Zalasta – edukacyjna ulotka dla pacjenta

Ta strona zawiera zrozumiałe, edukacyjne informacje o leku Zalasta (olanzapina) w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej. Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani oficjalnej ulotki producenta.

1. Nazwa leku i postać

Nazwa: Zalasta

Postać: tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej (ODT), 20 mg

Dostępne warianty opakowań:

• Zalasta, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, 20 mg – 35 szt.

2. Substancja czynna

Olanzapina – lek przeciwpsychotyczny z grupy tzw. atypowych neuroleptyków.

3. Wskazania do stosowania

Lek Zalasta (olanzapina) jest stosowany u osób dorosłych w leczeniu:

• schizofrenii,
• umiarkowanych i ciężkich epizodów maniakalnych w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej (jako monoterapia lub w skojarzeniu z innymi lekami),
• zapobiegania nawrotom w chorobie afektywnej dwubiegunowej u pacjentów, którzy odpowiedzieli na leczenie olanzapiną.

U dzieci i młodzieży poniżej 18 lat olanzapina nie jest rutynowo zalecana.

4. Dawkowanie i sposób podawania

O dawce decyduje lekarz, dostosowując ją do objawów i tolerancji leczenia. Poniżej ogólne zasady:

• Schizofrenia (dorośli): zwykle dawka początkowa 10 mg raz na dobę; typowy zakres dawek podtrzymujących 5–20 mg/dobę.
• Epizod maniakalny (dorośli): monoterapia zwykle 15 mg/dobę; w leczeniu skojarzonym często 10 mg/dobę. Zakres 5–20 mg/dobę.
• Zapobieganie nawrotom CHAD: często 10 mg/dobę; zakres 5–20 mg/dobę.
• Osoby w podeszłym wieku lub z czynnikami ryzyka (np. choroby wątroby/nerek): lekarz może rozpocząć od 5 mg/dobę.

Maksymalna zazwyczaj stosowana dawka dobowa: 20 mg.

Jak przyjmować tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej

• Stosuj raz na dobę, o stałej porze, z posiłkiem lub niezależnie od posiłków.
• Ostrożnie otwórz blister tuż przed zażyciem. Suchymi dłońmi połóż tabletkę na języku – szybko ulegnie rozpadowi i można ją połknąć ze śliną; w razie potrzeby popij wodą.
• Nie krusz i nie dziel tabletki, jeśli nie zaleci tego lekarz/farmaceuta.

Jeśli zapomnisz przyjąć dawkę

Przyjmij pominiętą dawkę, gdy sobie przypomnisz, chyba że zbliża się pora kolejnej. Nie przyjmuj dawki podwójnej.

Przedawkowanie

Objawy mogą obejmować: silną senność, pobudzenie, przyspieszenie akcji serca, zaburzenia ciśnienia, splątanie, sztywność mięśni, drgawki. W razie przyjęcia zbyt dużej dawki natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub wezwij pomoc (112/999).

5. Działania niepożądane

Jak każdy lek, Zalasta może powodować działania niepożądane. Nie u każdego one wystąpią.

Częstsze działania niepożądane

• Senność, zawroty głowy, zmęczenie.
• Zwiększenie masy ciała, wzmożony apetyt.
• Wzrost poziomu cukru we krwi (hiperglikemia), zaburzenia gospodarki lipidowej (cholesterol, trójglicerydy).
• Suchość w ustach, zaparcia, nudności.
• Obniżenie ciśnienia przy wstawaniu (zawroty, omdlenia), obrzęki.
• Objawy pozapiramidowe: niepokój ruchowy (akatyzja), spowolnienie, drżenie, sztywność.
• Wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zwiększenie stężenia prolaktyny (może powodować zaburzenia miesiączkowania, mlekotok, zaburzenia seksualne).

Rzadkie, ale poważne działania niepożądane – wymagają pilnego kontaktu z lekarzem

• Objawy zespołu neuroleptycznego złośliwego (gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości, poty, kołatanie serca).
• Ciężka hiperglikemia z kwasicą ketonową (silne pragnienie, częste oddawanie moczu, osłabienie, nudności, zapach acetonu z ust).
• Objawy zakrzepicy/ zatorowości (ból i obrzęk nogi, nagła duszność, ból w klatce piersiowej).
• Drgawki, nasilone zaburzenia rytmu serca, ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk twarzy/języka, trudności w oddychaniu, wysypka uogólniona).
• Zapalenie trzustki (silny ból brzucha promieniujący do pleców, nudności/wymioty).
• Zażółcenie skóry lub oczu (możliwe problemy z wątrobą).
• U osób w podeszłym wieku z otępieniem: zwiększone ryzyko udaru i zgonu podczas leczenia przeciwpsychotycznego.

W razie niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

6. Przeciwwskazania

• Nadwrażliwość (uczulenie) na olanzapinę lub którykolwiek składnik leku.

Decyzję o stosowaniu u osób z ciężkimi chorobami somatycznymi (np. ciężka niewydolność wątroby, jaskra z wąskim kątem przesączania, przerost prostaty, porażenna niedrożność jelit) podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka.

7. Interakcje z innymi lekami

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i używkach (w tym o papierosach i alkoholu).

• Leki zwiększające stężenie olanzapiny: fluvoxamina, cyprofloksacyna i inne silne inhibitory CYP1A2 – możliwa potrzeba zmniejszenia dawki olanzapiny.
• Leki zmniejszające stężenie olanzapiny: karbamazepina, ryfampicyna oraz palenie tytoniu (indukcja CYP1A2) – możliwa potrzeba zwiększenia dawki; zmiany nawyków palenia wymagają kontroli dawki.
• Leki działające depresyjnie na OUN oraz alkohol: nasilenie senności i ryzyka spadków ciśnienia; unikaj spożycia alkoholu.
• Lewodopa i inne agonisty dopaminy: olanzapina może osłabiać ich działanie.
• Leki hipotensyjne: ryzyko nasilenia niedociśnienia ortostatycznego.
• Leki o działaniu antycholinergicznym (np. niektóre leki na alergię, pęcherz nadreaktywny): nasilenie suchości w ustach, zaparć, zatrzymania moczu.
• Leki mogące wydłużać odstęp QT: konieczna ostrożność i indywidualna ocena ryzyka.
• Węgiel aktywowany (sorbent): istotnie zmniejsza wchłanianie olanzapiny – nie stosować w bliskim odstępie czasowym bez porady lekarza.

8. Uwagi dla pacjenta

• Kontrole: regularnie kontroluj masę ciała, obwód talii, poziom glukozy i lipidów; wykonuj zalecane badania krwi.
• Styl życia: zbilansowana dieta i aktywność fizyczna pomagają ograniczyć przyrost masy ciała i poprawić parametry metaboliczne.
• Nie odstawiaj leku nagle bez konsultacji – ryzyko nawrotu objawów.
• Alkohol: unikaj, nasila działania na ośrodkowy układ nerwowy.
• Prowadzenie pojazdów/obsługa maszyn: do czasu poznania reakcji organizmu unikaj prowadzenia; lek może powodować senność i zawroty.
• Ciąża i karmienie piersią: jeśli planujesz ciążę, jesteś w ciąży lub karmisz – skonsultuj się z lekarzem. Stosowanie w III trymestrze może powodować u noworodka objawy pozapiramidowe lub odstawienne. Olanzapina przenika do mleka – zwykle nie zaleca się karmienia piersią podczas terapii.
• Osoby starsze z otępieniem: olanzapina nie jest zalecana z powodu zwiększonego ryzyka udaru i zgonu.
• Fenyloketonuria: niektóre tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej mogą zawierać aspartam (źródło fenyloalaniny) – w razie PKU skonsultuj się z lekarzem/farmaceutą i sprawdź skład konkretnego produktu.
• Przechowywanie: przechowuj w oryginalnym opakowaniu, w suchym miejscu, poza zasięgiem dzieci. Nie stosuj po upływie terminu ważności.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Niniejszy materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarza, diagnozy ani oficjalnej ulotki producenta. Nie podejmuj decyzji o rozpoczęciu, zmianie ani przerwaniu leczenia bez konsultacji z lekarzem. W przypadku wystąpienia objawów alarmowych (np. gorączka i sztywność mięśni, nagła duszność, silny ból w klatce piersiowej, objawy ciężkiej hiperglikemii, wysypka z obrzękiem twarzy) natychmiast skontaktuj się z pogotowiem ratunkowym.

Słowa kluczowe: Zalasta, olanzapina, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, ODT, schizofrenia, epizod maniakalny, choroba afektywna dwubiegunowa, dawkowanie, działania niepożądane, interakcje, przeciwwskazania.