1. Nazwa leku i postać

Vita D — aerozol do stosowania w jamie ustnej, zawierający 400 j.m. witaminy D w jednej dawce (rozpyleniu).

Warianty opakowań

• Vita D aerozol do stosowania w jamie ustnej (400 j.m.) — 1 butelka 10 ml

2. Substancja czynna

Witamina D (najczęściej w postaci cholekalcyferolu, witaminy D3) — 400 j.m. (IU) na jedno rozpylenie.

Uwaga: w razie odmiennych informacji na opakowaniu lub ulotce producenta, należy kierować się danymi podanymi przez wytwórcę leku.

3. Wskazania do stosowania

Vita D jest stosowana w:

• profilaktyce i leczeniu niedoboru witaminy D u dzieci, młodzieży i dorosłych,
• wspomaganiu zdrowia kości i zębów (m.in. poprzez utrzymanie prawidłowego poziomu wapnia i fosforu),
• okresach zwiększonego zapotrzebowania (m.in. jesień–zima, niska ekspozycja na słońce),
• u osób z grup ryzyka niedoboru (np. osoby starsze, otyłość, ciemniejsza karnacja, zakrywanie skóry, praca w pomieszczeniach),
• według zaleceń lekarza: w zaburzeniach wchłaniania, po operacjach bariatrycznych, w wybranych chorobach przewlekłych.

Zakres wskazań oraz dawkę zawsze potwierdza lekarz prowadzący.

4. Dawkowanie i sposób podawania

Jedna dawka (jedno rozpylenie) zawiera 400 j.m. witaminy D.

Jak zwykle się stosuje

Dawkę ustala lekarz lub farmaceuta. Ogólne, populacyjne zalecenia suplementacyjne (mogą się różnić w zależności od wieku, masy ciała, pory roku i stanu zdrowia):

• Niemowlęta i małe dzieci: zazwyczaj 1 rozpylenie na dobę (400 j.m.), zgodnie z zaleceniem lekarza.
• Dzieci powyżej 1. roku życia i młodzież: zwykle 1–2 rozpylenia na dobę (400–800 j.m.), w razie potrzeby inaczej wg zaleceń.
• Dorośli i osoby starsze: zwykle 2–5 rozpyleń na dobę (800–2000 j.m.), szczególnie w okresie jesienno‑zimowym lub przy niskiej ekspozycji na słońce.
• Ciąża i karmienie piersią: najczęściej 2–5 rozpyleń na dobę (800–2000 j.m.) po konsultacji z lekarzem.

W przypadku stwierdzonego niedoboru (na podstawie badania 25‑OH‑D) dawkę i czas stosowania określa lekarz. Nie przekraczaj zaleconej dawki dobowej bez konsultacji.

Sposób podawania

1. Przed pierwszym użyciem kilkukrotnie naciśnij pompkę w powietrze, aż pojawi się mgiełka.
2. Wstrząśnij butelką. Skieruj dozownik na wewnętrzną stronę policzka lub pod język.
3. Wykonaj zaleconą liczbę rozpyleń. Po aplikacji zamknij usta i połknij.
4. Załóż nasadkę ochronną. Regularnie czyść końcówkę dozownika.

Vita D można stosować niezależnie od posiłków. Nie dziel dawki z innymi osobami.

Pominięcie lub przedawkowanie

• Pominięta dawka: przyjmij możliwie szybko, chyba że zbliża się pora kolejnej. Nie stosuj dawki podwójnej.
• Przedawkowanie: może skutkować hiperkalcemią (nadmiarem wapnia). W razie przypadkowego przyjęcia zbyt dużej dawki natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

5. Działania niepożądane

Jak każdy lek, Vita D może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

• Objawy ze strony przewodu pokarmowego: ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia lub biegunka, wzdęcia.
• Ból głowy, senność lub uczucie zmęczenia.
• Zmiany skórne: wysypka, świąd, pokrzywka (reakcje nadwrażliwości).
• Po aplikacji w jamie ustnej: podrażnienie gardła, suchość w jamie ustnej, zmiana smaku.
• Przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek: ryzyko hiperkalcemii i/lub hiperkalciurii, co może objawiać się utratą apetytu, nadmiernym pragnieniem, częstym oddawaniem moczu, osłabieniem, bólem kości, zaburzeniami rytmu serca; możliwa kamica nerkowa.

W przypadku ciężkich lub niepokojących objawów przerwij stosowanie i skontaktuj się z lekarzem.

6. Przeciwwskazania

• Nadwrażliwość na witaminę D (cholekalcyferol) lub którykolwiek składnik leku.
• Hiperkalcemia (zbyt wysokie stężenie wapnia we krwi) lub hiperkalciuria (nadmiar wapnia w moczu).
• Kamica nerkowa lub ciężka niewydolność nerek.
• Sarkoidoza lub inne choroby ziarniniakowe (zwiększona wrażliwość na witaminę D).
• Pierwotna nadczynność przytarczyc.
• Jednoczesne przyjmowanie wysokich dawek witaminy D z innych preparatów (ryzyko kumulacji i przedawkowania).

W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania.

7. Interakcje z innymi lekami

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach. Istotne interakcje:

• Glikozydy naparstnicy (np. digoksyna): ryzyko zaburzeń rytmu serca przy hiperkalcemii.
• Leki moczopędne tiazydowe (np. hydrochlorotiazyd): zwiększają stężenie wapnia — ryzyko hiperkalcemii.
• Leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital), ryfampicyna, ziele dziurawca: mogą obniżać stężenie witaminy D.
• Glikokortykosteroidy: mogą zmniejszać działanie witaminy D.
• Orlistat, żywice jonowymienne (np. cholestyramina): mogą zmniejszać wchłanianie witaminy D.
• Preparaty wapnia, inne produkty z witaminą D, analogi witaminy D (np. kalcytriol): ryzyko kumulacji i hiperkalcemii.
• Leki zobojętniające zawierające magnez lub glin (u osób z niewydolnością nerek): ryzyko kumulacji.

Nie łącz bez konsultacji z innymi preparatami witaminy D lub wysokimi dawkami wapnia.

8. Uwagi dla pacjenta

• Długotrwałe stosowanie lub wyższe dawki powinny być prowadzone pod kontrolą lekarza, z rozważeniem monitorowania 25‑OH‑D oraz wapnia.
• U osób z zaburzeniami wchłaniania, chorobami wątroby/nerek lub przyjmujących liczne leki – konieczna indywidualizacja dawki.
• Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn: nie powinien występować.
• Przechowywanie: w temperaturze pokojowej (zwykle do 25°C), w oryginalnym opakowaniu, z dala od światła i wilgoci. Chronić przed dziećmi. Nie zamrażać.
• Po otwarciu: stosuj zgodnie z informacją producenta o terminie zużycia. Nie używaj, jeśli opakowanie jest uszkodzone lub po upływie terminu ważności.
• Higiena: nie udostępniaj dozownika innym osobom; czyść końcówkę po użyciu.
• Można stosować niezależnie od posiłku; ogólnie witamina D lepiej wchłania się w obecności tłuszczu.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Niniejszy materiał ma charakter informacyjno‑edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej ani ulotki producenta. Zawsze czytaj ulotkę dołączoną do opakowania i stosuj lek zgodnie z zaleceniem lekarza lub farmaceuty. W przypadku objawów przedawkowania (np. silne pragnienie, częste oddawanie moczu, nudności, osłabienie, zaburzenia rytmu serca) natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś się do najbliższego szpitala.