1. Nazwa leku i postać

Nazwa: Zyprexa

Postać: proszek do sporządzania roztworu do wstrzyknięć (10 mg)

Warianty opakowań:

• Zyprexa proszek do sporządzania roztworu do wstrzyknięć (10 mg) — 1 fiolka

2. Substancja czynna

Olanzapina — lek przeciwpsychotyczny z grupy atypowych neuroleptyków. Działa na przekaźnictwo dopaminowe i serotoninowe w ośrodkowym układzie nerwowym.

3. Wskazania do stosowania

Zyprexa w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzyknięć stosowana jest u dorosłych do szybkiej, krótkotrwałej kontroli pobudzenia i zaburzeń zachowania w przebiegu:

• schizofrenii,
• epizodu maniakalnego w chorobie afektywnej dwubiegunowej,

gdy terapia doustna nie jest w danym momencie możliwa lub właściwa. Po opanowaniu objawów zwykle przechodzi się na leczenie doustne.

Lek nie jest przeznaczony do długotrwałego leczenia pobudzenia ani do stosowania u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem w celu leczenia zaburzeń zachowania.

4. Dawkowanie i sposób podawania

Podawanie wyłącznie przez personel medyczny. Lek przygotowuje się poprzez rozpuszczenie proszku w jałowym rozpuszczalniku i podaje głęboko domięśniowo. Nie podawać dożylnie ani podskórnie.

Typowe dawkowanie u dorosłych:

• Zazwyczaj 10 mg (pojedyncze wstrzyknięcie domięśniowe).
• W razie potrzeby lekarz może rozważyć dodatkowe dawki w odstępach co najmniej kilku godzin. Maksymalnie 30 mg w ciągu 24 godzin (zwykle nie więcej niż 3 wstrzyknięcia w tym okresie).
• Po ustabilizowaniu stanu pacjenta zwykle jak najszybciej przechodzi się na postać doustną.

Pacjenci w podeszłym wieku, z chorobami wątroby/nerek lub niskim ciśnieniem: lekarz może zastosować mniejszą dawkę początkową (np. 2,5–5 mg) i prowadzić ścisłą obserwację.

Po wstrzyknięciu pacjent jest monitorowany (m.in. pod kątem senności, spadku ciśnienia, czynności oddechowej i krążeniowej). Nie prowadzić pojazdów ani nie obsługiwać maszyn po podaniu — sedacja może utrzymywać się przez kilka godzin.

5. Działania niepożądane

Jak każdy lek, Zyprexa może powodować działania niepożądane. Nie u każdego one wystąpią.

Częste (mogą dotyczyć więcej niż 1 na 100 pacjentów):

• senność, uspokojenie, zawroty głowy, uczucie zmęczenia,
• spadek ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy wstawaniu (zawroty, omdlenie),
• przyspieszenie lub zwolnienie akcji serca,
• nudności, suchość w ustach, zaparcia,
• objawy pozapiramidowe (np. niepokój ruchowy, sztywność, drżenie) — zwykle łagodne i przemijające,
• reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, zaczerwienienie).

Niezbyt częste i rzadkie (zgłaszane pojedynczo lub rzadko):

• znaczny spadek ciśnienia, omdlenie,
• zaburzenia oddechowe i nadmierna sedacja (szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu leków uspokajających lub alkoholu),
• drgawki,
• reakcje alergiczne, w tym wysypka, obrzęk, skurcz oskrzeli; bardzo rzadko reakcje anafilaktyczne,
• zaburzenia czynności wątroby (wzrost aktywności enzymów wątrobowych),
• zaburzenia gospodarki cukrowej i lipidowej (hiperglikemia, zwiększone stężenie triglicerydów/cholesterolu) — bardziej typowe przy leczeniu doustnym długoterminowym,
• zespół neuroleptyczny złośliwy (wysoka gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości — stan nagły).

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub wezwij pomoc, jeśli po podaniu wystąpi: trudność w oddychaniu, omdlenie, silna senność nieustępująca, objawy alergii (obrzęk twarzy, języka, trudności w oddychaniu), silna sztywność mięśni, wysoka gorączka, drgawki.

6. Przeciwwskazania

• uczulenie (nadwrażliwość) na olanzapinę lub którykolwiek składnik leku,
• wiek poniżej 18 lat (brak ustalonego bezpieczeństwa i skuteczności dla tej postaci),
• leczenie zaburzeń zachowania związanych z otępieniem u osób starszych — lek w tej populacji nie jest wskazany ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.

O wszelkich chorobach współistniejących (np. choroby serca, wątroby, padaczka, jaskra z wąskim kątem przesączania, przerost prostaty, niskie ciśnienie, skłonność do zakrzepów, obniżona liczba białych krwinek) poinformuj lekarza przed podaniem leku — może to wymagać ostrożności lub modyfikacji dawki.

7. Interakcje z innymi lekami

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, także dostępnych bez recepty i ziołowych.

• Leki działające depresyjnie na OUN (np. benzodiazepiny, opioidy, niektóre leki nasenne, alkohol) — nasilenie sedacji, ryzyko zaburzeń oddechowych i spadku ciśnienia. Nie należy łączyć domięśniowej olanzapiny z parenteralnymi benzodiazepinami (wstrzyknięcia/dożylne) ze względu na ryzyko ciężkiej depresji oddechowej i krążeniowej.
• Leki przeciwnadciśnieniowe — możliwość nadmiernego spadku ciśnienia.
• Agoniści dopaminy, np. lewodopa — osłabienie działania tych leków przez olanzapinę.
• Leki wpływające na CYP1A2:
  • inhibitory (np. fluwoksamina, cyprofloksacyna) — mogą zwiększać stężenie olanzapiny;
  • induktory (np. karbamazepina; także intensywne palenie tytoniu) — mogą obniżać stężenie olanzapiny.
• Leki wydłużające odstęp QT (np. niektóre leki przeciwarytmiczne, przeciwpsychotyczne) — wymagają ostrożności i monitorowania.

8. Uwagi dla pacjenta

• Lek jest przeznaczony do podania przez personel medyczny. Nie podawaj go samodzielnie.
• Unikaj alkoholu i innych środków uspokajających — zwiększają senność i ryzyko działań niepożądanych.
• Po wstrzyknięciu możliwa jest senność i zawroty głowy. Nie prowadź pojazdów i nie obsługuj maszyn do czasu pełnego ustąpienia objawów.
• Wstawaj powoli z pozycji leżącej/siedzącej, aby zmniejszyć ryzyko nagłego spadku ciśnienia.
• Jeśli chorujesz na cukrzycę lub masz czynniki ryzyka (nadwaga, wywiad rodzinny), poinformuj lekarza; podczas dalszego leczenia doustnego olanzapiną konieczne może być monitorowanie glikemii i masy ciała.
• Ciąża i karmienie piersią: jeśli jesteś w ciąży, planujesz ciążę lub karmisz piersią, poinformuj lekarza. Decyzję o zastosowaniu leku podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka. Olanzapina przenika do mleka kobiecego.
• Przechowywanie i przygotowanie leku realizuje placówka medyczna zgodnie z procedurami — pacjent nie musi zajmować się tym samodzielnie.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Niniejsza ulotka ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady medycznej. Indywidualne decyzje terapeutyczne podejmuje lekarz, uwzględniając Twój stan zdrowia. W razie wystąpienia niepokojących objawów po podaniu leku lub pytań dotyczących leczenia niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą. W sytuacji nagłej zadzwoń pod numer alarmowy.