1. Nazwa leku i postać

Nazwa: Zielnik Świata Yerba Mate

Postać: zioła do zaparzania (herbatka z liści ostrokrzewu paragwajskiego)

Warianty opakowań:

• Zielnik Świata Yerba Mate, zioła do zaparzania — 20 saszetek

2. Substancja czynna

Liść ostrokrzewu paragwajskiego (Ilex paraguariensis) — powszechnie znany jako yerba mate. Naturalnie zawiera kofeinę oraz polifenole.

3. Wskazania do stosowania

Yerba mate jest tradycyjnie stosowana jako napar roślinny:

• w okresach zmęczenia i spadku koncentracji (łagodne działanie pobudzające dzięki kofeinie),
• jako napój wspierający czujność w ciągu dnia,
• jako łagodnie moczopędny napar ziołowy.

Wskazania wynikają z tradycji stosowania w ziołolecznictwie. Skuteczność w powyższych obszarach może być zmienna i nie zastępuje leczenia zaleconego przez lekarza.

4. Dawkowanie i sposób podawania

Jak przygotować napar

1. Umieść 1 saszetkę w kubku.
2. Zalej ok. 200 ml gorącej wody o temperaturze ~80–90°C.
3. Parz pod przykryciem 5–10 minut, następnie wyjmij saszetkę.

Dawkowanie

• Dorośli: 1 saszetka 1–2 razy na dobę; w razie potrzeby do 3 razy na dobę.
• Nie stosuj na 4–6 godzin przed snem (ryzyko bezsenności).
• Nie zaleca się stosowania u dzieci.

Uwaga: Zawartość kofeiny w naparze może się różnić w zależności od czasu parzenia i ilości wody. Typowy napar z 1 saszetki może dostarczać orientacyjnie ok. 20–80 mg kofeiny.

Maksymalna dzienna ilość kofeiny u zdrowych dorosłych nie powinna przekraczać 400 mg ze wszystkich źródeł (kawa, herbata, napoje energetyczne, czekolada). W ciąży zaleca się ograniczenie do ≤200 mg/dobę, po konsultacji z lekarzem.

Jeśli przyjmiesz zbyt dużo

Przedawkowanie kofeiny może powodować kołatanie serca, niepokój, drżenie rąk, nudności, ból głowy i bezsenność. W razie nasilenia objawów przerwij stosowanie i skontaktuj się z lekarzem.

5. Działania niepożądane

Jak każdy napój zawierający kofeinę, yerba mate może powodować działania niepożądane, zwłaszcza przy większych ilościach lub u osób wrażliwych na kofeinę:

• bezsenność, nerwowość, niepokój, drażliwość, drżenie rąk, ból głowy,
• przyspieszone bicie serca (tachykardia), kołatanie serca, wzrost ciśnienia tętniczego,
• zgaga, nudności, dolegliwości żołądkowe,
• zwiększone oddawanie moczu,
• reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd) — rzadko.

Długotrwałe i bardzo gorące spożywanie napojów (nie tylko yerba mate) może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem podrażnienia przełyku. Unikaj picia naparów bardzo gorących.

W razie wystąpienia nasilonych działań niepożądanych przerwij stosowanie i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

6. Przeciwwskazania

• Nadwrażliwość na liść ostrokrzewu paragwajskiego lub inne składniki produktu.
• Wysoka wrażliwość na kofeinę.
• Nie zaleca się stosowania u dzieci.

Ostrożnie stosować

• nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa, zaburzenia rytmu serca,
• niepokój, zaburzenia lękowe, bezsenność,
• choroba wrzodowa, refluks żołądkowo-przełykowy, nadżerki żołądka,
• jaskra (kofeina może przejściowo zwiększać ciśnienie wewnątrzgałkowe),
• ciąża i karmienie piersią — stosowanie tylko po konsultacji z lekarzem; ogranicz całkowite spożycie kofeiny.

7. Interakcje z innymi lekami

Yerba mate zawiera kofeinę, która może wchodzić w interakcje z lekami i suplementami:

• Inhibitory CYP1A2 (np. fluwoksamina, cyprofloksacyna, enoksacyna, cimetydyna) — mogą zwiększać stężenie kofeiny i nasilać jej działania niepożądane.
• Estrogeny i doustne środki antykoncepcyjne — mogą spowolnić metabolizm kofeiny.
• Klozapina, teofilina — kofeina może zwiększać ich stężenie; wymagana ostrożność i konsultacja lekarska.
• Lekarz może zalecić unikanie kofeiny przed badaniami z użyciem adenozyny (np. testy obciążeniowe serca), ponieważ kofeina osłabia jej działanie.
• Lek z litem — nagłe zwiększenie lub zmniejszenie spożycia kofeiny może wpływać na stężenie litu.
• Żelazo (doustne preparaty) — polifenole mogą zmniejszać wchłanianie; zachowaj ≥2 godziny odstępu.
• Inne środki pobudzające (np. guarana, efedryna, napoje energetyczne) i alkohol — ryzyko nasilenia działań niepożądanych; alkohol może maskować objawy zmęczenia.
• Palenie tytoniu przyspiesza metabolizm kofeiny; nagłe rzucenie palenia może zwiększyć jej działanie.

Jeśli przyjmujesz leki przewlekle, skonsultuj spożycie yerba mate z lekarzem lub farmaceutą.

8. Uwagi dla pacjenta

• Nie przekraczaj zalecanej liczby naparów. Monitoruj łączną dzienną ilość kofeiny z różnych źródeł.
• Nie pij naparu bardzo gorącego — odczekaj, aż napój przestygnie.
• Wrażliwość na kofeinę jest indywidualna — zacznij od mniejszej ilości i obserwuj reakcję organizmu.
• W ciąży i podczas karmienia piersią stosuj wyłącznie po konsultacji z lekarzem; ogranicz całkowite spożycie kofeiny.
• Przechowuj w suchym, chłodnym miejscu, w szczelnie zamkniętym opakowaniu, poza zasięgiem dzieci.
• Produkt nie zastępuje zrównoważonej diety ani zdrowego stylu życia.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Niniejszy materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. W razie chorób przewlekłych, przyjmowania leków, ciąży, karmienia piersią lub wystąpienia niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą. Nie traktuj produktu jako leku na konkretne schorzenia bez konsultacji ze specjalistą.