Vidaza – edukacyjna „ulotka” dla pacjenta
Informacje o leku Vidaza (azacytydyna): wskazania, dawkowanie, działania niepożądane, przeciwwskazania, interakcje i najważniejsze zalecenia dla pacjenta.
1. Nazwa leku i postać
Vidaza – proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań.
Warianty opakowań:
- Vidaza proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań (25 mg/ml) – 1 fiolka 100 mg
Lek przygotowywany jest przez personel medyczny bezpośrednio przed podaniem.
2. Substancja czynna
Azacytydyna – lek cytotoksyczny z grupy leków modyfikujących metylację DNA (tzw. hipometylujących), stosowany w chorobach nowotworowych krwi.
3. Wskazania do stosowania
Vidaza jest stosowana u osób dorosłych w leczeniu określonych chorób szpiku i krwi, gdy przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych nie jest możliwe. Należą do nich m.in.:
- zespoły mielodysplastyczne (MDS),
- ostra białaczka szpikowa (AML),
- przewlekła białaczka mielomonocytowa (CMML) – wybrane postacie.
Lek pomaga przywrócić prawidłowe wytwarzanie krwinek oraz ogranicza namnażanie komórek nowotworowych.
4. Dawkowanie i sposób podawania
Dawkę i schemat terapii dobiera lekarz, biorąc pod uwagę stan zdrowia, wyniki badań krwi i tolerancję leczenia. Vidaza podaje wykwalifikowany personel medyczny.
Typowy schemat leczenia (informacja edukacyjna):
- iniekcje podskórne raz na dobę przez 7 kolejnych dni, powtarzane co 28 dni (1 cykl),
- leczenie zwykle obejmuje co najmniej 6 cykli; może być kontynuowane dłużej, jeśli przynosi korzyść i jest dobrze tolerowane,
- często stosuje się leki przeciwwymiotne oraz nawodnienie, aby ograniczyć nudności i chronić nerki.
Sposób podawania: najczęściej wstrzyknięcie podskórne w brzuch, udo lub ramię. Miejsca iniekcji są rotowane, by zmniejszyć podrażnienia skóry.
Jeśli pominiesz wizytę/termin iniekcji – skontaktuj się z ośrodkiem prowadzącym terapię, aby ustalić dalsze postępowanie. Nie podawaj leku samodzielnie.
5. Działania niepożądane
Jak każdy lek, Vidaza może powodować działania niepożądane. Poinformuj lekarza o każdym niepokojącym objawie.
Częste działania niepożądane:
- nudności, wymioty, biegunka lub zaparcia, bóle brzucha, zmniejszenie apetytu, utrata masy ciała,
- zmęczenie, osłabienie, gorączka, bóle głowy,
- reakcje w miejscu wstrzyknięcia: ból, zaczerwienienie, obrzęk, stwardnienie, świąd,
- zaburzenia krwi: niedokrwistość (bladość, duszność), neutropenia (większa podatność na infekcje), trombocytopenia (siniaki, krwawienia z nosa, krwawienia z dziąseł),
- wysypka, świąd skóry, bóle mięśniowe lub stawowe.
Objawy wymagające pilnego kontaktu z lekarzem lub SOR:
- objawy zakażenia: gorączka ≥38°C, dreszcze, kaszel, ból gardła, pieczenie przy oddawaniu moczu,
- krwawienia lub wybroczyny, czarne smoliste stolce, krwioplucie,
- nagła duszność, ból w klatce piersiowej, ciężkie uczulenie (obrzęk twarzy/języka, świszczący oddech, pokrzywka),
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu, obrzęki, nagłe przyrosty masy ciała (możliwy problem z nerkami),
- silny ból brzucha, zażółcenie skóry lub oczu (możliwy problem z wątrobą).
Regularne badania krwi w trakcie leczenia są konieczne, aby bezpiecznie kontynuować terapię.
6. Przeciwwskazania
- uczulenie (nadwrażliwość) na azacytydynę lub którykolwiek składnik leku,
- zaawansowane złośliwe nowotwory wątroby,
- karmienie piersią (lek jest przeciwwskazany podczas laktacji).
Szczególna ostrożność:
- istotne zaburzenia czynności nerek lub wątroby – konieczna ścisła kontrola,
- aktywne zakażenia – wymagają leczenia i obserwacji,
- ciąża – nie zaleca się stosowania; konieczna skuteczna antykoncepcja u kobiet i mężczyzn w trakcie i przez pewien czas po terapii (omów z lekarzem),
- planowane szczepienia – patrz Interakcje (szczepionki żywe).
7. Interakcje z innymi lekami
Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, także dostępnych bez recepty i suplementach.
- Inne leki obniżające liczbę krwinek (np. chemioterapia, niektóre leki przeciwwirusowe) – zwiększone ryzyko zakażeń i krwawień.
- Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe (np. warfaryna, NOAC, kwas acetylosalicylowy, klopidogrel) oraz NLPZ – ryzyko krwawień przy niskich płytkach.
- Leki potencjalnie nefrotoksyczne (np. aminoglikozydy, niektóre środki kontrastowe, duże dawki NLPZ) – wymagają ostrożności, ponieważ Vidaza może wpływać na nerki.
- Szczepionki żywe (np. MMR, żółta febra, doustna polio) – należy unikać podczas i krótko po leczeniu z powodu osłabionej odporności; rozważ szczepionki inaktywowane po konsultacji z lekarzem.
- Leki przeciwwymiotne są często zalecane profilaktycznie – o schemacie decyduje lekarz.
Azacytydyna nie jest znanym silnym induktorem ani inhibitorem typowych enzymów wątrobowych, jednak indywidualną ocenę interakcji pozostaw lekarzowi.
8. Uwagi dla pacjenta
- Kontrola badań: przed każdym cyklem będą wykonywane badania krwi i ocena stanu ogólnego.
- Infekcje: unikaj kontaktu z osobami chorymi; zgłaszaj gorączkę i objawy zakażenia.
- Krwawienia: przy niskich płytkach unikaj urazów, twardych szczoteczek do zębów, nitkowania; informuj dentystę o leczeniu.
- Nawodnienie i dieta: pij odpowiednią ilość płynów; jedz lekkostrawnie; zgłaszaj uporczywe nudności/biegunkę – są leki łagodzące te objawy.
- Pielęgnacja miejsca wstrzyknięcia: chroń skórę, nie drap; zgłaszaj nasilone zaczerwienienie, ból, wysięk.
- Płodność, ciąża i karmienie: stosuj skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez ustalony z lekarzem czas po zakończeniu; nie karm piersią; w razie planów rodzicielskich zapytaj o opcje zachowania płodności.
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn: zmęczenie i zawroty głowy mogą występować – oceń samopoczucie przed prowadzeniem.
- Leki i zioła: nie rozpoczynaj nowych preparatów (w tym ziołowych i OTC) bez konsultacji.
- Regularność terapii: staraj się nie opuszczać zaplanowanych podań; w razie problemów ze stawieniem się na wizytę – skontaktuj się wcześniej z ośrodkiem.
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Ten materiał ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani pełnej ulotki/Charakterystyki Produktu Leczniczego. Vidaza to lek przeciwnowotworowy podawany wyłącznie przez personel medyczny. Dawkowanie, czas trwania terapii i monitorowanie zawsze ustala lekarz prowadzący. W razie jakichkolwiek wątpliwości, działań niepożądanych lub pytań dotyczących interakcji – skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.