1. Nazwa leku i postać

Victoza, roztwór do wstrzykiwań w fabrycznie napełnianych wstrzykiwaczach (penach).

Warianty opakowań:

• Victoza roztwór do wstrzykiwań (6 mg/ml) – 2 wstrzykiwacze po 3 ml

Wstrzykiwacz jest przeznaczony do wielokrotnego użycia przez jednego pacjenta. Igły do wstrzykiwacza zwykle nie są dołączone – należy je dokupić zgodnie z zaleceniem personelu medycznego.

2. Substancja czynna

Liraglutyd (liraglutide) – analog ludzkiego GLP-1. Pomaga obniżać stężenie glukozy we krwi poprzez:

• zwiększenie wydzielania insuliny, gdy glikemia jest podwyższona,
• zmniejszenie wydzielania glukagonu,
• spowolnienie opróżniania żołądka, co może sprzyjać mniejszemu łaknieniu.

3. Wskazania do stosowania

• Leczenie cukrzycy typu 2 u dorosłych oraz młodzieży w odpowiednim wieku (zwykle ≥10 lat) w celu poprawy kontroli glikemii:
  • jako monoterapia, gdy metformina jest nietolerowana lub przeciwwskazana,
  • jako terapia skojarzona z innymi lekami przeciwcukrzycowymi (np. metforminą, pochodnymi sulfonylomocznika, inhibitorami SGLT2, insuliną bazalną).
• U dorosłych z cukrzycą typu 2 i współistniejącą chorobą sercowo‑naczyniową – w celu zmniejszenia ryzyka powikłań sercowo‑naczyniowych (zgodnie z zaleceniami lekarza).

Victoza nie jest przeznaczona do leczenia cukrzycy typu 1 ani kwasicy ketonowej. Nie jest też lekiem zarejestrowanym do leczenia otyłości (w tym wskazaniu stosuje się inne preparaty liraglutydowe).

4. Dawkowanie i sposób podawania

O dawce decyduje lekarz. Zwykle stosuje się poniższy schemat stopniowego zwiększania dawki, aby ograniczyć dolegliwości żołądkowo‑jelitowe:

• Tydzień 1: 0,6 mg podskórnie raz na dobę
• Od tygodnia 2: 1,2 mg raz na dobę
• W razie potrzeby: zwiększenie do 1,8 mg raz na dobę (maksymalna zalecana dawka dla Victozy)

Victozę podaje się podskórnie (s.c.) w udo, brzuch lub ramię, o stałej porze dnia, niezależnie od posiłków. Nie wstrzykiwać dożylnie ani domięśniowo.

Instrukcje praktyczne:

• Za każdym razem używaj nowej sterylnej igły, po zastrzyku igłę zdejmij i bezpiecznie zutylizuj.
• Rotuj miejsca wkłuć, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia skóry.
• Pen jest przeznaczony wyłącznie dla jednego pacjenta – nie udostępniaj go innym.

Pominięta dawka: jeśli pominiesz jedną dawkę, podaj następną o zwykłej porze następnego dnia. Nie podawaj dawki podwójnej. Po przerwie >3 dni skontaktuj się z lekarzem – może zalecić powrót do 0,6 mg i ponowne stopniowe zwiększanie.

Przedawkowanie: może powodować nasilone nudności, wymioty lub biegunkę. Skontaktuj się pilnie z lekarzem lub pogotowiem.

Pacjenci ze schorzeniami nerek/wątroby, osoby starsze, młodzież: dawkowanie ustala lekarz; w ciężkich zaburzeniach czynności narządów konieczna jest szczególna ostrożność i ścisła kontrola.

5. Działania niepożądane

Jak każdy lek, Victoza może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego one wystąpią.

• Bardzo częste/częste: nudności, wymioty, biegunka lub zaparcia, bóle brzucha, wzdęcia, niestrawność, zmniejszony apetyt, ból głowy, reakcje w miejscu wstrzyknięcia, zmęczenie, niewielka utrata masy ciała.
• Hipoglikemia (zbyt niski poziom cukru) – zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu insuliny lub pochodnych sulfonylomocznika: potliwość, drżenie, głód, kołatanie serca, splątanie.
• Niezbyt częste: odwodnienie (z powodu wymiotów/biegunki), przyspieszenie czynności serca, zawroty głowy, bóle żołądka.
• Rzadkie/poważne (wymagają pilnego kontaktu z lekarzem):
  • Ostre zapalenie trzustki – silny, utrzymujący się ból brzucha (często promieniujący do pleców), nudności, wymioty.
  • Choroby pęcherzyka żółciowego – kamica, zapalenie: ból w prawym podżebrzu, gorączka, żółtaczka.
  • Reakcje alergiczne – wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk twarzy/języka/gardła, trudności w oddychaniu.
  • Objawy ze strony tarczycy (np. chrypka, guzki w szyi, trudności w połykaniu, duszność) – skontaktuj się z lekarzem.
  • Problemy nerkowe w następstwie odwodnienia (zmniejszona ilość moczu, obrzęki).

Zawsze zgłaszaj lekarzowi niepokojące objawy, zwłaszcza jeśli są silne lub nie ustępują po kilku dniach leczenia.

6. Przeciwwskazania

• Nadwrażliwość (uczulenie) na liraglutyd lub którykolwiek składnik leku.
• Nie stosować w cukrzycy typu 1 ani w leczeniu kwasicy ketonowej.
• Ciężka choroba żołądka/jelit z upośledzoną perystaltyką (np. ciężka gastropareza) – stosowanie niezalecane.
• Ciąża i okres karmienia piersią: stosowanie niezalecane – konieczna konsultacja z lekarzem; w razie planowania ciąży lekarz może zmienić terapię.
• Dzieci poniżej zalecanego wieku – wyłącznie na wyraźne zlecenie specjalisty.

Jeśli Ty lub ktoś w rodzinie miał rdzeniastego raka tarczycy lub zespół MEN2, poinformuj o tym lekarza – konieczna jest indywidualna ocena ryzyka i korzyści.

7. Interakcje z innymi lekami

• Insulina i pochodne sulfonylomocznika (np. gliklazyd, glimepiryd): zwiększone ryzyko hipoglikemii – lekarz może zalecić zmniejszenie ich dawki.
• Leki doustne wymagające szybkiego wchłaniania (np. niektóre antybiotyki, leki przeciwbólowe): liraglutyd może opóźniać opróżnianie żołądka i modyfikować tempo wchłaniania – zachowaj odstęp i obserwuj działanie.
• Leki przeciwzakrzepowe (warfaryna): możliwa zmiana INR – może być konieczne częstsze monitorowanie na początku terapii lub przy zmianach dawki.
• Inhibitory DPP‑4 (np. sitagliptyna, linagliptyna): skojarzenie zwykle nie jest zalecane (brak dodatkowych korzyści, większy koszt/ryzyko działań niepożądanych).
• Alkohol: może zaburzać kontrolę glikemii i nasilać ryzyko zapalenia trzustki – ogranicz spożycie.

Zawsze poinformuj lekarza i farmaceutę o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach i ziołach. Nie mieszaj Victozy w jednej strzykawce/penie z innymi lekami; jeśli stosujesz insulinę, wstrzykuj ją osobno.

8. Uwagi dla pacjenta

• Monitoruj glikemię zgodnie z zaleceniami. Znaj objawy hipo- i hiperglikemii oraz sposoby postępowania.
• Pancreas alert: nagły, silny ból brzucha (z wymiotami) wymaga pilnej konsultacji – przerwij lek do czasu oceny lekarskiej.
• Nudności na początku leczenia są częste. Pomaga: mniejsze porcje, unikanie tłustych potraw, picie małymi łykami. Dbaj o nawodnienie.
• Jazda i obsługa maszyn: zachowaj ostrożność, zwłaszcza jeśli przyjmujesz również insulinę lub pochodną sulfonylomocznika (ryzyko hipoglikemii).
• Przechowywanie: nieotwarte peny w lodówce (2–8°C), nie zamrażać. Po pierwszym użyciu: przechowuj z założoną nasadką, w temp. poniżej 30°C lub w lodówce; zużyj w czasie zalecanym przez producenta (zwykle do 1 miesiąca). Chroń przed światłem i ciepłem.
• Utylizacja igieł: użyte igły wyrzucaj do pojemnika na odpady medyczne – zapytaj w aptece o dostępne rozwiązania.
• Styl życia: dieta, aktywność fizyczna, kontrola masy ciała i ciśnienia krwi pozostają kluczowe dla leczenia cukrzycy.
• Ciąża/karmienie: poinformuj lekarza o planach prokreacyjnych; może być konieczna zmiana terapii przed zajściem w ciążę.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Niniejszy materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji lekarskiej ani farmaceutycznej. Nie zmieniaj i nie przerywaj leczenia bez porozumienia z lekarzem. W razie wątpliwości dotyczących Victozy (liraglutydu), dawkowania, działań niepożądanych lub interakcji – skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.