Spirytus mrówczany – edukacyjna „ulotka” dla pacjenta
Informacje poniżej mają charakter edukacyjny i pomagają bezpiecznie stosować preparat na skórę.
1. Nazwa leku i postać
Nazwa: Spirytus mrówczany
Postać: roztwór na skórę
Warianty opakowań
- Spirytus mrówczany roztwór na skórę (5%) – 1 butelka 50 g
2. Substancja czynna
Kwas mrówkowy (Acidum formicum).
Preparat zawiera 5% kwasu mrówkowego do stosowania miejscowego na skórę.
3. Wskazania do stosowania
Spirytus mrówczany to preparat do użytku zewnętrznego. Tradycyjnie stosuje się go miejscowo jako środek rozgrzewający i ułatwiający ukrwienie skóry w celu krótkotrwałego łagodzenia:
- dolegliwości mięśniowo-stawowych (np. po wysiłku fizycznym),
- napięcia mięśniowego i dyskomfortu okolic stawów,
- tkliwości tkanek miękkich po niewielkich urazach (na nieuszkodzoną skórę).
Nie zastępuje leczenia przyczynowego bólu ani profesjonalnej dezynfekcji ran. Nie stosować na otwarte rany, błony śluzowe ani okolice oczu.
4. Dawkowanie i sposób podawania
Jak stosować
- Tylko do użytku zewnętrznego na nieuszkodzoną skórę.
- Niewielką ilość roztworu nanieść na skórę i delikatnie wcierać 1–3 razy na dobę w miejscu dolegliwości.
- Umyć ręce po zastosowaniu. Unikać kontaktu z oczami, ustami, nosem i błonami śluzowymi.
Czas stosowania
Bez konsultacji z lekarzem nie stosować dłużej niż 7–10 dni. Jeśli dolegliwości utrzymują się, nasilają lub nawracają, skonsultuj się z lekarzem.
Szczególne grupy pacjentów
- Dzieci i młodzież: stosowanie wyłącznie po zaleceniu lekarza (skóra dzieci jest bardziej wrażliwa).
- Ciąża i karmienie piersią: przed użyciem skonsultuj się z lekarzem.
- Skóra wrażliwa/atopowa: rozpocznij od małej powierzchni (próba płatkowa), obserwuj reakcję skóry.
Przedawkowanie i nieprawidłowe użycie
- Nadmierna ilość lub zbyt częste stosowanie może wywołać silne podrażnienie, zaczerwienienie, a nawet pęcherze.
- Po przypadkowym połknięciu: nie wywołuj wymiotów, wypłucz usta wodą, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem lub zadzwoń pod 112.
- Kontakt z oczami: natychmiast płucz obficie wodą przez co najmniej 10–15 minut, zasięgnij porady medycznej.
Uwaga: Preparat jest łatwopalny. Stosować z dala od otwartego ognia, źródeł ciepła i iskier.
5. Działania niepożądane
Tak jak każdy preparat stosowany na skórę, spirytus mrówczany może powodować działania niepożądane, zwłaszcza u osób z wrażliwą skórą:
- przemijające uczucie ciepła, pieczenia lub mrowienia w miejscu aplikacji,
- zaczerwienienie, suchość, łuszczenie się skóry,
- podrażnienie lub kontaktowe zapalenie skóry (świąd, wysypka),
- rzadko: pęcherze, nadżerki lub silne podrażnienie wymagające odstawienia preparatu.
Przerwij stosowanie i skontaktuj się z lekarzem, jeśli wystąpią nasilone objawy podrażnienia, objawy alergii (obrzęk, pokrzywka, duszność) lub jeśli dolegliwości nie ustępują.
6. Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość (alergia) na kwas mrówkowy lub którykolwiek składnik preparatu.
- Uszkodzona skóra: rany, skaleczenia, oparzenia, zmiany sączące.
- Błony śluzowe, okolice oczu, ust, nosa, narządów płciowych.
- Ostre stany zapalne skóry, ciężkie dermatozy w miejscu planowanej aplikacji.
- Stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym lub na duże powierzchnie ciała.
7. Interakcje z innymi lekami
Interakcje ogólnoustrojowe są mało prawdopodobne przy prawidłowym stosowaniu miejscowym, jednak równoczesne stosowanie na tę samą okolicę może nasilać podrażnienie skóry. Unikaj jednoczesnego nakładania z:
- innymi preparatami drażniącymi lub rozgrzewającymi (np. kapsaicyna, mentol, kamfora),
- miejscowymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (np. diklofenak, ketoprofen), salicylanami,
- kosmetykami/dermokosmetykami z kwasami AHA/BHA, retinoidami lub alkoholem,
- produktami perfumowanymi na tę samą okolicę ciała.
Zachowaj odstęp czasowy co najmniej kilku godzin między różnymi produktami stosowanymi miejscowo na to samo miejsce.
8. Uwagi dla pacjenta
- Łatwopalny: przechowuj i używaj z dala od ognia, źródeł ciepła i iskier; nie pal tytoniu podczas aplikacji.
- Przechowuj w temperaturze pokojowej, w szczelnie zamkniętym opakowaniu, poza zasięgiem dzieci.
- Nie stosuj na skórę świeżo po goleniu, depilacji lub zabiegach dermatologicznych.
- Jeśli masz choroby skóry, przewlekły ból lub przyjmujesz leki, skonsultuj użycie z lekarzem.
- Nie stosuj długotrwale ani na rozległe powierzchnie – ryzyko podrażnienia skóry.
- W przypadku braku poprawy lub nasilenia objawów – przerwij stosowanie i zgłoś się do specjalisty.
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Niniejszy materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza lub farmaceuty. Zawsze stosuj preparat zgodnie z etykietą/opakowaniem i indywidualnymi zaleceniami specjalisty. W razie wątpliwości dotyczących wskazań, dawkowania lub bezpieczeństwa – skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. W sytuacji nagłej lub po połknięciu preparatu dzwoń pod numer alarmowy 112.