Qtern – tabletki powlekane – ulotka edukacyjna dla pacjenta (wskazania, dawkowanie, działania niepożądane)
1. Nazwa leku i postać
Qtern, tabletki powlekane.
Dostępne warianty opakowań:
- Qtern tabletki powlekane (5 mg + 10 mg) – 14 tabletek
2. Substancja czynna
Każda tabletka zawiera dwie substancje czynne:
- saksagliptyna 5 mg (inhibitor DPP‑4)
- dapagliflozyna 10 mg (inhibitor SGLT2)
Jak działają? Saksagliptyna wspomaga trzustkę w uwalnianiu insuliny po posiłku i zmniejsza stężenie glukagonu, a dapagliflozyna ułatwia usuwanie nadmiaru glukozy z organizmu z moczem. Połączenie pomaga obniżać stężenie cukru we krwi u dorosłych z cukrzycą typu 2.
3. Wskazania do stosowania
Qtern jest stosowany u dorosłych z cukrzycą typu 2, jako uzupełnienie diety i aktywności fizycznej, gdy samo leczenie dotychczasowe nie zapewnia wystarczającej kontroli glikemii. Lek może być użyty:
- u pacjentów, u których nie uzyskano odpowiedniej kontroli cukrzycy na dotychczasowych lekach doustnych (np. na metforminie),
- u pacjentów wcześniej przyjmujących osobno saksagliptynę i dapagliflozynę – w celu zastąpienia dwóch tabletek jedną kombinacją.
Leku Qtern nie stosuje się w cukrzycy typu 1 ani w leczeniu kwasicy ketonowej.
4. Dawkowanie i sposób podawania
- Zalecana dawka u dorosłych: 1 tabletka Qtern (5 mg + 10 mg) raz na dobę.
- Tabletkę można przyjmować niezależnie od posiłku, o stałej porze dnia. Popić wodą. Tabletek nie kruszyć i nie żuć.
- Jeśli pominiesz dawkę, przyjmij ją możliwie szybko. Jeżeli zbliża się pora kolejnej dawki – pomiń opuszczoną dawkę. Nie stosuj dawki podwójnej.
- Qtern nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18. roku życia.
- Jeśli stosujesz insulinę lub pochodne sulfonylomocznika, lekarz może zalecić zmniejszenie ich dawki, aby ograniczyć ryzyko hipoglikemii.
- W chorobach nerek lub wątroby konieczna jest ocena lekarza, czy lek jest odpowiedni. Przy umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach czynności nerek skuteczność dapagliflozyny może być mniejsza, a lek może nie być zalecany.
- W razie planowanego zabiegu operacyjnego, poważnej infekcji lub odwodnienia lekarz może zalecić czasowe przerwanie stosowania leku (zwłaszcza z powodu ryzyka kwasicy ketonowej związanej z SGLT2).
5. Działania niepożądane
Jak każdy lek, Qtern może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
Częste działania niepożądane
- zakażenia grzybicze narządów płciowych (świąd, pieczenie, upławy u kobiet; zaczerwienienie/świąd u mężczyzn),
- zwiększone oddawanie moczu, uczucie pragnienia, suchość w ustach,
- zakażenia dróg moczowych (ból/pieczenie przy oddawaniu moczu, częstomocz),
- bóle głowy, infekcje górnych dróg oddechowych (np. katar, ból gardła),
- hipoglikemia (zwłaszcza w skojarzeniu z insuliną lub pochodną sulfonylomocznika) – objawy: drżenie, poty, głód, kołatanie serca, zawroty głowy.
Niezbyt częste/rzadkie, ale ważne
- odwodnienie i niedociśnienie (zawroty głowy przy wstawaniu, osłabienie),
- zapalenie trzustki – silny, utrzymujący się ból brzucha promieniujący do pleców, nudności/wymioty,
- ciężkie reakcje alergiczne (wysypka, pokrzywka, obrzęk twarzy/języka/gardła, duszność),
- ciężkie bóle stawów (mogące wskazywać na rzadkie działanie DPP‑4),
- pęcherzowe zmiany skórne (możliwa pemfigoid bullosus),
- kwasica ketonowa (także przy prawidłowym lub umiarkowanie podwyższonym cukrze): nudności, wymioty, ból brzucha, silne pragnienie, przyspieszony oddech, senność – wymaga pilnej pomocy medycznej,
- bardzo rzadko: martwicze zapalenie powięzi krocza (tzw. zgorzel Fourniera) – ból, zaczerwienienie, obrzęk okolicy krocza z gorączką; natychmiast zgłoś się do lekarza.
W razie wystąpienia niepokojących objawów przerwij stosowanie i skontaktuj się z lekarzem.
6. Przeciwwskazania
- uczulenie (nadwrażliwość) na saksagliptynę, dapagliflozynę lub którykolwiek składnik leku,
- cukrzyca typu 1 lub epizody kwasicy ketonowej w wywiadzie bez ustalenia i kontroli przyczyny,
- dializoterapia (lek nie jest przeznaczony dla pacjentów dializowanych).
W niektórych chorobach nerek i wątroby lek może być niewskazany – decyzję podejmuje lekarz po ocenie stanu zdrowia.
7. Interakcje z innymi lekami
Poinformuj lekarza i farmaceutę o wszystkich przyjmowanych lekach, także bez recepty i ziołowych.
- Silne inhibitory CYP3A4/5 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, rytonawir) – mogą zwiększać stężenie saksagliptyny; połączenie z Qtern zwykle nie jest zalecane (brak możliwości zmniejszenia dawki saksagliptyny w stałej kombinacji).
- Induktory CYP3A4/5 (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca) – mogą osłabiać działanie saksagliptyny.
- Insulina i pochodne sulfonylomocznika – wzrost ryzyka hipoglikemii; może być konieczna korekta dawki.
- Diuretyki (leki moczopędne) – zwiększone ryzyko odwodnienia i niedociśnienia.
- Lek z litem – inhibitory SGLT2 mogą obniżać stężenie litu; konieczna kontrola poziomu litu.
- Alkohol – zwiększa ryzyko hipoglikemii i kwasicy ketonowej; ogranicz spożycie.
8. Uwagi dla pacjenta
- Dbaj o odpowiednie nawodnienie, zwłaszcza w upały, przy biegunce/wymiotach lub stosowaniu diuretyków.
- Utrzymuj higienę okolic intymnych; nawracające infekcje płciowe i dróg moczowych skonsultuj z lekarzem.
- Jeśli źle się czujesz, masz gorączkę, jesz mało, wymiotujesz, jesteś na diecie bardzo niskowęglowodanowej/ketogenicznej lub przed zabiegiem – omów z lekarzem potrzebę czasowego odstawienia leku i ewentualnego pomiaru ciał ketonowych.
- Qtern może powodować obecność glukozy w moczu – to spodziewane działanie dapagliflozyny i nie oznacza błędu testu.
- Może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów, jeśli wystąpi hipoglikemia (szczególnie w skojarzeniu z insuliną/SU). Zawsze miej przy sobie źródło szybko działającej glukozy.
- Ciąża i karmienie piersią: lek nie jest zalecany; w razie planowania ciąży skontaktuj się z lekarzem w celu zmiany terapii.
- Przechowuj lek zgodnie z zaleceniami na opakowaniu, z dala od dzieci.
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Niniejszy materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Nie zmieniaj dawki i nie odstawiaj leku bez porozumienia z lekarzem. W razie objawów hipoglikemii, oznak odwodnienia, silnego bólu brzucha, trudności w oddawaniu moczu, gorączki z bólem krocza lub podejrzenia kwasicy ketonowej – pilnie skontaktuj się z lekarzem lub wezwij pomoc.