1. Nazwa leku i postać

Nazwa: Xylometazolin 123ratio

Postać: aerozol do nosa, roztwór

Warianty opakowań

• Xylometazolin 123ratio aerozol do nosa, roztwór (0,5 mg/ml) – 1 butelka 10 ml

2. Substancja czynna

Substancja czynna: ksylometazolina – lek z grupy sympatykomimetyków alfa-adrenergicznych. Powoduje obkurczenie naczyń krwionośnych w błonie śluzowej nosa, zmniejsza obrzęk i ułatwia oddychanie.

3. Wskazania do stosowania

Preparat stosuje się krótkotrwale w celu złagodzenia objawów:

• ostrego nieżytu nosa (katar w przebiegu przeziębienia),
• alergicznego nieżytu nosa (sezonowego lub całorocznego),
• zapalenia zatok przynosowych (dla udrożnienia nosa),
• zapalenia trąbki słuchowej i ucha środkowego (pomocniczo – w celu zmniejszenia obrzęku błony śluzowej nosa),
• przed badaniami laryngologicznymi w obrębie nosa (udrożnienie przewodów nosowych).

4. Dawkowanie i sposób podawania

Stosować wyłącznie donosowo. Zawsze postępuj zgodnie z zaleceniem lekarza lub informacją na opakowaniu.

Typowe dawkowanie (informacja edukacyjna)

• Zwykle 1 rozpylenie do każdego otworu nosowego, w razie potrzeby do 2–3 razy na dobę.
• Nie stosować częściej niż co 6–8 godzin i nie przekraczać 3 dawek na dobę.
• Czas stosowania: możliwie najkrócej. Zwykle nie dłużej niż 3–5 dni u dorosłych i maksymalnie 3 dni u dzieci, chyba że lekarz zaleci inaczej.
• Preparaty o mocy 0,5 mg/ml są zazwyczaj przeznaczone dla młodszych pacjentów; o wyborze mocy i wieku stosowania decyduje lekarz/ulotka producenta.

Instrukcja użycia aerozolu

1. Delikatnie wydmuchaj nos.
2. Usuń nasadkę ochronną. Przed pierwszym użyciem „przepompuj” pompkę kilkukrotnie do pojawienia się jednorodnej mgiełki.
3. Trzymając butelkę pionowo, wprowadź końcówkę do otworu nosowego, lekko pochyl głowę do przodu i wykonaj rozpylenie podczas spokojnego wdechu nosem.
4. Powtórz w drugim otworze nosowym.
5. Po użyciu wyczyść końcówkę i załóż nasadkę. Nie udostępniaj innym osobom.

Pominięcie dawki: zastosuj, gdy sobie przypomnisz, jeśli nadal jest wskazanie i nie zbliża się pora kolejnej dawki. Nie stosuj dawki podwójnej.

Przedawkowanie: może wywołać objawy ogólnoustrojowe (np. przyspieszenie lub zwolnienie tętna, wzrost ciśnienia, senność lub pobudzenie). W razie przypadkowego połknięcia lub podania zbyt dużej ilości – niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem lub zadzwoń na toksykologię/112.

5. Działania niepożądane

Jak każdy lek, Xylometazolin 123ratio może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Częste/typowe

• pieczenie, kłucie lub suchość błony śluzowej nosa i gardła,
• kichanie, podrażnienie, przejściowe nasilenie wodnistej wydzieliny.

Rzadziej

• bóle głowy, nudności, kołatanie serca, wzrost ciśnienia tętniczego,
• bezsenność, niepokój, drażliwość (częściej u dzieci),
• reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, obrzęk),
• zaburzenia widzenia (zamglenie),
• wtórne, nasilone uczucie zatkania nosa po odstawieniu przy długim stosowaniu (tzw. efekt z odbicia, polekowy nieżyt nosa).

W przypadku ciężkich objawów (np. duszność, obrzęk twarzy/języka, silne kołatanie serca) natychmiast przerwij stosowanie i pilnie zgłoś się po pomoc medyczną.

6. Przeciwwskazania

• uczulenie (nadwrażliwość) na ksylometazolinę lub którykolwiek składnik leku,
• suchy nieżyt nosa (rhinitis sicca, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa),
• po zabiegach neurochirurgicznych przez nos (np. usunięcie przysadki, operacje z odsłonięciem opony twardej),
• jaskra z wąskim kątem przesączania,
• niemowlęta; w przypadku dzieci stosowanie i dobór mocy leku wyłącznie zgodnie z zaleceniem lekarza i ulotką producenta.

7. Interakcje z innymi lekami

Ryzyko interakcji jest większe przy jednoczesnym stosowaniu leków działających na układ adrenergiczny:

• inhibitory MAO (np. selegilina, moklobemid) lub ich odstawienie w ciągu ostatnich 14 dni – ryzyko gwałtownego wzrostu ciśnienia,
• trójpierścieniowe i czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne, linezolid – nasilenie działania presyjnego,
• inne sympatykomimetyki (w tym krople/aerozole obkurczające do nosa, leki na przeziębienie „na katar”) – ryzyko objawów ogólnych,
• niektóre leki przeciwnadciśnieniowe (np. metylodopa) – możliwa zmiana skuteczności,
• leki nasercowe i tarczycowe – ostrożność u osób z chorobami układu krążenia i nadczynnością tarczycy.

Zawsze poinformuj lekarza i farmaceutę o wszystkich przyjmowanych lekach, także dostępnych bez recepty i produktach złożonych na przeziębienie.

8. Uwagi dla pacjenta

• Stosuj najniższą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas, aby uniknąć polekowego nieżytu nosa.
• Nie stosuj równocześnie innych donosowych leków obkurczających błonę śluzową.
• Pacjenci z chorobami serca, nadciśnieniem, cukrzycą, nadczynnością tarczycy, jaskrą, przerostem prostaty, guzem chromochłonnym – skonsultuj użycie z lekarzem.
• Ciąża i karmienie piersią: stosowanie wyłącznie po konsultacji z lekarzem; preferuj metody niefarmakologiczne (nawilżanie, roztwory soli morskiej).
• Unikaj kontaktu roztworu z oczami. Nie przekłuwaj ani nie podgrzewaj pojemnika.
• Higiena: nie udostępniaj sprayu innym osobom; czyść końcówkę po każdym użyciu, aby zapobiec zakażeniom.
• Przechowywanie: trzymaj w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci, zgodnie z warunkami z opakowania; nie używaj po upływie terminu ważności ani po okresie ważności po otwarciu.
• Jeśli objawy nie ustępują lub nawracają po kilku dniach, skontaktuj się z lekarzem – może być konieczna inna diagnostyka (np. alergia, zapalenie zatok, przerost małżowin).

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Niniejszy materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje oficjalnej ulotki producenta ani porady lekarza. Przed użyciem przeczytaj ulotkę dołączoną do opakowania i stosuj lek zgodnie z zaleceniem lekarza lub farmaceuty. W przypadku wątpliwości dotyczących wieku stosowania, mocy 0,5 mg/ml oraz dawkowania – skonsultuj się ze specjalistą.