1. Nazwa leku i postać

Nazwa handlowa: Zytiga

Postać: tabletki

Warianty opakowań

• Zytiga tabletki 250 mg – opakowanie 120 tabletek

2. Substancja czynna

Abirateron (w postaci octanu abirateronu) – lek hamujący wytwarzanie androgenów (męskich hormonów), które mogą pobudzać wzrost komórek raka gruczołu krokowego. Abirateron działa poprzez blokowanie enzymu CYP17, kluczowego w syntezie androgenów.

3. Wskazania do stosowania

Zytiga jest stosowana u dorosłych mężczyzn w leczeniu raka gruczołu krokowego:

• przerzutowego, opornego na kastrację (mCRPC),
• przerzutowego, wrażliwego na kastrację (mCSPC).

Lek podaje się w skojarzeniu z prednizonem lub prednizolonem i przy utrzymywaniu kastracji (farmakologicznej – analogi LHRH/LHRH lub chirurgicznej – usunięcie jąder).

4. Dawkowanie i sposób podawania

Typowe dawkowanie u dorosłych

• 1000 mg raz na dobę (co odpowiada 4 tabletkom po 250 mg),
• zawsze razem z prednizonem/prednizolonem – schemat i dawkę steroidu ustala lekarz (najczęściej 5–10 mg na dobę w 1–2 dawkach).

Jak przyjmować Zytigę

• Tabletki połykać w całości popijając wodą, nie kruszyć i nie rozgryzać.
• Przyjmować na czczo: co najmniej 2 godziny po posiłku i przez co najmniej 1 godzinę przed kolejnym posiłkiem.
• Przyjmować o podobnej porze każdego dnia.
• Nie przerywać leczenia steroidem (prednizon/prednizolon) bez zalecenia lekarza.
• Kontynuować leczenie analogiem LHRH (jeśli jądra nie zostały chirurgicznie usunięte).

Pominięta dawka lub wymioty

• Jeśli pominiesz dawkę – przyjmij kolejną o zwykłej porze następnego dnia. Nie stosuj dawki podwójnej.
• W razie wymiotów po przyjęciu tabletek – nie przyjmuj dodatkowej dawki. Kolejną tabletkę przyjmij o zwykłej porze następnego dnia.

Szczególne grupy pacjentów

• Osoby w podeszłym wieku: zwykle nie ma konieczności modyfikacji dawki.
• Choroby wątroby: wymagają ścisłej kontroli; ciężkie zaburzenia wątroby są przeciwwskazaniem.
• Dzieci i młodzież: lek nie jest przeznaczony dla osób poniżej 18 lat.

5. Działania niepożądane

Jak każdy lek, Zytiga może powodować działania niepożądane. Nie u każdego one wystąpią. W razie niepokojących objawów skontaktuj się z lekarzem.

Bardzo częste lub częste

• Nadciśnienie tętnicze, obrzęki (zatrzymanie płynów), szybki przyrost masy ciała.
• Hipokaliemia (niski poziom potasu) – skurcze mięśni, osłabienie, kołatanie serca.
• Zaburzenia czynności wątroby – wzrost aktywności enzymów wątrobowych (ALT/AST).
• Zakażenia, zwłaszcza zakażenia dróg moczowych.
• Bóle stawów i mięśni, uderzenia gorąca, biegunka, niestrawność.
• Zwiększenie cholesterolu i triglicerydów, zmiany stężenia cukru.

Poważne działania niepożądane – pilny kontakt z lekarzem

• Objawy uszkodzenia wątroby: zażółcenie skóry/oczu, ciemny mocz, silne zmęczenie, ból w prawym nadbrzuszu.
• Objawy ciężkiej hipokaliemii lub zaburzeń rytmu: zawroty głowy, omdlenia, kołatanie serca.
• Silna duszność, nasilenie obrzęków, ból w klatce piersiowej – możliwe zaburzenia sercowo-naczyniowe.
• Wysoka gorączka, dreszcze, objawy ciężkiego zakażenia.
• Ciężka wysypka, obrzęk twarzy, trudności w oddychaniu – reakcja alergiczna.

Lekarz będzie regularnie kontrolował ciśnienie tętnicze, potas oraz badania wątrobowe, zwłaszcza w pierwszych miesiącach terapii.

6. Przeciwwskazania

• Nadwrażliwość (uczulenie) na abirateron lub którykolwiek składnik leku.
• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby.
• Kobiety: lek nie jest przeznaczony dla kobiet; nie stosować w ciąży ani w okresie karmienia piersią.
• Dzieci i młodzież poniżej 18 lat.

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania abirateronu z radem-223, chyba że lekarz uzna inaczej (zwiększone ryzyko działań niepożądanych kostnych).

7. Interakcje z innymi lekami

Poinformuj lekarza i farmaceutę o wszystkich lekach, także bez recepty i ziołowych.

Leki mogące zmniejszać skuteczność Zytigi

• Silne induktory CYP3A4: rifampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca – mogą obniżać stężenie abirateronu.

Leki, których stężenie może wzrosnąć podczas terapii Zytigą

Abirateron hamuje CYP2D6 (silnie) i CYP2C8 (umiarkowanie). Może zwiększać stężenie i działania niepożądane poniższych leków – często konieczna jest modyfikacja dawki i/lub monitorowanie:

• CYP2D6: metoprolol, propranolol, karwedylol; niektóre leki przeciwdepresyjne (np. wenlafaksyna, duloksetyna, TLPD), leki przeciwpsychotyczne, flekainid, propafenon, dekstrometorfan, kodeina/tramadol.
• CYP2C8: repaglinid, pioglitazon.

Inne istotne interakcje i zalecenia

• Grepfrut i gorzka pomarańcza – mogą zwiększać stężenie leku; unikaj.
• Leki wydłużające QT i/lub obniżające potas (np. niektóre diuretyki, amiodaron, sotalol) – wymagają ostrożności z powodu ryzyka zaburzeń rytmu.
• Spironolakton – może interferować z działaniem antyandrogennym; preferuje się inne leki przeciwobrzękowe/mineralokortykoidowe (np. eplerenon) według decyzji lekarza.
• Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) – mogą wymagać częstszej kontroli INR.
• Nie przyjmować z jedzeniem – posiłek znacząco zwiększa wchłanianie abirateronu i ryzyko działań niepożądanych.

8. Uwagi dla pacjenta

• Monitorowanie: regularne wizyty i badania (enzymy wątrobowe początkowo co 2 tygodnie przez 3 miesiące, potem co miesiąc; ciśnienie, potas, obrzęki).
• Dieta i nawyki: przyjmuj lek na czczo; ogranicz sól, kontroluj masę ciała, unikaj grejpfrutów i ziela dziurawca.
• Prednizon/prednizolon: bierz dokładnie zgodnie z zaleceniem; nie odstawiaj nagle.
• Kastracja farmakologiczna: jeśli nie usunięto jąder, kontynuuj leczenie analogiem LHRH.
• Płodność i antykoncepcja: mężczyźni powinni stosować skuteczną antykoncepcję (np. prezerwatywę) w trakcie leczenia i przez co najmniej 3 tygodnie po jego zakończeniu. Jeśli partnerka jest w ciąży lub może zajść w ciążę, używaj prezerwatywy podczas każdego zbliżenia.
• Kontakt z tabletkami: kobiety w ciąży lub mogące być w ciąży nie powinny dotykać pokruszonych tabletek.
• Prowadzenie pojazdów: Zytiga zwykle nie upośledza zdolności prowadzenia, ale w razie zawrotów głowy lub zmęczenia zachowaj ostrożność.
• Przechowywanie: trzymaj w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci; przechowuj zgodnie z informacjami na opakowaniu (temperatura pokojowa, ochrona przed wilgocią).
• Kiedy zgłosić się do lekarza wcześniej: pojawienie się żółtaczki, nasilone obrzęki/duszność, kołatanie serca, omdlenia, gorączka >38°C, nietypowe krwawienia lub siniaczenie.

9. Ostrzeżenie edukacyjne

Ten materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady medycznej, diagnozy ani leczenia. Nie zmieniaj dawkowania i nie przerywaj terapii bez konsultacji z lekarzem prowadzącym. Zawsze czytaj oryginalną ulotkę dołączoną do opakowania i stosuj się do zaleceń personelu medycznego.