1. Nazwa leku i postać

Nazwa handlowa: Vfend

Postać: tabletki powlekane, 200 mg

Dostępny wariant opakowania:

• Vfend tabletki powlekane 200 mg – 20 sztuk

2. Substancja czynna

Worykonazol (ang. voriconazole) – lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli.

3. Wskazania do stosowania

Vfend stosuje się u dorosłych i – według decyzji lekarza – u dzieci w leczeniu ciężkich, inwazyjnych zakażeń grzybiczych, m.in.:

• inwazyjna aspergiloza,
• kandydoza (np. kandydemia u pacjentów niebędących w neutropenii),
• ciężkie zakażenia wywołane przez Scedosporium lub Fusarium,
• leczenie ratunkowe (tzw. salvage therapy) w zakażeniach opornych na inne leki przeciwgrzybicze.

O wyborze leku i czasie terapii decyduje lekarz na podstawie obrazu klinicznego, wyników badań oraz ryzyka działań niepożądanych.

4. Dawkowanie i sposób podawania

Dawkę i czas trwania terapii zawsze ustala lekarz. Poniżej podano typowe schematy dla dorosłych:

• Dawka nasycająca (pierwsze 24 godziny): 400 mg co 12 godzin (dwie dawki na dobę).
• Dawka podtrzymująca: 200 mg co 12 godzin.

U niektórych pacjentów lekarz może dostosować dawkę (np. zwiększyć do 300 mg co 12 godzin lub zmniejszyć, zwłaszcza u osób o mniejszej masie ciała). W takich sytuacjach mogą być potrzebne inne moce tabletek niż 200 mg.

Sposób przyjmowania:

• Przyjmuj tabletki co najmniej 1 godzinę przed posiłkiem lub 1 godzinę po posiłku (pokarm zmniejsza wchłanianie leku).
• Tabletki popijaj wodą, połykać w całości. Nie krusz i nie łam, chyba że lekarz lub farmaceuta zaleci inaczej.
• Staraj się przyjmować dawki o stałych porach.

Szczególne grupy pacjentów:

• Wątroba: w łagodnej–umiarkowanej niewydolności (Child-Pugh A–B) często zmniejsza się dawkę podtrzymującą; konieczna jest kontrola prób wątrobowych.
• Nerki: dla tabletek zwykle nie wymaga się korekty dawki; lekarz może monitorować czynność nerek.
• Dzieci i młodzież: dawkowanie ustala wyłącznie lekarz; może być inne niż u dorosłych.

Pominięcie dawki: przyjmij tak szybko, jak to możliwe, chyba że zbliża się pora kolejnej dawki. Nie stosuj dawki podwójnej.

Czas trwania leczenia: zależy od rodzaju zakażenia i odpowiedzi na terapię; nie przerywaj leczenia bez konsultacji z lekarzem.

5. Działania niepożądane

Jak każdy lek, Vfend może powodować działania niepożądane. Skontaktuj się z lekarzem, jeśli są nasilone lub niepokojące. Natychmiastowej pomocy wymagają objawy ciężkiej reakcji alergicznej (świszczący oddech, obrzęk twarzy/języka, pokrzywka, duszność) lub ciężkie reakcje skórne.

Częstsze działania niepożądane:

• zaburzenia widzenia (zamglenie, zmiany w postrzeganiu barw/światła, nadwrażliwość na światło) – zwykle przemijające,
• wysypka, świąd, nadwrażliwość na światło,
• ból głowy, gorączka, nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka,
• zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (wyniki badań),
• obrzęki, osłabienie.

Poważne, wymagające pilnego kontaktu z lekarzem:

• uszkodzenie wątroby (zażółcenie skóry/oczu, ciemny mocz, silne zmęczenie, ból w prawym podżebrzu),
• zaburzenia rytmu serca, kołatanie, omdlenia (ryzyko wydłużenia QT),
• ciężkie reakcje skórne (pęcherze, nadżerki, złuszczanie skóry),
• zaburzenia psychiczne (dezorientacja, omamy) lub drgawki,
• zaburzenia widzenia utrzymujące się lub nasilające, ból oczu, pogorszenie ostrości,
• fototoksyczność i długotrwałe zmiany skórne – przy przewlekłym stosowaniu ryzyko nowotworów skóry; wymaga ścisłej ochrony przed UV i kontroli dermatologicznej.

Zgłaszaj wszelkie działania niepożądane lekarzowi lub farmaceucie.

6. Przeciwwskazania

• Nadwrażliwość na worykonazol lub którykolwiek składnik leku (tabletki zawierają m.in. laktozę).
• Jednoczesne stosowanie niektórych leków (patrz sekcja „Interakcje”), m.in. powodujących wydłużenie QT lub silnych induktorów CYP.
• Ciąża – zwykle nie zaleca się stosowania, chyba że lekarz uzna, że korzyści przeważają nad ryzykiem; należy stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie terapii i przez pewien czas po niej.

7. Interakcje z innymi lekami

Worykonazol wchodzi w interakcje z wieloma lekami (wpływa na enzymy CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4). Zawsze poinformuj lekarza i farmaceutę o wszystkich przyjmowanych lekach, także tych bez recepty i ziołowych.

Leki, których nie należy łączyć z Vfend (przykłady):

• Rifampicyna, karbamazepina, fenobarbital, dziurawiec (Hypericum) – silne osłabienie działania Vfend.
• Terfenadyna, astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna – ryzyko groźnych arytmii (wydłużenie QT).
• Syrolimus – znaczny wzrost stężenia i toksyczności.
• Wysokie dawki rytonawiru lub efawirenzu – istotne zaburzenie stężeń (w wybranych sytuacjach terapia przeciwwskazana).

Leki wymagające ostrożności i modyfikacji dawki/monitorowania:

• Takrolimus, cyklosporyna – konieczne zmniejszenie dawki i kontrola stężeń.
• Warfaryna i inne doustne antykoagulanty – wzrost INR/ryzyko krwawień.
• Statyny (np. symwastatyna, lowastatyna) – ryzyko miopatii/rabdomiolizy.
• Benzodiazepiny (midazolam, triazolam), opioidy (fentanyl, oksykodon) – nasilenie działania sedacyjnego/oddechowego.
• Leki przeciwcukrzycowe z grupy sulfonylomoczników – ryzyko hipoglikemii.
• Inhibitory pompy protonowej (np. omeprazol) – wzrost stężenia worykonazolu.
• Ryfabutyna, fenytoina – możliwe interakcje wymagające kontroli stężeń i/lub korekt dawek.
• Inne leki wydłużające QT (np. niektóre makrolidy, fluorochinolony, leki przeciwdepresyjne) – zwiększone ryzyko arytmii.

Żywność i napoje: unikaj preparatów z dziurawcem; ogranicz alkohol (obciążenie wątroby); rozważ unikanie grejpfrutów i ich soku z uwagi na wpływ na metabolizm leków.

8. Uwagi dla pacjenta

• Ochrona przed słońcem: noś odzież z długimi rękawami, stosuj filtry SPF 50+, unikaj lamp UV i solarium.
• Wzrok i prowadzenie pojazdów: lek może zaburzać widzenie; nie prowadź, jeśli odczuwasz zamglenie widzenia, olśnienia lub zawroty głowy.
• Badania kontrolne: regularnie wykonuj próby wątrobowe, w razie zaleceń także EKG i badania stężenia leku (TDM).
• Stosowanie w ciąży i karmieniu piersią: poinformuj lekarza; worykonazolu zwykle nie stosuje się w ciąży; karmienie piersią może wymagać przerwania.
• Nietolerancja cukrów: tabletki zawierają laktozę – jeśli masz nietolerancję niektórych cukrów, skonsultuj się z lekarzem.
• Przechowywanie: przechowuj w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci, w oryginalnym opakowaniu, zgodnie z zaleceniami na etykiecie (chronić przed wilgocią).
• Nie przerywaj terapii samodzielnie: przedwczesne zakończenie leczenia zwiększa ryzyko nawrotu zakażenia.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Niniejszy materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani oficjalnej ulotki producenta. Nie rozpoczynaj, nie modyfikuj ani nie przerywaj leczenia bez porady lekarza. W razie wątpliwości dotyczących dawki, interakcji lub działań niepożądanych skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.