Mounjaro – edukacyjna „ulotka” dla pacjenta
Materiał informacyjny o leku Mounjaro (tirzepatyd), przygotowany w celu wsparcia pacjenta. Nie zastępuje on Charakterystyki Produktu Leczniczego ani ulotki dołączonej do opakowania.
1. Nazwa leku i postać
Nazwa: Mounjaro
Postać farmaceutyczna: roztwór do wstrzykiwań podskórnych (s.c.)
Moc: 10 mg/0,5 ml
Dostępne warianty opakowań (przykład):
- Mounjaro roztwór do wstrzykiwań (10 mg/0,5 ml) – 1 fiolka 0,5 ml
Uwaga: w obrocie mogą występować także inne moce lub formy opakowań. Zawsze sprawdź etykietę i ulotkę konkretnego produktu.
2. Substancja czynna
Tirzepatyd – lek inkretynowy działający jako agonista receptorów GIP i GLP‑1. Wspomaga kontrolę glikemii, m.in. poprzez zwiększenie wydzielania insuliny zależnie od glukozy, zmniejszenie wydzielania glukagonu oraz spowolnienie opróżniania żołądka.
3. Wskazania do stosowania
Mounjaro jest stosowany u dorosłych w leczeniu cukrzycy typu 2 jako uzupełnienie diety i aktywności fizycznej, gdy kontrola glikemii jest niewystarczająca:
- w monoterapii, jeśli metformina jest niewłaściwa (np. nietolerancja lub przeciwwskazania), lub
- w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi (np. metforminą, insuliną, pochodnymi sulfonylomocznika), zgodnie z zaleceniem lekarza.
Lek nie jest przeznaczony do leczenia cukrzycy typu 1 ani kwasicy ketonowej. Stosowanie u dzieci i młodzieży (<18 lat) nie jest zazwyczaj zalecane z powodu ograniczonych danych.
4. Dawkowanie i sposób podawania
Standardowy schemat (dla dorosłych)
- Dawka początkowa: 2,5 mg raz w tygodniu przez co najmniej 4 tygodnie.
- Następnie: 5 mg raz w tygodniu.
- W razie potrzeby i dobrej tolerancji: zwiększanie dawki stopniowo co ≥4 tygodnie o 2,5 mg (np. 7,5 mg → 10 mg → 12,5 mg → 15 mg raz w tygodniu).
- Dawka maksymalna: 15 mg raz w tygodniu.
O doborze dawki decyduje lekarz na podstawie skuteczności i tolerancji. Nie zmieniaj dawki samodzielnie.
Sposób podawania
- Podanie podskórne (s.c.) w okolicę brzucha, udo lub ramię. Nie wstrzykiwać dożylnie ani domięśniowo.
- Stosować raz w tygodniu, tego samego dnia tygodnia, o dowolnej porze, z posiłkiem lub niezależnie od niego.
- Rotuj miejsca iniekcji, zachowaj odstęp od ostatniego wkłucia.
- Roztwór powinien być przezroczysty i bezbarwny do lekko żółtawego. Nie używać, jeśli jest mętny, przebarwiony lub zawiera cząstki.
- Fiolka 0,5 ml: zwykle do jednorazowego użycia; niewykorzystaną pozostałość wyrzuć zgodnie z zaleceniami dla odpadów medycznych.
Pominięcie dawki
- Jeśli upłynęło ≤4 dni (96 godzin) od planowanego terminu – wstrzyknij dawkę jak najszybciej i kontynuuj schemat w wybrany dzień tygodnia.
- Jeśli upłynęło >4 dni – pomiń dawkę i przyjmij następną o stałej porze.
- Nie wstrzykuj podwójnej dawki w celu uzupełnienia.
Przedawkowanie
W przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki (np. silne nudności/wymioty, hipoglikemia) skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś się do SOR.
5. Działania niepożądane
Jak każdy lek, Mounjaro może powodować działania niepożądane. Często mają one charakter żołądkowo‑jelitowy i ustępują z czasem.
Częste/zgłaszane
- Nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, ból brzucha, wzdęcia, zgaga, niestrawność.
- Zmniejszenie apetytu, utrata masy ciała.
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, zaczerwienienie, świąd).
- Bóle głowy, zawroty głowy, zmęczenie.
- Hipoglikemia (zwłaszcza przy stosowaniu z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika): potliwość, drżenie, głód, kołatanie serca, splątanie.
Rzadziej/istotne klinicznie
- Odwodnienie (np. w wyniku wymiotów/biegunki) – ryzyko pogorszenia czynności nerek.
- Zapalenie trzustki (rzadkie): silny, utrzymujący się ból brzucha promieniujący do pleców, nudności/wymioty. Wymaga pilnej konsultacji.
- Kamica/choroby pęcherzyka żółciowego: ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, gorączka, żółtaczka.
- Nasilenie lub przejściowe pogorszenie retinopatii cukrzycowej przy szybkiej poprawie glikemii (zwłaszcza u osób na insulinie) – konieczna kontrola okulistyczna.
- Reakcje nadwrażliwości, w tym wysypka, pokrzywka; bardzo rzadko ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk, duszność, anafilaksja).
- Przyspieszenie czynności serca (niekiedy).
W przypadku ciężkich lub nieustępujących objawów skontaktuj się z lekarzem. W razie objawów ostrego brzucha, ciężkiej alergii lub ciężkiej hipoglikemii – wezwij pomoc.
6. Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość (alergia) na tirzepatyd lub którykolwiek składnik preparatu.
Kiedy stosować szczególną ostrożność (porozmawiaj z lekarzem):
- Ciąża i karmienie piersią – stosowanie niezalecane; konieczne omówienie alternatyw.
- Ciężkie choroby przewodu pokarmowego (np. ciężka gastropareza) – lek może nasilać dolegliwości.
- Przebyte zapalenie trzustki lub choroby pęcherzyka żółciowego.
- Choroby nerek, odwodnienie, stosowanie leków moczopędnych.
- Retinopatia cukrzycowa – wskazane monitorowanie okulistyczne.
- Wywiad rodzinny/indywidualny raka rdzeniastego tarczycy lub MEN2 – omów z lekarzem zasadność terapii i monitorowanie.
7. Interakcje z innymi lekami
- Insulina i pochodne sulfonylomocznika (np. gliklazyd): zwiększone ryzyko hipoglikemii – konieczna może być redukcja dawki tych leków.
- Doustne środki antykoncepcyjne: tirzepatyd opóźnia opróżnianie żołądka i może zmniejszać ich wchłanianie, szczególnie po rozpoczęciu leczenia i po każdej eskalacji dawki. Zaleca się dodatkowe metody barierowe przez co najmniej 4 tygodnie od rozpoczęcia terapii i przez 4 tygodnie po każdej zmianie dawki.
- Leki o wąskim indeksie terapeutycznym (np. niektóre leki przeciwzakrzepowe jak warfaryna, leki przeciwpadaczkowe): możliwe zmiany wchłaniania – rozważ monitorowanie (np. INR).
- Inne leki inkretynowe (agonisty GLP‑1) – łączenie zwykle niezalecane. Inhibitory DPP‑4 – brak istotnej dodatkowej korzyści przy jednoczesnym stosowaniu.
- Alkohol: może nasilać ryzyko hipoglikemii lub zaburzeń żołądkowo‑jelitowych – zachowaj ostrożność.
Zawsze poinformuj lekarza i farmaceutę o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym dostępnych bez recepty i suplementach.
8. Uwagi dla pacjenta
- Kontynuuj zalecaną dietę i aktywność fizyczną; regularnie mierz glikemię.
- Aby zmniejszyć dolegliwości żołądkowo‑jelitowe: jedz mniejsze porcje, unikaj tłustych/smażonych potraw, pij odpowiednią ilość wody.
- Ryzyko hipoglikemii jest większe przy jednoczesnym stosowaniu insuliny lub SU – noś ze sobą źródło glukozy i naucz się rozpoznawać objawy.
- Jeśli planujesz ciążę, poinformuj lekarza z wyprzedzeniem – może być konieczne odstawienie leku z wyprzedzeniem.
- Nie prowadź pojazdów ani nie obsługuj maszyn, jeśli odczuwasz objawy hipoglikemii lub zawroty głowy.
- Przechowywanie: w lodówce 2–8°C; nie zamrażać; chronić przed światłem. Przestrzegaj instrukcji z ulotki konkretnego opakowania dotyczącej dopuszczalnego czasu przechowywania w temperaturze pokojowej.
- Sprzęt do iniekcji (igły, fiolki) utylizuj w pojemniku na odpady medyczne. Nie udostępniaj igieł ani materiałów do wstrzyknięć innym osobom.
- W razie nowych lub nasilonych dolegliwości (silny ból brzucha, żółtaczka, znaczne odwodnienie, zaburzenia widzenia, reakcja alergiczna) – skontaktuj się z lekarzem.
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Informacje przedstawione w tym materiale mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady medycznej, diagnozy ani leczenia. Zakres wskazań, dawkowanie i ostrzeżenia mogą różnić się w zależności od kraju i konkretnego opakowania. Zawsze czytaj ulotkę dołączoną do opakowania i postępuj zgodnie z zaleceniami lekarza. W razie wątpliwości lub wystąpienia niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.