Vitaminum C Neupharm – roztwór do wstrzykiwań 100 mg/ml (ulotka edukacyjna)
Edukacyjna informacja dla pacjenta o leku zawierającym witaminę C (kwas askorbowy) w postaci roztworu do wstrzykiwań. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani oryginalnej ulotki producenta.
1. Nazwa leku i postać
Nazwa: Vitaminum C Neupharm
Postać: roztwór do wstrzykiwań
Moc: 100 mg/ml
Wariant opakowania:
- Vitaminum C Neupharm roztwór do wstrzykiwań (100 mg/ml) – 5 ampułek
2. Substancja czynna
Kwas askorbowy (witamina C) w stężeniu 100 mg/ml.
3. Wskazania do stosowania
Vitaminum C Neupharm jest stosowany u dorosłych i dzieci w celu:
- leczenia i zapobiegania niedoborowi witaminy C, gdy podanie doustne jest niewystarczające, niemożliwe lub przeciwwskazane,
- leczenia szkorbutu (ciężkiego niedoboru witaminy C),
- uzupełniania witaminy C w stanach zwiększonego zapotrzebowania, np. po zabiegach operacyjnych, przy rozległych oparzeniach, urazach, ciężkich zakażeniach,
- uzupełnienia w ramach żywienia pozajelitowego, zgodnie z zaleceniem lekarza,
- u pacjentów z zaburzeniami wchłaniania z przewodu pokarmowego, gdy podanie doustne jest nieskuteczne.
Decyzję o zastosowaniu leku i czasie terapii zawsze podejmuje lekarz.
4. Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie ustala lekarz indywidualnie, w zależności od wskazania, wieku, masy ciała, stanu klinicznego i wyników badań.
Sposób podawania: lek przeznaczony jest do podania dożylnego (wstrzyknięcie powolne lub infuzja) albo domięśniowego. Podaje wykwalifikowany personel medyczny. Nie należy samodzielnie wykonywać iniekcji bez przeszkolenia.
Przykładowe zakresy dawek (informacyjnie):
- niedobór witaminy C: zwykle 100–200 mg/dobę parenteralnie,
- szkorbut: zwykle 200–1000 mg/dobę w dawkach podzielonych przez 1–2 tygodnie, następnie dawka podtrzymująca wg zaleceń lekarza,
- żywienie pozajelitowe: typowo 100–200 mg/dobę jako składnik mieszaniny, zgodnie z protokołem ośrodka.
Szczególne grupy pacjentów:
- Dzieci: dawki odpowiednio mniejsze – decyduje lekarz pediatra.
- Osoby z chorobami nerek (w tym hemodializowani): zazwyczaj wymagają mniejszych dawek i ścisłego monitorowania z powodu ryzyka hiperoksalurii i kamicy nerkowej.
- Niedobór dehydrogenazy G6PD: unikać dużych dawek; wymagana ostrożność.
Nie przekraczaj dawek zaleconych przez lekarza. Nie mieszaj z innymi lekami w tej samej strzykawce/układzie infuzyjnym bez potwierdzonej zgodności.
5. Działania niepożądane
Jak każdy lek, Vitaminum C Neupharm może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.
- Miejscowe: ból, zaczerwienienie, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, podrażnienie żyły przy podaniu dożylnym.
- Ogólne: uderzenia gorąca, zawroty głowy, ból głowy, nudności, wymioty, uczucie zmęczenia.
- Reakcje nadwrażliwości: wysypka, świąd, pokrzywka; bardzo rzadko ciężkie reakcje alergiczne (w tym anafilaksja) – wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.
- Nerki i układ moczowy: zwiększone wydalanie szczawianów, kamica nerkowa, krystaluria; ryzyko większe przy wysokich dawkach i/lub chorobach nerek.
- Krew: u osób z niedoborem G6PD opisywano hemolizę po dużych dawkach witaminy C.
- Metabolizm i badania laboratoryjne: duże dawki mogą zaburzać wyniki niektórych testów, np. oznaczeń glukozy metodami paskowymi/oksydoredukcyjnymi (fałszywie zaniżone lub zawyżone odczyty), testów na krew utajoną w kale oraz niektórych oznaczeń biochemicznych.
- Gospodarka żelazem: zwiększone wchłanianie żelaza – ryzyko przeciążenia u osób z hemochromatozą lub innymi chorobami przebiegającymi z nadmiarem żelaza.
W razie wystąpienia objawów niepokojących (silny ból w okolicy lędźwiowej, krwiomocz, duszność, nagłe wysypki, obrzęk twarzy/języka/gardła, omdlenie) natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub wezwij pomoc.
6. Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na kwas askorbowy lub którykolwiek składnik leku.
- Ciężka niewydolność nerek lub czynna kamica nerkowa (szczawianowa).
- Hemochromatoza i inne stany przeciążenia żelazem (np. talasemia z przeciążeniem).
- Wysokie dawki u osób z niedoborem G6PD – przeciwwskazane lub wymagają szczególnej ostrożności według decyzji lekarza.
Przed zastosowaniem poinformuj lekarza o wszystkich chorobach współistniejących, w tym o chorobach nerek, nawykowej kamicy nerkowej, zaburzeniach gospodarki żelazowej i niedoborze G6PD.
7. Interakcje z innymi lekami
Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach (również bez recepty, suplementach i preparatach ziołowych). Witamina C może wchodzić w interakcje m.in. z:
- Deferoksaminą (lek chelatujący żelazo): wysokie dawki witaminy C mogą nasilać działania niepożądane dotyczące serca – wymagają ścisłego nadzoru.
- Żelazem (doustnym i dożylnym): witamina C zwiększa wchłanianie i dostępność żelaza – ryzyko przeciążenia u predysponowanych.
- Lekami, których wydalanie zależy od pH moczu (np. salicylany, niektóre sympatykomimetyki): zakwaszenie moczu przez witaminę C może zmieniać ich stężenia.
- Lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna): możliwe zmiany INR – wskazana kontrola parametrów krzepnięcia przy rozpoczęciu/zmianie dawki witaminy C.
- Badaniami laboratoryjnymi i glukometrami: duże dawki witaminy C mogą fałszować wyniki oznaczeń glukozy we krwi metodami paskowymi; niektóre glukometry są na to wrażliwe. Sprawdź w instrukcji urządzenia lub skonsultuj z personelem medycznym.
Nie mieszaj witaminy C w jednej strzykawce lub zestawie infuzyjnym z innymi lekami bez potwierdzonej zgodności farmaceutycznej (witamina C jest silnym reduktorem i może ulegać rozkładowi w obecności utleniaczy lub związków o odczynie zasadowym).
8. Uwagi dla pacjenta
- Stosuj lek wyłącznie zgodnie z zaleceniami lekarza; nie zmieniaj dawki ani schematu podawania na własną rękę.
- Jeżeli masz chorobę nerek, historię kamicy nerkowej, niedobór G6PD lub zaburzenia gospodarki żelazowej – poinformuj o tym lekarza przed rozpoczęciem leczenia.
- U osób z cukrzycą leczonych dużymi dawkami witaminy C odczyty z niektórych glukometrów mogą być zafałszowane do kilkunastu godzin po infuzji – w razie wątpliwości skorzystaj z badań laboratoryjnych lub glukometru kompatybilnego.
- Pij odpowiednią ilość płynów (o ile lekarz nie zaleci inaczej), aby zmniejszyć ryzyko krystalurii i kamicy.
- Ciąża i karmienie piersią: witamina C w dawkach zalecanych jest na ogół uznawana za bezpieczną; o podaniu pozajelitowym i dawkowaniu decyduje lekarz.
- Przechowuj ampułki zgodnie z informacją na opakowaniu, w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci; nie zamrażaj; chroń przed światłem. Nie używaj, jeśli roztwór zmienił barwę, jest mętny lub zawiera cząstki.
- Jeśli pominiesz zaplanowane podanie – skontaktuj się z personelem medycznym; nie podawaj podwójnej dawki.
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Niniejszy materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej ani oryginalnej ulotki dołączonej do opakowania. W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących stosowania leku Vitaminum C Neupharm skontaktuj się z lekarzem, pielęgniarką lub farmaceutą. Nie stosuj leku w celach innych niż zalecone przez personel medyczny.