1. Nazwa leku i postać

Nazwa handlowa: Viread

Postać: tabletki powlekane

Warianty opakowań dostępne na rynku:

• Viread tabletki powlekane 245 mg – 30 tabletek

2. Substancja czynna

Substancją czynną leku Viread jest tenofowiru dizoproksylu fumaran (TDF), zwykle zapisywany jako tenofowir dizoproksylu. Jedna tabletka zawiera 245 mg tenofowiru dizoproksylu (jako fumaran).

Tenofowir należy do grupy leków przeciwwirusowych nazywanych nukleotydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy (NRTI). Działa hamując namnażanie niektórych wirusów, w tym HIV-1 i wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV).

3. Wskazania do stosowania

• Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B) u dorosłych oraz młodzieży (zwykle od 12. r.ż. i o masie ciała ≥ 35 kg).
• Zakażenie HIV-1 u dorosłych oraz młodzieży (zwykle od 12. r.ż. i o masie ciała ≥ 35 kg), zazwyczaj w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi.

Lekarz decyduje o zastosowaniu Viread na podstawie wyników badań, zaawansowania choroby oraz dotychczasowego leczenia.

4. Dawkowanie i sposób podawania

Zwykle stosowana dawka u dorosłych i młodzieży (≥ 35 kg): 1 tabletka 245 mg raz na dobę.

• Sposób przyjmowania: zaleca się przyjmować lek z posiłkiem, popijając wodą. Tabletkę należy połykać w całości; w razie trudności z połykaniem skonsultuj się z farmaceutą.
• Regularność: staraj się przyjmować lek codziennie o tej samej porze.

Dostosowanie dawki w zaburzeniach czynności nerek: u pacjentów z obniżonym przesączaniem kłębuszkowym (eGFR/klirens kreatyniny) lekarz może wydłużyć odstępy między dawkami (np. co 48–96 godzin) lub rozważyć inne leczenie. Nie zmieniaj dawkowania samodzielnie.

• Pominięcie dawki: jeśli przypomnisz sobie w ciągu kilku–kilkunastu godzin, przyjmij tabletkę jak najszybciej. Jeśli zbliża się pora kolejnej dawki, pomiń zapomnianą i wróć do zwykłego schematu. Nie stosuj dawki podwójnej.
• Wymioty po dawce: jeśli wymiotujesz w ciągu około 1 godziny od przyjęcia leku, przyjmij kolejną tabletkę. Jeśli minęło więcej niż 1–2 godziny, zwykle nie trzeba przyjmować dodatkowej dawki.

Nie przerywaj leczenia samodzielnie. Nagłe odstawienie może spowodować zaostrzenie WZW B lub pogorszenie kontroli HIV.

5. Działania niepożądane

Jak każdy lek, Viread może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Częstsze działania niepożądane:

• Nudności, biegunka, wymioty, bóle brzucha, wzdęcia
• Bóle głowy, zawroty głowy, uczucie zmęczenia
• Wysypka, świąd

Poważne działania niepożądane – wymagana pilna konsultacja lekarska:

• Problemy z nerkami: zmniejszenie ilości oddawanego moczu, obrzęki, zmęczenie, wzrost kreatyniny; zespół Fanconiego (utrata fosforanów, osłabienie mięśni, bóle kości)
• Zmniejszenie gęstości mineralnej kości/osteomalacja: bóle kości, zwiększona łamliwość
• Kwasica mleczanowa z powiększeniem wątroby (rzadko): szybki, głęboki oddech, senność, nudności, bóle brzucha
• Zaostrzenie zapalenia wątroby po przerwaniu leczenia (wzrost ALT/AST, objawy niewydolności wątroby)
• Ciężka reakcja alergiczna: obrzęk twarzy, trudności w oddychaniu, pokrzywka

U osób z HIV po rozpoczęciu leczenia może wystąpić zespół rekonstrukcji immunologicznej (nasilenie utajonych zakażeń) – zgłoś nowe lub nasilające się objawy.

W razie niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

6. Przeciwwskazania

• Nadwrażliwość (uczulenie) na tenofowiru dizoproksylu lub którykolwiek składnik leku.

Zachowaj szczególną ostrożność i poinformuj lekarza, jeśli:

• masz lub miałeś chorobę nerek, niski poziom fosforanów, przyjmujesz leki mogące uszkadzać nerki
• masz choroby kości, osteoporozę lub czynniki ryzyka złamań
• masz chorobę wątroby (w tym współzakażenie HBV/HCV) lub bardzo wysokie wartości enzymów wątrobowych
• jesteś w ciąży, planujesz ciążę lub karmisz piersią

7. Interakcje z innymi lekami

Zawsze poinformuj lekarza i farmaceutę o wszystkich przyjmowanych lekach (również ziołowych i bez recepty). Ważniejsze interakcje:

• Leki nefrotoksyczne (zwiększone ryzyko uszkodzenia nerek): duże lub wielokrotne dawki NLPZ (np. ibuprofen, ketoprofen), aminoglikozydy, amfoterycyna B, foskarnet, gancyklowir, cydofowir, wankomycyna, probenecyd i inne leki wydalane przez wydzielanie cewkowe.
• Didanozyna (ddI): niezalecane łączne stosowanie – wzrost stężenia ddI i ryzyko zapalenia trzustki, kwasicy mleczanowej, toksyczności.
• Adefowir dipiwoksyl: nie łączyć – brak dodatkowych korzyści i większe ryzyko działań niepożądanych.
• Rytonawir- lub kobicystat-„boostowane” inhibitory proteazy (np. atazanawir/r, darunawir/r, atazanawir/c, darunawir/c): mogą zwiększać stężenie tenofowiru – konieczne monitorowanie nerek; atazanawir bez „boostera” nie jest zalecany z TDF.
• Leczenie WZW C (np. sofosbuwir/ledypaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir): w skojarzeniu z „boostowanymi” schematami HIV może zwiększać ekspozycję na TDF – kontrola czynności nerek.
• Inne leki przeciwretrowirusowe i przeciwwirusowe: konieczna weryfikacja schematu przez lekarza pod kątem interakcji i skuteczności.

8. Uwagi dla pacjenta

• Badania kontrolne: przed i w trakcie leczenia regularnie kontroluj czynność nerek (kreatynina, eGFR), stężenie fosforanów, parametry wątrobowe; w razie ryzyka – także gęstość mineralną kości.
• Nie odstawiaj nagle: przerwanie leczenia WZW B może wywołać gwałtowne zaostrzenie zapalenia wątroby. Decyzję o zmianie lub zakończeniu terapii podejmuje lekarz.
• Adherencja: skuteczność leczenia HIV/WZW B zależy od regularnego przyjmowania leku. Ustaw przypomnienia.
• Styl życia i ochrona bliskich: w HIV stosuj bezpieczne praktyki seksualne i nie używaj wspólnych igieł; w WZW B unikaj alkoholu i dbaj o wątrobę (szczepienia, zdrowa dieta).
• Kości: aktywność fizyczna z obciążeniem, odpowiednia podaż wapnia i witaminy D (po konsultacji) wspierają zdrowie kości.
• Ciąża i karmienie: jeśli jesteś w ciąży lub ją planujesz – poinformuj lekarza; w zakażeniu HIV karmienie piersią zwykle nie jest zalecane ze względu na ryzyko przeniesienia wirusa.
• Prowadzenie pojazdów: jeśli odczuwasz zawroty głowy lub zmęczenie, zachowaj ostrożność.
• Przechowywanie: przechowuj w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed wilgocią, w temperaturze zgodnej z zaleceniami na opakowaniu, poza zasięgiem dzieci.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Niniejszy materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Nie rozpoczynaj, nie zmieniaj ani nie przerywaj leczenia bez porozumienia z lekarzem. W razie wystąpienia działań niepożądanych lub wątpliwości skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.