Zalasta – edukacyjna ulotka dla pacjenta
Ten materiał ma charakter informacyjny i pomaga zrozumieć sposób stosowania leku Zalasta. Nie zastępuje porady lekarza ani oryginalnej ulotki producenta.
1. Nazwa leku i postać
Zalasta, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, 15 mg.
Warianty opakowań
- Zalasta 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej – 35 szt.
2. Substancja czynna
Olanzapina – 15 mg w jednej tabletce ulegającej rozpadowi w jamie ustnej.
Grupa farmakologiczna: atypowy lek przeciwpsychotyczny.
3. Wskazania do stosowania
Lek Zalasta stosuje się u dorosłych w:
- leczeniu schizofrenii,
- leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w chorobie afektywnej dwubiegunowej (monoterapia lub w skojarzeniu z innymi lekami),
- zapobieganiu nawrotom zaburzeń afektywnych dwubiegunowych u pacjentów, którzy odpowiedzieli na olanzapinę.
Lek nie jest przeznaczony do leczenia zaburzeń zachowania związanych z demencją.
4. Dawkowanie i sposób podawania
Stosuj zgodnie z zaleceniem lekarza. Poniżej ogólne informacje edukacyjne:
- Zwykle raz na dobę, o stałej porze, z jedzeniem lub niezależnie od posiłków.
- Typowy zakres dawek dla dorosłych: 5–20 mg na dobę.
- Schizofrenia: często dawka początkowa 10 mg/dobę.
- Epizod maniakalny: zwykle 10–15 mg/dobę (jako monoterapia) lub 10 mg/dobę (w skojarzeniu).
- Modyfikacja dawki zwykle w krokach po 5 mg, zgodnie z oceną lekarza. Maksymalnie najczęściej do 20 mg/dobę.
- Pacjenci w podeszłym wieku lub z zaburzeniami czynności wątroby/nerek: często rozpoczyna się od 5 mg/dobę.
- Palenie tytoniu może osłabiać działanie (przyspiesza metabolizm), a niektóre leki mogą je nasilać – lekarz dostosuje dawkę.
- Dzieci i młodzież poniżej 18 lat: stosowanie niezalecane.
Jak przyjmować tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej
- Otwórz blister suchymi dłońmi. Nie wypychaj tabletki przez folię – rozerwij blister i delikatnie wyjmij tabletkę.
- Połóż tabletkę na języku – szybko się rozpuści. Możesz popić wodą, ale nie jest to konieczne.
- Nie dziel ani nie krusz tabletki, chyba że lekarz wyraźnie zaleci inaczej i tabletka ma odpowiednie nacięcie.
Jeśli pominiesz dawkę: przyjmij jak najszybciej, chyba że zbliża się pora kolejnej – nie bierz dawki podwójnej. W razie przedawkowania natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub wezwij pomoc medyczną.
5. Działania niepożądane
Nie u każdego wystąpią działania niepożądane. Najczęściej obserwowane:
- senność, zawroty głowy, uczucie zmęczenia,
- wzrost apetytu i masy ciała,
- zaparcia, suchość w ustach,
- obrzęki (np. kostek),
- zwiększenie stężenia cukru we krwi, cholesterolu i triglicerydów,
- zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych,
- spadki ciśnienia przy wstawaniu (zawroty, omdlenia),
- niepokój ruchowy (akatyzja), drżenie, sztywność mięśni,
- zaburzenia snu, wysypka.
Poważne działania niepożądane – wymagają pilnego kontaktu z lekarzem/POZ lub SOR:
- objawy wysokiego cukru we krwi lub kwasicy: silne pragnienie, częste oddawanie moczu, nagłe osłabienie, nudności, senność,
- objawy zespołu neuroleptycznego złośliwego: wysoka gorączka, silna sztywność mięśni, poty, kołatanie serca, splątanie,
- objawy zakażenia z gorączką i osłabieniem (możliwa neutropenia),
- zażółcenie skóry/oczu, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu (uszkodzenie wątroby),
- napady drgawkowe, ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk twarzy/języka, duszność),
- nagły ból i obrzęk kończyny, duszność, ból w klatce (zakrzepica lub zatorowość),
- nasilające się, mimowolne ruchy twarzy lub języka (późne dyskinezy).
U osób starszych z otępieniem wzrasta ryzyko udaru i zgonu – lek nie jest wskazany w tej grupie wskazań.
6. Przeciwwskazania
- uczulenie (nadwrażliwość) na olanzapinę lub którykolwiek składnik leku,
- wiek poniżej 18 lat (stosowanie niezalecane).
O innych poważnych chorobach (np. cukrzyca, choroby wątroby, padaczka, choroby serca, jaskra z wąskim kątem przesączania, przerost prostaty) poinformuj lekarza – konieczna może być ostrożność i kontrola.
7. Interakcje z innymi lekami
Zawsze poinformuj lekarza i farmaceutę o wszystkich przyjmowanych lekach, również bez recepty i ziołowych.
- Alkohol, benzodiazepiny, opioidy, leki przeciwhistaminowe o działaniu uspokajającym – mogą nadmiernie nasilać senność i hamować ośrodkowy układ nerwowy.
- Silne inhibitory CYP1A2 (np. fluwoksamina, cyprofloksacyna) – mogą zwiększać stężenie olanzapiny; zwykle wymagana jest redukcja dawki.
- Induktory enzymatyczne (np. karbamazepina, ryfampicyna) oraz palenie tytoniu – mogą obniżać stężenie olanzapiny; może być potrzebna wyższa dawka.
- Węgiel aktywowany – znacznie zmniejsza wchłanianie olanzapiny (stosować w odstępie czasowym zgodnie z zaleceniem lekarza).
- Leki dopaminergiczne (np. lewodopa) – olanzapina może osłabiać ich działanie.
- Leki obniżające ciśnienie – zwiększone ryzyko niedociśnienia ortostatycznego.
- Leki wydłużające odstęp QT – ostrożnie i po ocenie lekarza.
- Walproinian, lit – możliwe jednoczesne stosowanie; monitorować działania niepożądane (senność, masa ciała, metabolizm).
8. Uwagi dla pacjenta
- Kontrole u lekarza: masa ciała, ciśnienie tętnicze, glukoza i lipidy we krwi, czynność wątroby – zwłaszcza na początku leczenia i przy zmianach dawki.
- Unikaj alkoholu. Do czasu poznania reakcji organizmu nie prowadź pojazdów ani nie obsługuj maszyn.
- Wstawaj powoli z pozycji siedzącej/leżącej, aby ograniczyć ryzyko zawrotów i omdleń.
- Dbaj o zdrową dietę i aktywność fizyczną – pomaga ograniczać przyrost masy ciała i poprawiać profil metaboliczny.
- Nie przerywaj leczenia nagle bez konsultacji – ryzyko nawrotu objawów.
- Jeśli masz cukrzycę lub stan przedcukrzycowy – częściej kontroluj glikemię i skonsultuj plan z diabetologiem.
- Ciąża i karmienie piersią: poinformuj lekarza. W ciąży stosuje się tylko, gdy korzyści przeważają nad ryzykiem; podczas karmienia piersią zwykle nie zaleca się stosowania.
- Składniki pomocnicze: niektóre tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej mogą zawierać substancje słodzące (np. aspartam – źródło fenyloalaniny). Jeśli masz fenyloketonurię, zapytaj farmaceutę o odpowiednią postać.
- Przechowuj w oryginalnym opakowaniu, w temperaturze pokojowej, poza zasięgiem dzieci. Chroń przed wilgocią.
9. Ostrzeżenie edukacyjne
Ten materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty ani treści oficjalnej ulotki producenta. Dawkowanie oraz decyzje terapeutyczne są indywidualne i należą do lekarza prowadzącego. W razie wystąpienia niepokojących objawów lub pytań dotyczących leku Zalasta skontaktuj się z profesjonalistą medycznym.