obrzęk, świąd; zwykle ustępują.
• Zmiany w tkance podskórnej – lipohipertrofia (zgrubienia) lub lipoatrofia (zanik) w miejscu wstrzyknięć; zapobiegaj, rotując miejsca podania.
• Obrzęki, przyrost masy ciała – zwłaszcza na początku terapii lub przy intensyfikacji leczenia.
• Przemijające zaburzenia widzenia (np. zmiany refrakcji) przy szybkiej poprawie kontroli glikemii.
• Reakcje alergiczne – od uogólnionych wysypek po bardzo rzadkie ciężkie reakcje; w razie duszności, uogólnionej pokrzywki, obrzęku – natychmiastowa pomoc medyczna.

6. Przeciwwskazania

• Nadwrażliwość na insulinę ludzką lub którykolwiek składnik preparatu.
• Hipoglikemia w momencie planowanego podania.

7. Interakcje z innymi lekami

Niektóre leki mogą nasilać lub osłabiać działanie insuliny, wymagając zmiany dawki i częstszego monitorowania glikemii:

• Zwiększenie ryzyka hipoglikemii: doustne leki przeciwcukrzycowe, inhibitory ACE, ARB, salicylany (np. kwas acetylosalicylowy), niektóre przeciwdepresyjne (MAO-I, TLPD), sulfonamidy, niektóre antybiotyki (np. fluorochinolony – zmienne działanie), alkohol, leki inkretynowe (GLP-1 RA, DPP-4).
• Osłabienie działania insuliny (ryzyko hiperglikemii): kortykosteroidy, diuretyki tiazydowe, sympatykomimetyki (np. adrenalina), hormony tarczycy, niektóre leki antykoncepcyjne i progestageny, niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. olanzapina), ryfampicyna, izoniazyd.
• Beta-blokery mogą maskować objawy hipoglikemii (zwłaszcza kołatanie serca i drżenie) – zachowaj szczególną ostrożność.
• Pioglitazon w skojarzeniu z insuliną: ryzyko zatrzymania płynów i niewydolności serca – konieczna kontrola lekarza.
• Octreotyd/lanreotyd – możliwe zwiększenie lub zmniejszenie zapotrzebowania na insulinę.
• Alkohol może nieprzewidywalnie nasilać lub wydłużać hipoglikemię – ogranicz i monitoruj glikemię.

Zawsze poinformuj lekarza i farmaceutę o wszystkich stosowanych lekach (na receptę, OTC, ziołowych) i suplementach.

8. Uwagi dla pacjenta

• Monitoruj poziom cukru we krwi zgodnie z zaleceniami. Prowadź dzienniczek glikemii, posiłków i dawek insuliny.
• Nie zmieniaj samodzielnie dawki ani rodzaju insuliny. Każdą modyfikację ustal z lekarzem, zwłaszcza przy zmianie stylu życia, chorobie, ciąży lub podróży przez strefy czasowe.
• Dieta i aktywność fizyczna: regularne posiłki z uwzględnieniem węglowodanów złożonych; noś przy sobie szybko wchłanialne węglowodany (np. glukoza w tabletkach).
• Choroba, gorączka, stres mogą zmieniać zapotrzebowanie na insulinę – częściej kontroluj glikemię (tzw. zasady „sick-day”).
• Nie mieszaj Mixtard 50 w tej samej strzykawce z innymi insulinami i nie używaj w pompach insulinowych.
• Prowadzenie pojazdów/obsługa maszyn: w razie skłonności do hipoglikemii lub odczuwania jej słabych objawów – zachowaj szczególną ostrożność.
• Ciąża i karmienie piersią: insulina jest lekiem z wyboru; zapotrzebowanie na insulinę zmienia się w trakcie ciąży i po porodzie – niezbędna ścisła kontrola lekarska.
• Przechowywanie: nieotwarte wkłady przechowuj w lodówce (2–8°C), nie zamrażaj, chroń przed światłem. Wkłady w użyciu przechowuj w temperaturze pokojowej zgodnie z informacją producenta (zwykle do kilku tygodni) – sprawdź ulotkę/opakowanie. Nie narażaj na wysoką temperaturę.
• Utylizacja: igły i zużyte wkłady wyrzucaj do pojemników na ostre odpady zgodnie z lokalnymi zaleceniami.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Niniejszy materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Dawkowanie insuliny jest zawsze indywidualne. W razie nieprawidłowych wartości glikemii, częstych epizodów hipo- lub hiperglikemii, nowych leków, planowanej ciąży, choroby lub wątpliwości dotyczących techniki wstrzyknięcia – skontaktuj się z lekarzem prowadzącym. W sytuacji ciężkiej hipoglikemii lub utraty przytomności wezwij natychmiast pomoc medyczną.