Odefsey – edukacyjna „ulotka” dla pacjenta
Ten materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej ani oryginalnej Charakterystyki Produktu Leczniczego/Ulotki dołączonej do opakowania.
1. Nazwa leku i postać
Odefsey – tabletki powlekane.
Dostępne warianty opakowań:
- Odefsey tabletki powlekane (200 mg + 25 mg + 25 mg) – 30 tabletek.
2. Substancja czynna
Każda tabletka zawiera trzy substancje czynne stosowane w terapii zakażenia HIV-1:
- Emtrycytabina 200 mg (nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, NRTI),
- Rilpiwiryna 25 mg (nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, NNRTI),
- Tenofowir alafenamid 25 mg (prolek tenofowiru, NRTI).
Połączenie tych substancji hamuje namnażanie wirusa HIV-1 w organizmie.
3. Wskazania do stosowania
Odefsey jest lekiem przeciwretrowirusowym stosowanym w leczeniu zakażenia HIV-1 u dorosłych oraz młodzieży (zwykle od 12. roku życia) o masie ciała co najmniej 35 kg.
Lek może być stosowany:
- jako kontynuacja leczenia u pacjentów ze stabilnie stłumioną wiremią (HIV-1 RNA < 50 kopii/ml), bez stwierdzonej oporności na składniki leku,
- jako terapia początkowa u wybranych pacjentów – decyzję podejmuje lekarz po ocenie czynników takich jak wyjściowe obciążenie wirusem oraz ewentualne mutacje oporności.
4. Dawkowanie i sposób podawania
Zalecana dawka u dorosłych i młodzieży (≥35 kg): 1 tabletka raz na dobę.
- Przyjmuj z posiłkiem (nie na czczo). Zwykły posiłek jest wymagany do prawidłowego wchłaniania rilpiwiryny; sam napój białkowy nie wystarcza.
- Tabletkę połykaj w całości, popijając płynem. Nie krusz i nie rozgryzaj, chyba że lekarz zaleci inaczej.
- Staraj się przyjmować lek o tej samej porze każdego dnia.
Jeśli zapomniałeś(-aś) dawki:
- jeśli od zwykłej pory minęło mniej niż 12 godzin – przyjmij jak najszybciej z posiłkiem i kontynuuj kolejne dawki jak zwykle,
- jeśli minęło ≥12 godzin – pomiń zapomnianą dawkę i przyjmij następną o zwykłej porze,
- jeśli wymiotowałeś(-aś) w ciągu 4 godzin od przyjęcia – przyjmij kolejną tabletkę; jeśli po 4 godzinach – nie przyjmuj dodatkowej dawki.
Szczególne grupy pacjentów: w ciężkiej niewydolności nerek (eGFR < 30 ml/min) lub ciężkiej niewydolności wątroby stosowanie może być niewskazane – postępuj zgodnie z zaleceniami lekarza.
5. Działania niepożądane
Nie u każdego wystąpią działania niepożądane. Częste objawy zgłaszane podczas terapii Odefsey:
- bóle głowy, nudności, biegunka, ból brzucha, wymioty,
- zawroty głowy, bezsenność, nieprawidłowe sny, uczucie zmęczenia,
- wysypka, świąd,
- zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych lub lipidów w badaniach krwi.
Poważne działania niepożądane – skontaktuj się pilnie z lekarzem lub wezwij pomoc medyczną:
- objawy reakcji alergicznej: obrzęk twarzy/języka, trudności w oddychaniu, rozległa wysypka z pęcherzami,
- objawy ciężkiej depresji, myśli samobójcze lub nasilone zaburzenia nastroju,
- kołatanie serca, zawroty głowy z omdleniami (możliwe zaburzenia rytmu, wydłużenie QT),
- silny ból brzucha z nudnościami, szybkie męczenie się, duszność – mogą sugerować rzadką kwasicę mleczanową,
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, ból w prawym nadbrzuszu (problemy z wątrobą),
- po odstawieniu leku: zaostrzenie zapalenia wątroby B u osób współzakażonych HBV,
- objawy zespołu rekonstytucji immunologicznej (nasilenie utajonych zakażeń po rozpoczęciu leczenia).
W razie niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
6. Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość (uczulenie) na emtrycytabinę, rilpiwirynę, tenofowir alafenamid lub którykolwiek składnik leku.
- Jednoczesne stosowanie inhibitorów pompy protonowej (IPP): omeprazol, esomeprazol, pantoprazol, lansoprazol i inne – zmniejszają wchłanianie rilpiwiryny.
- Jednoczesne stosowanie silnych induktorów CYP3A/P-gp, m.in.: karbamazepina, okskarbazepina, fenobarbital, fenytoina, ryfampicyna, ryfapentyna, preparaty z dziurawcą (Hypericum perforatum). Mogą znacząco obniżać skuteczność leku.
- Wielokrotne dawki systemowej deksametazonu (pojedyncza dawka może być dopuszczalna – decyduje lekarz).
- Ciężka niewydolność nerek lub ciężka niewydolność wątroby – chyba że lekarz zadecyduje inaczej.
7. Interakcje z innymi lekami
Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach (na receptę, OTC, suplementach, ziołach). Ważniejsze interakcje:
- Leki zmniejszające kwaśność soku żołądkowego:
- IPP (omeprazol, itp.) – przeciwwskazane.
- Antagoniści H2 (ranitydyna, famotydyna) – można stosować tylko z zachowaniem odstępów: ≥12 h przed lub ≥4 h po Odefsey.
- Leki zobojętniające (węglan wapnia, glin, magnez) – przyjmuj ≥2 h przed lub ≥4 h po Odefsey.
- Induktory enzymów (karbamazepina, okskarbazepina, fenytoina, fenobarbital, ryfampicyna/ryfapentyna, dziurawiec) – nie stosować jednocześnie (ryzyko nieskuteczności).
- Antybiotyki:
- Ryfampicyna/ryfapentyna – przeciwwskazane.
- Ryfabutyna – może zmniejszać stężenie rilpiwiryny; połączenia z Odefsey zwykle się unika.
- Makrolidy (np. klarytromycyna) i azole przeciwgrzybicze mogą zwiększać stężenie rilpiwiryny – wymagana ostrożność; często preferuje się azytromycynę.
- Leki wydłużające odstęp QT (niektóre przeciwarytmiczne, makrolidy, fluorochinolony, leki przeciwpsychotyczne) – ryzyko zaburzeń rytmu serca, wymaga oceny lekarza.
- GKS (deksametazon systemowo, wielokrotne dawki) – przeciwwskazane; inne steroidy – ostrożnie.
- Metyadon – możliwa konieczność dostosowania dawki (kontrola objawów odstawiennych/ekspozycji).
- Inne leki przeciwretrowirusowe – nie łącz samodzielnie z dodatkowymi ARV bez decyzji lekarza.
- Żywność i napoje: przyjmuj z posiłkiem; unikaj dużych ilości soku grejpfrutowego bez konsultacji (możliwa zmiana stężenia leku).
- Suplementy z wapniem/żelazem/magnezem – zachowaj odstępy jak dla leków zobojętniających.
8. Uwagi dla pacjenta
- Przestrzeganie terapii: przyjmuj lek codziennie, nie przerywaj samodzielnie. Pominięcia dawek zwiększają ryzyko rozwoju oporności HIV.
- Monitorowanie: konieczne regularne wizyty i badania (m.in. wiremia HIV, morfologia, próby wątrobowe, czynność nerek, lipidy).
- Współzakażenie HBV: przed rozpoczęciem leczenia zwykle wykonuje się testy w kierunku WZW B. Nie odstawiaj leku bez zalecenia – możliwe ciężkie zaostrzenie zapalenia wątroby.
- Ciąża i karmienie: jeśli planujesz ciążę lub jesteś w ciąży, skontaktuj się z lekarzem (stężenia rilpiwiryny mogą się zmieniać). Karmienie piersią nie jest zalecane u osób żyjących z HIV.
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn: Odefsey może wywołać zawroty głowy lub senność – zachowaj ostrożność.
- Przechowywanie: przechowuj w oryginalnym opakowaniu, szczelnie zamkniętym, w temp. poniżej 30°C; chroń przed wilgocią i poza zasięgiem dzieci.
- Styl życia i profilaktyka: stosuj prezerwatywy i zalecenia lekarza dotyczące redukcji ryzyka transmisji HIV; zadbaj o zbilansowaną dietę i aktywność fizyczną.
- Alkohol i używki: umiarkowanie; unikaj dziurawca i nielegalnych substancji mogących wchodzić w interakcje.
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Ta treść ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady medycznej. Nie służy do diagnozowania ani leczenia. W sprawie dawkowania, przeciwwskazań i interakcji zawsze kieruj się zaleceniami lekarza prowadzącego oraz oficjalną ulotką producenta. W razie wystąpienia objawów nagłych lub ciężkich działań niepożądanych zadzwoń pod numer alarmowy 112 lub zgłoś się do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego.