Vyxeos liposomal – informacje dla pacjenta
Ten materiał ma charakter edukacyjny i pomaga zrozumieć działanie oraz bezpieczne stosowanie leku. Nie zastępuje porady lekarza ani ulotki producenta.
1. Nazwa leku i postać
Vyxeos liposomal, proszek do sporządzenia koncentratu roztworu do infuzji (44 mg + 100 mg).
Warianty opakowań
- Vyxeos liposomal proszek do sporz. konc. roztw. do inf. (44 mg + 100 mg) – 1 fiolka
Lek jest przygotowywany i podawany wyłącznie przez personel medyczny w warunkach szpitalnych.
2. Substancja czynna
Daunorubicyna i cytarabina w postaci liposomalnej (specjalne mikropęcherzyki), utrzymywane w stałym stosunku molowym 1:5. Taka postać wpływa na dystrybucję leku w organizmie.
3. Wskazania do stosowania
Vyxeos liposomal stosuje się u dorosłych w leczeniu nowo rozpoznanej ostrej białaczki szpikowej (AML):
- AML związanej z wcześniejszym leczeniem (t‑AML),
- AML z cechami związanymi z mielodysplazją (AML‑MRC).
O włączeniu leczenia decyduje hematolog na podstawie rozpoznania i stanu ogólnego pacjenta.
4. Dawkowanie i sposób podawania
Dawkę i liczbę cykli ustala lekarz, najczęściej na podstawie powierzchni ciała (m²), wyników badań i odpowiedzi na leczenie.
Sposób podania:
- Lek podaje się dożylnie w postaci infuzji (wlewu) trwającej zwykle około 90 minut.
- Podawanie odbywa się w szpitalu lub ośrodku dysponującym doświadczeniem w leczeniu AML.
Typowe schematy (informacyjne – mogą się różnić w zależności od zaleceń lekarza):
- Faza indukcji remisji: wlewy podawane w wybrane dni (zwykle dni 1., 3. i 5.). W razie potrzeby może być zastosowana druga indukcja (zwykle dni 1. i 3.).
- Faza konsolidacji: wlewy w mniejszej dawce w wybrane dni (zwykle dni 1. i 3.) po uzyskaniu remisji.
Przed i w trakcie terapii wykonywane są regularne badania krwi oraz ocena serca (np. EKG/echo serca), a także kontrola czynności wątroby i nerek.
5. Działania niepożądane
Jak każdy lek przeciwnowotworowy, Vyxeos liposomal może powodować działania niepożądane. Nie u każdego one wystąpią. Najczęściej dotyczą one układu krwiotwórczego i przewodu pokarmowego.
Często obserwowane
- Zmniejszenie liczby krwinek (neutropenia, trombocytopenia, anemia) – większe ryzyko zakażeń i krwawień.
- Zakażenia, w tym ciężkie (posocznica), gorączka neutropeniczna.
- Krwawienia (np. z nosa, dziąseł), zasinienia.
- Nudności, wymioty, biegunka, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.
- Zmęczenie, osłabienie, gorączka.
- Wzrost aktywności enzymów wątrobowych we krwi.
Inne możliwe działania
- Reakcje związane z wlewem (wysypka, duszność, zaczerwienienie, dreszcze).
- Uszkodzenie serca (spadek frakcji wyrzutowej, zaburzenia rytmu, objawy niewydolności serca) – ryzyko rośnie przy wcześniejszej lub równoczesnej ekspozycji na antracykliny oraz po napromienianiu klatki piersiowej.
- Zespół rozpadu guza (zaburzenia elektrolitowe związane z szybkim rozpadem komórek nowotworowych).
- Bóle brzucha, zaparcia, wysypka, łysienie.
Natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub jedź na SOR, jeśli wystąpią: gorączka ≥ 38°C, dreszcze, kaszel z dusznością, nasilenie krwawień, silny ból w klatce piersiowej, kołatanie serca, nagła duszność, objawy odwodnienia, dezorientacja lub uporczywe wymioty/biegunka.
6. Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość (alergia) na daunorubicynę, cytarabinę lub którykolwiek składnik leku.
- Karmienie piersią (chemioterapia przenika do mleka – konieczne jest przerwanie karmienia; o czasie i ewentualnym powrocie decyduje lekarz).
W ciąży lek zasadniczo nie jest zalecany z uwagi na ryzyko dla płodu. W wyjątkowych sytuacjach decyzję podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka.
7. Interakcje z innymi lekami
Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, również dostępnych bez recepty, suplementach i preparatach ziołowych.
- Inne leki mielosupresyjne (chemioterapia, radioterapia) – nasilenie spadku krwinek i ryzyka zakażeń/krwawień.
- Leki kardiotoksyczne (np. inne antracykliny, trastuzumab) – zwiększone ryzyko uszkodzenia serca; może być konieczne częstsze monitorowanie.
- Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe (np. warfaryna, NOAC, ASA, klopidogrel) – większe ryzyko krwawień; potrzebna ścisła kontrola.
- Antybiotyki/antygrzybicze z potencjałem do interakcji (np. azole, makrolidy) – możliwe nasilenie działań niepożądanych; lekarz dostosuje terapię.
- Leki przeciwpadaczkowe i inne wpływające na wątrobę – mogą zmieniać ekspozycję na lek; wymaga to kontroli.
- Żywe szczepionki (np. MMR, ospa wietrzna, żółta febra) – przeciwwskazane podczas leczenia i do czasu odbudowy odporności. O szczepieniach decyduje lekarz.
- Preparaty ziołowe, w tym ziele dziurawca – mogą wpływać na metabolizm leków; należy unikać bez konsultacji.
8. Uwagi dla pacjenta
- Monitorowanie: podczas leczenia konieczne są regularne badania krwi, kontrola pracy serca oraz ocena czynności wątroby i nerek.
- Zapobieganie zakażeniom: myj ręce, unikaj dużych skupisk ludzi i kontaktu z osobami chorymi; zgłaszaj natychmiast gorączkę lub objawy infekcji.
- Krwawienia: używaj miękkiej szczoteczki do zębów, unikaj ostrych zabiegów bez konsultacji; zgłaszaj krwawienia i zasinienia.
- Nawodnienie i dieta: pij odpowiednią ilość płynów, dbaj o delikatną higienę jamy ustnej; w razie nudności skonsultuj dietę i leki przeciwwymiotne.
- Płodność i antykoncepcja: leczenie może wpływać na płodność. Stosuj skuteczną antykoncepcję podczas terapii i przez pewien czas po jej zakończeniu (okres określi lekarz). Rozważ rozmowę o zabezpieczeniu płodności przed rozpoczęciem terapii.
- Prowadzenie pojazdów: w trakcie leczenia możesz czuć zmęczenie lub zawroty głowy – prowadź pojazdy tylko, jeśli czujesz się dobrze.
- Lek jest przygotowywany i przechowywany przez personel medyczny – pacjent nie przechowuje go w domu.
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Informacje powyżej służą edukacji i nie zastępują porady lekarza ani pełnej ulotki producenta. Nie zmieniaj dawki ani harmonogramu leczenia na własną rękę. W razie niepokojących objawów (szczególnie gorączka, krwawienia, ból w klatce piersiowej, duszność, silne wymioty/biegunka, objawy odwodnienia) natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub wezwij pomoc pod numerem 112/999.