Ziele Nostrzyka – zioła do zaparzania (ulotka edukacyjna dla pacjenta)

1. Nazwa leku i postać

Nazwa: Ziele Nostrzyka (Meliloti herba, Melilotus officinalis)

Postać: zioła do zaparzania (herbatka ziołowa do stosowania doustnego i w formie naparu do okładów).

Warianty opakowań (wg danych wejściowych):

• Ziele Nostrzyka zioła do zaparzania (-) - 0

Uwaga: brak dodatkowych informacji o gramaturze/pojemności w przekazanych danych.

2. Substancja czynna

Surowiec roślinny: Ziele Nostrzyka (Meliloti herba) – wysuszone części nadziemne nostrzyka lekarskiego (Melilotus officinalis).

Główne związki naturalne: kumaryny (np. melilotozyd; w źle przechowywanym surowcu może powstawać dikumarol), flawonoidy i garbniki.

3. Wskazania do stosowania

Tradycyjnie stosowany:

• w łagodnych dolegliwościach związanych z niewielkimi zaburzeniami krążenia żylnego kończyn dolnych (uczucie ciężkości nóg, drobne obrzęki),
• pomocniczo w obrzękach limfatycznych i zastojach po urazach,
• zewnętrznie: do okładów w drobnych stłuczeniach i niewielkich stanach zapalnych skóry wokół urazu (bez uszkodzenia ciągłości skóry).

W razie nasilonego bólu, znacznego obrzęku, nagłego zaczerwienienia lub jednostronnego ocieplenia kończyny – niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem (ryzyko poważniejszych schorzeń żylnych).

4. Dawkowanie i sposób podawania

Podanie doustne (napar)

• Jednorazowo: 1–2 g rozdrobnionego ziela (ok. 1–2 łyżeczki) zalać 150–200 ml wrzącej wody, przykryć i parzyć 10–15 minut, przecedzić.
• Stosować 2–3 razy na dobę.
• Maksymalna zwyczajowa dawka dobowo: do ok. 6 g surowca (o ile lekarz/farmaceuta nie zaleci inaczej).
• Czas stosowania: do 2 tygodni w dolegliwościach ostrych; w problemach przewlekłych do 4 tygodni, chyba że specjalista zaleci inaczej. Jeśli po 7–14 dniach nie ma poprawy lub objawy się nasilają, skontaktuj się z lekarzem.

Zewnętrznie (okłady)

• 2–4 g ziela na 100 ml gorącej wody, parzyć 10–15 minut, ostudzić do temp. ciała.
• Nakładać czysty, nasączony gazik na nieuszkodzoną skórę 2–3 razy dziennie.
• Nie stosować na rany, skórę uszkodzoną lub zakażoną.

Nie przekraczaj zalecanego dawkowania. Dzieci i młodzież: stosowanie niezalecane poniżej 12. roku życia (brak wystarczających danych).

5. Działania niepożądane

Możliwe działania niepożądane (zazwyczaj łagodne i przemijające):

• dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, dyskomfort w nadbrzuszu),
• bóle głowy, zawroty głowy, uczucie zmęczenia,
• reakcje nadwrażliwości: wysypka, świąd, pokrzywka.

Rzadkie, ale wymagające pilnej konsultacji: objawy krwawienia (łatwe siniaczenie, krwawienia z nosa, krew w moczu/stolcu, smoliste stolce, krwawienie z dziąseł) lub objawy uszkodzenia wątroby (silne zmęczenie, zażółcenie skóry/oczu, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu). W takim przypadku przerwij stosowanie i niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów – skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

6. Przeciwwskazania

• Uczulenie na nostrzyk (Melilotus officinalis) lub inne rośliny z rodziny bobowatych (Fabaceae/Leguminosae).
• Aktywne krwawienie, zaburzenia krzepnięcia, przebyty niedawny zabieg chirurgiczny – bez zgody lekarza.
• Choroby wątroby lub ciężkie choroby nerek.
• Czynna choroba wrzodowa żołądka/dwunastnicy.
• Ciąża i karmienie piersią – nie zaleca się stosowania (brak wystarczających danych bezpieczeństwa).
• Dzieci poniżej 12 lat.

7. Interakcje z innymi lekami

Ziele nostrzyka zawiera naturalne kumaryny, które mogą nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych, zwiększając ryzyko krwawień.

• Leki przeciwzakrzepowe: warfaryna, acenokumarol, heparyny, NOAC/DOAC (np. apiksaban, rywaroksaban, dabigatran, edoksaban).
• Leki przeciwpłytkowe: kwas acetylosalicylowy (ASA), klopidogrel, prasugrel, tykagrelor.
• Inne: NLPZ (ibuprofen, naproksen, diklofenak), SSRI/SNRI (np. sertralina, wenlafaksyna) – zwiększone ryzyko krwawień.
• Substancje i zioła wpływające na krzepnięcie: miłorząb (Ginkgo biloba), czosnek, imbir, żeń-szeń, oleje rybne/omega-3.
• Leki i alkohol obciążające wątrobę (np. duże dawki paracetamolu, izoniazyd) – teoretycznie zwiększone ryzyko działań niepożądanych.

Jeżeli przyjmujesz jakiekolwiek leki na stałe, w tym bez recepty i ziołowe, skonsultuj stosowanie ziela nostrzyka z lekarzem lub farmaceutą.

8. Uwagi dla pacjenta

• Stosuj zgodnie z zaleceniami; nie przekraczaj dawek. Jeśli objawy utrzymują się lub nasilają – skonsultuj się z lekarzem.
• Nie stosuj na uszkodzoną skórę ani na rany. Przerwij stosowanie w razie wystąpienia wysypki lub podrażnienia.
• Przechowuj surowiec w suchym, chłodnym miejscu, z dala od światła. Nie używaj, jeśli zioła mają zapach stęchlizny/fermentacji lub widoczne są ślady pleśni – niewłaściwie przechowywany nostrzyk może zawierać dikumarol (silnie nasilający krwawienia).
• Unikaj alkoholu podczas stosowania.
• W uczuciu ciężkości nóg pomocne są także: umiarkowany ruch, unikanie długiego stania/siedzenia, odpoczynek z uniesionymi nogami, kompresjoterapia – zgodnie z zaleceniem lekarza.
• Wpływ na prowadzenie pojazdów: jeżeli odczuwasz zawroty głowy lub senność, nie prowadź pojazdów ani nie obsługuj maszyn.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarza lub farmaceuty. Preparaty ziołowe mogą wchodzić w interakcje z lekami na receptę i wywoływać działania niepożądane. W przypadku chorób przewlekłych, przyjmowania leków przeciwzakrzepowych lub planowanego zabiegu chirurgicznego – skonsultuj stosowanie ziela nostrzyka ze specjalistą przed rozpoczęciem kuracji.