Vitaminum B complex – ulotka edukacyjna dla pacjenta
1. Nazwa leku i postać
Vitaminum B complex, tabletki (tabl.).
Warianty opakowań dostępne na rynku (przykład):
- Vitaminum B complex, tabletki – 50 szt.
Uwaga: opakowania i liczba tabletek mogą się różnić w zależności od producenta.
2. Substancja czynna
Vitaminum B complex zawiera zestaw witamin z grupy B, zwykle obejmujący: tiaminę (wit. B1), ryboflawinę (wit. B2), niacynę/niacynamid (wit. B3), kwas pantotenowy (wit. B5), pirydoksynę (wit. B6), biotynę (wit. B7), kwas foliowy (wit. B9) oraz kobalaminy (wit. B12).
Dokładny skład i dawki poszczególnych witamin mogą różnić się w zależności od producenta. Zawsze sprawdź etykietę opakowania i ulotkę dołączoną do produktu.
3. Wskazania do stosowania
Lek Vitaminum B complex stosuje się w:
- zapobieganiu i uzupełnianiu niedoborów witamin z grupy B,
- okresach zwiększonego zapotrzebowania (np. stres, rekonwalescencja, wzmożony wysiłek fizyczny lub umysłowy),
- dietach ubogich w witaminy z grupy B oraz u osób starszych,
- u osób nadużywających alkoholu (po konsultacji z lekarzem),
- jako leczenie wspomagające w niektórych neuropatiach i dolegliwościach skórnych wynikających z niedoborów witamin z grupy B – zgodnie z zaleceniem lekarza.
4. Dawkowanie i sposób podawania
Stosuj zgodnie z etykietą i/lub zaleceniami lekarza lub farmaceuty. Ze względu na różnice składu między producentami zawsze kieruj się ulotką danego produktu.
Typowe zalecenia ogólne:
- Dorośli: zwykle 1 tabletka 1–2 razy na dobę, najlepiej podczas posiłku, popijając wodą.
- Dzieci i młodzież: stosowanie wyłącznie po konsultacji z lekarzem; dawka zależy od wieku i wskazań.
- Osoby starsze: zazwyczaj dawki jak u dorosłych, zgodnie z ulotką.
- Ciąża i karmienie piersią: stosuj tylko po konsultacji z lekarzem; nie przekraczaj zalecanych dawek witamin, w szczególności B6, B9 (kwasu foliowego) i B12.
- Choroby nerek lub wątroby: skonsultuj dawkę z lekarzem.
Pominięta dawka: przyjmij jak najszybciej, chyba że zbliża się pora kolejnej dawki – wówczas pomiń zapomnianą. Nie przyjmuj dawki podwójnej.
Przedawkowanie: duże dawki, zwłaszcza długotrwale, mogą powodować działania niepożądane (np. mrowienie rąk/nóg przy nadmiarze wit. B6, silne zaczerwienienie skóry przy nadmiarze niacyny). W razie przyjęcia zbyt dużej dawki skontaktuj się z lekarzem.
5. Działania niepożądane
U większości osób lek jest dobrze tolerowany w dawkach zalecanych. Możliwe działania niepożądane:
- częste/łagodne: nudności, dyskomfort w jamie brzusznej, biegunka lub zaparcia, ból głowy, zawroty głowy, uczucie zmęczenia;
- skórne: zaczerwienienie, uczucie ciepła lub świąd (zwłaszcza przy wyższych dawkach niacyny), wysypka;
- mocz o intensywnie żółtym zabarwieniu (ryboflawina) – objaw niegroźny;
- rzadkie: reakcje nadwrażliwości (obrzęk, pokrzywka, świszczący oddech – wymagają pilnej pomocy medycznej);
- przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek wit. B6: parestezje (mrowienie), zaburzenia czucia lub chodu – przerwij stosowanie i skontaktuj się z lekarzem.
Jeśli działania niepożądane nasilają się lub nie ustępują, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
6. Przeciwwskazania
- nadwrażliwość (alergia) na którąkolwiek substancję czynną lub pomocniczą leku,
- ostre choroby wątroby lub czynna choroba wrzodowa żołądka/dwunastnicy (szczególnie istotne przy preparatach z większą dawką niacyny),
- dny moczanowa – niacyna może zwiększać stężenie kwasu moczowego (wymagana ostrożność i konsultacja lekarska).
7. Interakcje z innymi lekami
Poinformuj lekarza lub farmaceutę o wszystkich przyjmowanych lekach.
- Levodopa bez inhibitorów dekarboksylazy (np. bez karbidopy/benserazydu): wit. B6 może zmniejszać skuteczność leku na Parkinsona.
- Isoniazyd, cykloseryna, hydralazyna: zwiększone ryzyko neuropatii – często zaleca się suplementację wit. B6 pod kontrolą lekarza.
- Metformina, inhibitory pompy protonowej (np. omeprazol), leki zobojętniające: mogą zmniejszać wchłanianie wit. B12.
- Methotrexat, trimetoprim, pirymetamina: leki antagonistyczne wobec kwasu foliowego – konieczna konsultacja lekarska.
- Leki przeciwpadaczkowe (np. fenytoina, fenobarbital): mogą obniżać poziom kwasu foliowego; suplementacja folianem może wpływać na ich stężenia – decyzja lekarza.
- Chloramfenikol: może osłabiać odpowiedź krwiotwórczą na leczenie wit. B12 w niedokrwistości.
- Statyny i/lub leki hipolipemizujące z niacyną: rośnie ryzyko działań niepożądanych mięśniowych – wymagana kontrola lekarska (dotyczy preparatów z wyższą dawką niacyny).
- Alkohol: zmniejsza wchłanianie i nasila niedobory witamin z grupy B.
- Doustne środki antykoncepcyjne: mogą obniżać stężenia niektórych witamin z grupy B (zwłaszcza B6, B12).
- Biotyna (wit. B7) a badania laboratoryjne: duże dawki biotyny mogą zaburzać wyniki niektórych testów (np. hormonów tarczycy, troponiny). Poinformuj personel medyczny o stosowaniu biotyny; rozważ przerwę przed badaniem zgodnie z zaleceniem lekarza.
8. Uwagi dla pacjenta
- Stosuj w dawkach zalecanych w ulotce; nie przekraczaj dawek bez porady lekarza.
- Przyjmuj tabletki podczas posiłku, popijając wodą.
- Przechowuj w suchym miejscu, poniżej 25°C, z dala od światła i poza zasięgiem dzieci.
- Jeśli objawy niedoboru utrzymują się lub nasilają, skontaktuj się z lekarzem – może być konieczna diagnostyka przyczyny niedoboru (np. zaburzenia wchłaniania, interakcje lekowe).
- Jaskrawe, żółte zabarwienie moczu po przyjęciu leku jest spodziewane i niegroźne (ryboflawina).
- Przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek, zwłaszcza wit. B6 lub niacyny, konieczna jest kontrola lekarska.
- Prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn: lek nie powinien wpływać na zdolność prowadzenia; w razie zawrotów głowy zachowaj ostrożność.
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Niniejszy materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje ulotki dołączonej do opakowania ani porady lekarza lub farmaceuty. Ze względu na możliwe różnice składu preparatów o nazwie Vitaminum B complex zawsze zapoznaj się z treścią ulotki konkretnego produktu i stosuj go zgodnie z jej zaleceniami. W razie wątpliwości skontaktuj się ze specjalistą.